Woensdag 01/04/2020

Fotografie en N-VA gaan niet samen in Charleroi

De expo Portrait imaginé de la Flandre, die vanaf eind mei in het Musée de la Photographie van Charleroi zou lopen, is afgelast. Te veel fotografen uitten weerstand tegen curator Johan Swinnen, sinds vorig jaar N-VA-fractiesecretaris in de Kamer.

Johan Swinnen is verbaasd. "Blijkbaar zijn de geesten niet rijp om in Wallonië een tentoonstelling over Vlaamse fotografie te organiseren." Een fotohistorische tentoonstelling van 175 jaar fotografie in Vlaanderen via 175 beelden, dat was het opzet van Portrait imaginé de la Flandre. De opening was voorzien voor 24 mei, de dag voor de moeder aller verkiezingen, en plaats van tentoonstelling was het Musée de la Photographie in Charleroi.

Was, dus. Uitgeverij Luster, dat Portrait imaginé de la Flandre samen met curator Johan Swinnen zou opzetten, besliste maandagavond de expo te annuleren. Na de praktische en financiële bezwaren, waarover onder meer fotograaf Michiel Hendryckx zijn beklag maakte (DM, 21/1), bleek uiteindelijk de politieke signatuur van Johan Swinnen het grootste struikelblok. Sinds januari vorig jaar is Swinnen fractiesecretaris van de N-VA-fractie in de Kamer.

Marc Verhagen, oprichter van Luster: "De N-VA-signatuur van curator Johan Swinnen bleef leiden tot protest en verhitte discussies onder deelnemende en niet-deelnemende fotografen. Ook al hebben wij nooit een politiek getinte tentoonstelling willen maken, voor een twintigtal fotografen bleek de N-VA-sympathie van Swinnen heel moeilijk, zelfs onverzoenlijk. Zij trokken zich terug.

"Daardoor kwam voor ons de representativiteit in het gedrang en hebben we beslist om zowel de expo als het boek te cancelen. Dat is spijtig, want we zijn er nog altijd van overtuigd dat het een indrukwekkende expo zou geweest zijn. Maar zonder de deelname van deze fotografen zou het verhaal niet meer kloppen."

Onder anderen Carl De Keyzer, Dirk Braeckman, Stephan Vanfleteren, Bieke Depoorter en Eva Vermandel zouden lang over deelname getwijfeld hebben. Een van de fotografen die resoluut weigerde is Jan Kempenaers, vooral bekend van zijn plechtstatige architectuurlandschappen. Hij noemt de politieke kleur van curator Johan Swinnen het grootste argument voor zijn afzegging. "Ik wilde mij niet met Johan Swinnen associëren die naast curator ook fractiesecretaris voor N-VA is. Met die partij wil ik liever niets te maken hebben. Ik woon in Antwerpen en zie elke dag wat er hier aan het gebeuren is.

Vlekkeloos verleden

"In het verleden heb ik ook minder aangename ervaringen met Swinnen gehad. Een uitgeleend werk kreeg ik beschadigd terug, dat was niet fijn."

Bovendien kreeg Kempenaers steeds meer het gevoel in een politiek project te zijn beland. "Een expo over Vlaamse fotografie in een Waals museum, met een opening op de dag voor de verkiezingen: allemaal net iets te veel toevalligheden volgens mij. En ook het concept, 'dé Vlaamse fotografie', leek mij niet interessant. Als je al zoiets zou willen doen, doe het dan misschien rond de Belgische fotografie en denk er wat langer over na."

Michiel Hendryckx, huisfotograaf bij De Standaard, vindt het jammer dat de discussie politiek gespeeld wordt. "Er zijn genoeg andere, meer inhoudelijke, argumenten op te merken over deze tentoonstelling. Een curator die gewoon zegt 'stuur mij maar een foto op', noem ik bijvoorbeeld geen curator. Maar ik vind het niet kunnen dat sommigen de N-VA demoniseren. Ik stem al mijn hele leven links, maar ik ben wel een democraat in hart en nieren."

Johan Swinnen noemt de annulatie een bijzonder spijtige zaak. Hij benadrukt geen rancune te voelen tegenover de betrokken fotografen, "veel van heb ik geholpen met openingen en artikels of ondersteund in het HISK", maar betreurt de afwezigheid van dialoog.

Swinnen: "Ik was graag in debat gegaan met de kleine groep fotografen die denkt dat deze tentoonstelling een politiek statement is. Dat is niet gebeurd en dat is spijtig. Ik mag toch een overtuiging hebben? Er is bij deze tentoonstelling nooit een verborgen politieke agenda geweest. Ik begrijp niet dat men die twee met elkaar vermengt. Jammer, want zoveel kansen zijn er niet om contacten over de gemeenschappen heen te leggen."

Weerstand tegenover zijn persoon, los van zijn politieke overtuiging, voelt Swinnen niet. "Nee, daar merk ik niets van. Ik heb in het verleden voldoende tentoonstellingen gemaakt die vlekkeloos verlopen zijn. Ik heb mijn eigenzinnige persoonlijkheid, zoals iedereen, en ik vecht voor mijn zaak."

Mark Verhagen van uitgeverij Luster benadrukt dat voor alle reeds gemaakte kosten, zoals prints, een regeling zal worden getroffen. Het Musée de la Photographie van Charleroi zegt in een persbericht "nooit een uithangbord geweest te willen zijn voor een partij waarvan wij de stellingen niet delen" en "hopen dat deze tentoonstelling ooit op een geschikter ogenblik zal gerealiseerd worden."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234