Donderdag 05/08/2021

Fotografe Callie Shell was unieke getuige van Obama's belangrijkste jaar

Toen fotografe Callie Shell vier jaar geleden een verslag maakte van de Amerikaanse presidentsverkiezingen, had ze meer oog voor de knappe, nog onbekende senator-in-spe Barack Obama dan voor presidentskandidaat John Kerry. 'Ik had zo'n voorgevoel dat die Obama nog belangrijke dingen zou gaan doen', vertelt ze aan DMM. Overtuigd van haar gelijk, volgde ze Obama het afgelopen jaar als een schaduw. Het resultaat is een unieke fotoreportage: Het leven zoals het is voor wie president van de Verenigde Staten wil worden.

Door An Bogaerts

Ik ontmoette Obama al in 2004, toen hij als senaatskandidaat aanwezig was op een evenement van presidentskandidaat Kerry in Chicago", vertelt de enthousiaste Callie Shell vanuit New York. "Mijn eerste indruk van hem was dat hij zo relaxed was, zo natuurlijk en heel 'at ease'. Hij had bovendien zowat dezelfde leeftijd als ik... en ja, hij zag er heel goed uit (lacht). In het juiste licht was hij prima voer voor een fotograaf." Shell was op dat moment in Chicago in opdracht van het prestigieuze Time Magazine. Met acht jaar ervaring als officiële fotograaf van Al Gore, was Shell de geknipte vrouw voor de job. Toch werd ze op de redactie in eerste instantie uitgelachen met haar fotoproject rond John Kerry. "Ik had blijkbaar meer foto's van Obama dan van Kerry zelf. Dat vonden ze bij Time wel grappig, dat ik was gevallen voor de charmes van Obama. Maar ik zag iets in die man", aldus Shell heel serieus. Dus maakte ze in 2006 opnieuw foto's van hem, ditmaal onder het mom 'The True Story of a Freshman Senator'. Time Magazine twijfelde geen moment toen ze het afgelopen jaar iemand wilden meesturen op campagne met de zwarte presidentskandidaat. Shell was in de wolken.

Make-up

"Ik ben nooit gebrieft over wat ik wel of niet mocht doen. Ik kreeg het volste vertrouwen van Obama, ook al omdat ik al acht jaar ervaring heb op het Witte Huis. Ze weten intussen wel in Washington dat het nooit mijn bedoeling is om iemand belachelijk te maken", legt Shell uit."Ik behandel mijn onderwerpen met zoveel mogelijk respect. Zo weet ik bijvoorbeeld dat mannen niet graag gefotografeerd worden terwijl ze aan de make-uptafel zitten, vlak voor een speech of een debat. Ook Obama niet. Daar hou ik dan sowieso rekening mee. Ik stond er wel naast wanneer Obama geschminkt werd, maar liet duidelijk zien dat dat niet iets was wat ik op beeld wou vastleggen. Dat soort dingen wekt vertrouwen." Toch stond de Democratische presidentskandidaat er af en toe op dat er geen foto's werden genomen. "We waren eens op ronde in Illinois, toen er vanuit het hoofdkantoor van Obama een statement de wereld werd ingestuurd waar hij het niet mee eens was. Op zo'n momenten vraagt hij dan even wat privacy om de verantwoordelijke op te bellen. Niet dat hij kwaad wordt aan de telefoon hoor, bijlange niet, hij handelt gewoon uit respect voor zijn medewerker. Na zo'n telefoontjes riep hij dan 'It's okay, now I am talking to someone else.' En dan wist ik dat ik weer mijn gang kon gaan."

Portret

"Toen we 's avonds weer eens laat onderweg waren, heb ik hem een keer gevraagd of ik ook foto's mocht maken terwijl hij sliep. Hij zei toen dat dat op zich geen probleem was, maar dat zijn vrouw hem had verteld dat hij af en toe zijn mond laat openvallen in zijn slaap. 'Als ik dat doe, heb ik liever dat je dat niet fotografeert', zei hij al lachend. Daar heb ik dan wel rekening mee gehouden." Geen enkele foto is gemanipuleerd, drukt Shell me op het hart. Ze gaat er prat op te werken als een onzichtbare getuige, een 'fly on the wall'. "Mijn doel was om hem te doen vergeten dat ik er was. Zijn familie, zijn staf, ze moesten zich nooit iets aantrekken van mijn werk. In de weg lopen, dat bestond voor mij niet. Ik trok me uit de slag, liep constant rond om foto's te nemen. Als Obama iets tegen me zei, dan antwoordde ik natuurlijk, maar we hebben nooit echt zitten chitchatten", aldus Shell. Toch moest er voor één foto een pose worden aangenomen. Voor de cover wilde Time Magazine een sprekend portret. Maar laat portretten nu net datgene zijn waar Callie Shell een broertje dood aan heeft. "Ik haat portretten. Bij een portret is het immers heel moeilijk om je onderwerp te doen denken dat er geen camera in de buurt is (lacht). De cover voor Time Magazinev heb ik op de tourbus genomen. Er was geen tijd of plaats om het juiste licht op te stellen en door de oneffen ondergrond van de Amerikaanse plattelandswegen schokten we op en neer. Obama vond dat heel grappig blijkbaar. 'You are struggling, aren't you?', zei hij met een brede glimlach. Op dat moment heb ik zijn portret geschoten."

Magie

Shell reisde heel wat staten door met Barack Obama, terwijl diens vrouw vaak aan de andere kant van de VS campagne voerde. Shell praat vol ontzag over de familie, ze ontdekte bij hen een familieband die heel uitzonderlijk is. "Als Michelle of de kinderen de kamer kwamen binnengewandeld, dan fleurde hij helemaal op. Michelle is een enorm gracieuze vrouw. Ik weet hoe het er in het Witte Huis aan toe gaat. Vaak wordt de staf heel gestrest als vrouwlief in het huis aanwezig is. Bij de Obama's was dat absoluut het geval niet. Iedereen voelde zich op zijn gemak bij elkaar. Michelle en Obama hadden ook snel door dat ze meer mensen konden bereiken door afzonderlijk op campagnetour te gaan. Soms zagen ze elkaar dan maar tien minuutjes tijdens een vliegtuigwissel. Dan namen ze mekaar in de armen en deden even alsof de rest van de wereld niet bestond", vertelt Shell. "Op zo'n moment zei mijn vrouwenhart om me even subtiel weg te draaien, terwijl mijn fotografenhart het ontroerende beeld wou vastleggen. Het kwam er altijd nipt op aan welke van de twee het won (lacht). Eén keertje hadden Michelle en Obama een afspraak in het vliegtuig. Obama zou het vliegtuig verlaten en Michelle moest instappen, maar ze zouden mekaar dan toch even op het vliegtuig zien. Maar toen Michelle opstapte bleek er geen Obama in de buurt. Ze keerde zich een paar keer om en ging dan maar in haar stoel zitten. Ze wandelde naar het toilet, dat bleek bezet en toen ging ze opnieuw zitten. Wie komt er een minuut later lachend uit dat toilet gewandeld? Haar man natuurlijk. En die twee maar lachen. Zij hebben allebei een geweldig gevoel voor humor en dat speelt zo'n belangrijke rol in hun relatie. Wat die twee met mekaar hebben, dat is pure magie."

Bedankbriefje

Zelf heeft Shell haar eigen portie 'pure magie' met echtgenoot Vincent Musi, fotograaf voor National Geographic. "Onze zoon Hunter (7) weet intussen dat papa voor het gele boekje (National Geographic) en mama voor het rode boekje (Time Magazine) werkt", vertelt Shell. Welke foto's er dan in de eigen huiskamer belanden? "Geen enkele... (denkt na)... de enige foto die bij ons in huis hangt, is er eentje van Hunter die zichzelf ooit helemaal groen had geverfd." Ze zou nooit een foto van Obama ophangen, verzekert ze me. Omdat ze dat niet vindt passen in een huiskamer, maar ook omdat ze haar eigen foto's nog niet rustig allemaal heeft bekeken. "Als een project eindigt, dan draai ik de knop om en ga ik volledig voor mijn gezin. Want op zulke lange rondritten, zoals met Obama, word ik na vier dagen meestal heel depressed. Ik mis mijn man en mijn zoontje dan enorm. Zodra ik op zo'n momenten een kind zie, barst ik in tranen uit. In dat opzicht was het een enorme troost dat Obama kinderen had van dezelfde leeftijd als mijn zoon. Het was de eerste keer dat ik zo'n jonge presidentskandidaat fotografeerde trouwens." Barack Obama zelf heeft ook nog niet alle foto's van zichzelf onder ogen gekregen, alleen de selectie die Shell hem opstuurde. "Hij was er heel erg blij mee. Ik kreeg van Michelle zelfs een handgeschreven bedankbriefje. Typisch de Obama's", lacht Shell. "Van censuur was er geen sprake. Obama vertrouwde me en bovendien heeft Time Magazine niet de gewoonte om op voorhand hun foto's met iedereen te checken."

Nooit meer alleen

Hoewel ze dus nog niet rustig de kans heeft genomen haar foto's allemaal te bekijken, heeft Callie Shell wel twee duidelijke favoriete beelden.

"In Muscatine, een stad in Iowa, ging Obama heel even zitten naast de trappen van het plaatselijke gemeentehuis. Hij had die dag al drie toespraken gehouden en vlak voor nummer vier was dit moment voor hem een duidelijk rustpunt. Ik hou zoveel van die foto omdat ik hem hier alleen trof op een onbewaakt moment. Nu hij verkozen is als president, worden zulke momenten heel schaars. Als president ben je nooit meer alleen." Haar tweede favoriete foto nam Shell backstage bij een concert van Bruce Springsteen en Billy Joel in New York. "Michelle en Obama hebben enorm van dat concert genoten. Het was de avond van zijn laatste debat en hij was duidelijk moe maar opgelucht. Hij genoot ervan om heel even niet zelf in de belangstelling te staan maar zich samen met zijn vrouw te ontspannen", aldus Shell. Callie Shell dacht niet te veel na over hoe de foto's zouden overkomen bij het Amerikaanse volk. Het was voor haar belangrijk de persoon achter de president vast te leggen en daar is ze, naar eigen zeggen, heel goed in geslaagd. "Hij is echt de persoon die je op de foto's ziet. Politici beseffen nog niet genoeg hoe het in hun voordeel kan werken om een onafhankelijk journalist binnen te laten in hun leven. De VS zijn daar inmiddels wel goed in, maar in andere landen is wat ik doe vrij uitzonderlijk. Maar je kan niet ontkennen dat deze beelden vertrouwen opwekken, dat mensen een band voelen met de man op de foto's."

The Bubble

"Wil je niet vergeten vermelden dat ik een onafhankelijk fotograaf ben voor Time Magazine?", vraagt Shell ten slotte. "In het buitenland denkt men vaak dat ik de persoonlijke officiële fotograaf van Barack Obama ben. Ze plakken blijkbaar graag die stempel op mij, maar in Amerika is die stempel niet goed voor mijn geloofwaardigheid. Net omdat ik niet als promotiefotograaf werk voor de nieuwe president, komen mijn beelden écht over, snap je?" Shell zal de komende vier jaar het presidentschap van Barack Obama blijven volgen voor Time Magazine. "Maar ik zou ook graag de Amerikaanse problemen in beeld brengen. De armoede, de criminaliteit, de werkloosheid,... na al die jaren in en rond het Witte Huis wil ik wel opnieuw gaan werken 'outside the bubble'. Hoe fijn het in die 'bubble' ook mag zijn." n

© Polaris/Photo News

© Callie Shell/ Aurora Photos

© AP/Reporters

© Kadena/Reporters

© Courtesy Obama Family

© Getty Images

4th of July

De familie Obama ontspant op de campagnebus vlak voor ze in Butte (Montana) een massapicknick houden naar aanleiding van de Amerikaanse nationale feestdag.

Familieman

Obama aan de afwas met zijn dochters Malia (8) en Sasha (5). De familie heeft net ontbeten in hun huis in Hyde Park. Fotografe Callie Shell leerde Obama het afgelopen jaar kennen als een echte familieman. "Als Michelle of de kinderen de kamer kwamen binnengewandeld, dan fleurde hij helemaal op", vertelt Shell.

Yes, we do

Barack en Michelle ploffen vermoeid neer op een tuinbank de avond van hun huwelijk op 18 oktober 1992. Hoewel het koppel een bomvolle map heeft vol traditionele huwelijksplaatjes, kozen ze deze foto om uitvergroot boven de schouw te hangen in hun woonkamer in Chicago.

Senior

De laatste ontmoeting tussen Barack Obama junior en senior in 1971. Vader en zoon poseren op de luchthaven van Honolulu waar Obama senior is aangekomen om de kerstdagen met zijn zoon door te brengen. Barack Hussein Obama werkt jarenlang als economist voor het Keniaanse ministerie van Financiën.

Obama's vader komt in 1982 om het leven bij een auto-ongeval in Naïrobi.

Barry

De kleine 'Barry' wordt op 4 augustus 1961 geboren in Honolulu. Zijn vader, de Keniaan Barack Obama senior, is op dat moment de enige zwarte student aan de universiteit van Hawaï. Obama's moeder is Ann Dunham, een knappe brunette die antropologie studeert. Wanneer Barack twee jaar oud is, scheiden zijn ouders. Obama senior vertrekt opnieuw naar zijn vaderland Kenia en een paar jaar later verhuizen de kleine Barry en zijn moeder naar Jakarta, waar Dunhams tweede echtgenoot woont.

gramps

Wanneer Barack Obama tien jaar oud is, gaat hij definitief bij zijn grootouders in Honolulu wonen. Stanley Dunham, die hij 'Gramps' noemt, en grootmoeder Madelyn zullen als grootouders een heel belangrijke rol in zijn leven gaan spelen. Obama's grootvader, hier dollend met zijn kleinzoon aan de stranden van Hawaï, sterft in februari 1992.

Gemengd onderwijs

In 1972 poseert de elfjarige Obama (bovenaan, derde van links) met zijn klasgenoten van de privéschool van Punahou voor een groepsfoto. Van de 1.600 leerlingen zijn er slechts vijf met een donkere huid. Het is hier dat Obama leert omgaan met de vooroordelen tegenover zwarten. Datzelfde jaar keert Obama's moeder vijf jaar lang terug naar Hawaï voor ze in 1977 definitief naar Indonesië vertrekt om er als antropologe te gaan werken.

Basket

In de middelbare school slijt Barack Obama veel van zijn vrije tijd op het basketbalveld. Hij sluit zich aan bij het Punahou High School-team dat het daaropvolgende jaar meteen met de staatstitel gaat lopen. Obama zal de rest van zijn leven basketbal blijven spelen. Zelfs op de dag dat hij tot president van de Verenigde Staten werd verkozen, zou hij twee uur lang gespeeld hebben om de zenuwen te verdrijven.

Verkozen

Net als John Kennedy kiest Barack Obama voor een opleiding aan de Harvard Law School. Zijn aangeboren talent voor communicatie zorgt ervoor dat hij al snel wordt verkozen tot hoofdredacteur van het magazine 'Harvard Law Review'. Ook hier breekt Obama een lans met zijn huidskleur, Harvard stond immers jarenlang bekend als school voor de uitsluitend blanke elite. Om zijn studielening te kunnen afbetalen, gaat Obama in de zomer als stagiair aan de slag bij een juridisch kantoor.

Oma Madelyn

In 1979 studeert Barack Obama af aan de middelbare school van Punahou. Hij viert dat met zijn grootouders Stanley Dunham en Madelyn Payne. Grootmoeder Payne, in Peru geboren op 26 oktober 1922, sterft op 3 november 2008 aan kanker, precies op de avond voor Obama's verkiezing tot president van de Verenigde Staten. Obama noemt haar 'de hoeksteen van onze familie'.

< Stemrecht

Nadat hij in 1991 cum laude afstudeert aan de Harvard Law School, kiest Obama voor een job achter de schermen. Hij zet een project op poten om Amerikaanse burgers te overtuigen om zich als kiezer te laten registreren. Met zijn charme en overredingskracht lokt hij samen met zijn team tienduizenden mensen extra naar de stembussen.

Senator van het volk

Dit is Obama's manier van campagne voeren: een partijtje basket met de lokale jeugd. In 1995 is de 34-jarige Barack Obama in het 13e district van Chicago om stemmen te ronselen voor de senaatsverkiezing in Illinois. Hij wekt de sympathie van de lokale bevolking met betrokken uitspraken als: "Als een kind uit de zuidelijke wijken van Chicago niet kan lezen, dan is dat ook mijn probleem, zelfs al gaat het niet om mijn eigen kind."

Samen bij bruce

Michelle en Obama backstage bij een concert van Bruce Springsteen en Billy Joel. 'Het was de avond van zijn laatste debat en hij was duidelijk moe maar opgelucht. Hij genoot ervan om heel even niet zelf in de belangstelling te staan maar zich samen met zijn vrouw te ontspannen', aldus fotografe Callie Shell.

Rustpunt

"In Muscatine, een stad in Iowa, ging Obama heel even zitten naast de trappen van het plaatselijke gemeentehuis. Hij had die dag al drie toespraken gehouden en vlak voor nummer vier was dit moment voor hem een duidelijk rustpunt. Ik hou zoveel van die foto omdat ik hem hier alleen trof op een onbewaakt moment. Nu hij verkozen is als president, worden zulke momenten heel schaars. Als president ben je nooit meer alleen", aldus Shell.

Pure magie

Barack en Michelle Obama genieten van mekaars gezelschap in de tourbus. Die rijdt van Hanover naar Nashua, New Hampshire. Ze hebben er al een ochtendbezoek opzitten en een lange nacht van campagne voeren. Fotografe Callie Shell was behoorlijk onder de indruk van de sterke band tussen het koppel. Wat die twee met mekaar hebben, dat is pure magie", aldus Shell.

Poolen met Irakveteraan

Op de avond van de voorverkiezingen in West-Virginia, stopt de campagnebus bij Schultzie's Billiards in South Charleston. Obama praat er wat met de patrons en speelt een partijtje pool met Paul Scott, een 24-jarige veteraan die de afgelopen twee jaar in Irak gestationeerd was.

< Zoveelste speech

Barack Obama kijkt snel even zijn mails na op zijn Blackberry. Obama moet zo dadelijk de arena in van het South Columbia State House, waar hij voor de zoveelste keer zal speechen op een bijeenkomst van het NAACP, oftewel de National Association for the Advancement of Colored People.

> Met respect

"Dit vind ik een heel typerend beeld", aldus de fotografe. "Na een persbijeenkomst in een ijssalon in Wapello, Iowa, veegt Obama zelf de toonbank van het salon af, terwijl het personeel klaarstond om dat voor hem te doen."

Nominatie

De Obama's bekijken nog snel een nieuwsuitzending tussendoor. Zo dadelijk moet Obama zijn overwinningsspeech geven na de officiële nominatie als Democratische presidentskandidaat.

Mondje dicht

"Toen we 's avonds weer eens laat onderweg waren, heb ik hem een keer gevraagd of ik ook foto's mocht maken terwijl hij sliep. Hij zei toen dat dat op zich geen probleem was, maar dat zijn vrouw hem had verteld dat hij af en toe zijn mond laat openvallen in zijn slaap. 'Als ik dat doe, heb ik liever dat je dat niet fotografeert', zei hij al lachend. Daar heb ik dan wel rekening mee gehouden", aldus fotografe Callie Shell.

Broodje vlees

Barack Obama bestelt tijdens zijn lunchpauze een 'corned beef sandwich' bij Manny's Coffee Shop and Deli. Als doorgewinterd campagneman vergeet hij niet alle klanten persoonlijk te begroeten alvorens hij weer naar buiten wandelt.

Yes, I can

Voor hij aan de zoveelste toespraak begint in de Universiteit van Montana's Dahlberg Arena in Missoula, trekt Obama zich drie keer op in de kleedkamer van de universiteitsgym. "Net voor ik dit beeld schoot, kwamen er twee stafmedewerkers langs die zich elk twee keer aan de stang optrokken. Het is dan zo typisch Obama dat hij vervolgens die mannen toch wil overklassen", vertelt fotografe Callie Shell.

Nu hij verkozen is, worden onbewaakte momenten schaars. Als president ben je nooit meer alleen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234