Zondag 19/05/2019

Sudan-rapport

Francken over getuigenis gefolterde Sudanees: "Er klopt niets van"

Koert Debeuf van het Tahrir Instituut. Beeld Debby Termonia

Koert Debeuf van het Tahrir Instituut trekt het nieuwe Sudan-rapport in twijfel. Volgens hem gaf een van de teruggestuurde Sudanezen in een gesprek met het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen (CGVS) aan dat hij stokslagen kreeg, maar het rapport vermeldt dit niet. CGVS-topman Dirk Van den Buclk zegt dat sommige informanten onbetrouwbare informatie gaven. "Dat doet ons ernstig twijfelen bij het feit dat hij effectief geslagen is geweest."

In december bracht het Tahrir Instituut getuigenissen naar buiten van door België teruggestuurde Sudanese migranten. Zij beweerden na aankomst in hun thuisland gefolterd of slecht behandeld te zijn door de lokale autoriteiten.

Het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en Staatlozen onderzocht die getuigenissen de afgelopen maand, op vraag van de federale regering. In zijn eindrapport stelde de organisatie vanmiddag dat er geen absolute zekerheid is of de folteringen gemeld door het Tahrir Instituut echt hebben plaatsgevonden.

Het CGVS baseerde zich voor die stelling op de documentatie van het Tahrir Instituut, maar het had ook een gesprek met een van de teruggestuurde Sudanezen. Dat gesprek vond plaats op 26 januari, via de berichtenapp Whatsapp.

"In dit gesprek heeft hij herhaald dat hij een dag werd vastgehouden, van de namiddag tot de volgende ochtend. Over de eventuele mishandeling heeft hij niet meer informatie gegeven. Na enige tijd bleek hij niet langer bereid het gesprek verder te zetten", staat letterlijk in het rapport van het CGVS te lezen.

Sleutelgetuigenis

Volgens Koert Debeuf van het Tahrir Instituut is dit een onvolledige weergave van het gesprek. Hij zat mee in de whatsapp-conversatie tussen de Sudanese migrant, het CGVS en een tolk. Debeuf heeft daardoor een transcriptie van dat gesprek, afwisselend in het Arabisch en het Frans. Uit deze transcriptie blijkt dat de man in dit gesprek wel degelijk aangeeft dat hij "met stokken en handen" is geslagen. "Ik was gewond", voegt hij eraan toe.

"Het is merkwaardig dat het Sudan-rapport de sleutelgetuigenis over die foltering niet vermeldt", benadrukt Debeuf. "Ze schrijven alles, behalve dat? Waarom zeggen ze niet dat hij bevestigt dat hij gemarteld is en geslagen?"

Volgens Commissaris-generaal Dirk Van den Bulck ligt de reden erin dat de Sudanees in kwestie onbetrouwbare informatie had gegeven over hoe lang hij precies opgesloten heeft gezeten. 

"Volgens hem had dat zeer lang geduurd, terwijl hij er maar korte tijd was, want we weten wanneer hij zich heeft aangeboden bij het kantoor van de International Organization for Migration", zegt Van den Bulck. "Daar zijn bovendien geen sporen mishandeling opgedoken, terwijl je dat toch zou verwachten. Dat doet ons ernstig twijfelen bij het feit dat hij effectief geslagen is geweest."

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) reageerde in Terzake dat de getuigenissen over foltering ongeloofwaardig waren geworden. "Er zijn straffe tegenbewijzen dat er niks van klopt", zegt Francken. "Je kan jezelf niet in twee splitsen", verwees Francken naar de man die tegenstrijdige informatie gaf over de duur van zijn opsluiting. "Dat plaatst de hele getuigenis op de helling." Ook zou er volgens de staatssecretaris "geen enkele indicatie" zijn geweest dat er sprake was van foltering.

Volgens Francken smeet de kroongetuige in kwestie "de telefoon in neer en weigerde hij verder mee te werken aan het onderzoek. Dan weet ik genoeg."

Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA), die bevoegd is voor het onderzoek, neemt aan dat het CGVS grondig gewerkt heeft. "Veel meer kunnen we daar niet op zeggen. Koert Debeuf kan het als hij dat wil aankaarten bij het commissariaat."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.