Dinsdag 26/10/2021

FotoMuseum duikt in eigen collectie en nodigt Vincen Beeckman uit HHHH

Beelden uit een gekantelde wereld

Wie wil weten hoe rijk een medium als fotografie kan zijn, hoeft vandaag maar rond te wandelen in het Antwerpse FotoMuseum. Naast het hitsige, flitsende geweld van Erwin Olaf, is er fraai werk uit het interbellum en een presentatie van de dwarse Brusselaar Vincen Beeckman.

door Eric Min

Op de tweede verdieping is het contrast het grootst. De levensgrote hijgerige en toegetakelde lijven uit het universum van de exuberante Olaf (DMMagazine van 7 februari) krijgen er het vredige gezelschap van de eigen historische collectie. Het is vooral de periode tussen de twee wereldoorlogen, die al te lang onderbelicht bleef en nu uit de mottenballen werd gehaald.

Curator Pool Andries koos meer dan honderd vijftig afdrukken uit. Het zijn portretten, landschappen, studio-opnamen, reportagefoto's en experimenten die een schitterend beeld ophangen van de stijlen en stromingen in het België van de jaren twintig en dertig. Er werd nogal wat afgeflitst in die tijd, want heel wat lieden konden zich een camera permitteren en amateurclubs schoten als paddestoelen uit de grond. Het resultaat is hier te zien, met beelden aan de muren en clubbladen en pamfletten in de vitrines.

Beroepsfotografen en hobbyisten zochten een weg tussen traditie en moderniteit. De picturalistische school van Léonard Misonne en Emile Rombaut zwoer bij de nadrukkelijk artistieke broomoliedruk en doorgaans mistige, stereotiep romantische landschappen - in de Kempen bijvoorbeeld, waar het leven stil en goed was. Toch sijpelde het moderne ook in hun werk naar binnen. Misonne fotografeerde de Meir in de regen bij valavond. Rond 1920 was J.E. Borrenbergen nog in de weer met boereninterieurs en valavonden in Wechelderzande, maar even later raakte hij onder de indruk van een stalen tros in de haven en de schaduw van de Eiffeltoren (Ça... c'est Paris, 1927).

In Charleroi laten Emile Chavepeyer en Roger Populaire zich betoveren door het industriële landschap van hun pays noir. Gloeilampen, een dramatisch uitgelicht brilmontuur, fabrieken of de balkons van een modernistische villa gingen deel uitmaken van het vormenrepertoire van de avant-garde. Wie deze afdrukken ziet voorbij trekken, stelt vast hoe hun makers worstelden met de utopische onderstroom van de maatschappij. Er kwamen andere tijden aan. In de foto Activity, Prosperity! van Henri Le Beck uit 1933 zie je de eeuw letterlijk kantelen, samen met de silo of schoorsteen in het beeldkader. Nooit zouden lichtteekeningen nog dezelfde zijn.

De meest tragische figuur die deze spanning aan den lijve heeft ervaren, is allicht Willy Kessels. In de jaren dertig realiseerde hij prachtige naaktstudies en fotogrammen. Hij maakte foto's op de set van het socialistische filmepos Misère au Borinage van Henri Storck en Joris Ivens, maar brochures herinneren er ons aan dat Kessels ook actief was op de landdagen van het extreemrechtse Verdinaso.

De expositie wordt besloten met foto's die zijn gerealiseerd door beeldend kunstenaars als Nougé, Ubac of Guiette. Enkele naakten uit de portfolio Femmes van Sasha Stone (1933) gedenken dat ons land altijd asiel heeft verleend aan artistieke immigranten.

In de galerie heeft de Brusselaar Vincen Beeckman (1973) tientallen kleine fotootjes op de muren geplakt. Het zijn dagboekachtige aantekeningen in het idioom dat hem eigen is, fragmenten van een leven, mensen en objets trouvés in zijn geboortestad Strombeek, ongekunsteld en direct. Korte, met de hand geschreven tekstjes leveren een mild commentaar.

Beeckman is actief in het Brusselse kunstencentrum Recyclart. In de Marollenwijk deelde hij wegwerpcamera's uit aan oude en nieuwe bewoners, met de vraag hun wereld in beeld te brengen; deze foto's werden uitvergroot op de gevels van het station Kapellekerk en in boekvorm gepubliceerd. Beeckman bemant straks het nieuwe initiatief Studio Marcel, een volkse ontmoetingsruimte in de buurt waar de fotograaf met dienst... een marcelleke draagt. Alles wat deze duizendpoot doet, heeft met warmte, authenticiteit en fotografie te maken. Zijn eigen werk is tegelijk staalkaart en introductie.

Fotografie tijdens het interbellum loopt tot 13 september, Made in Strombeek van Vincen Beeckman tot 15 maart in het Antwerpse FotoMuseum,

Studio Marcel op www.recyclart.be.

De dwarse Brusselaar Vincen Beeckman snijdt mensenlevens in fragmenten

n Fernand Dumeunier, Vie intérieure, ca. 1935/1940.

n Vincen Beeckman, Ijskast

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234