Vrijdag 15/01/2021

Foto naakte man met kind op Holland Festival in beslag genomen

Amsterdamse televisiezender lichtte politie in over tentoonstelling

Het Holland Festival, een jaarlijks cultuurevenement dat zaterdag in Amsterdam aan zijn 52ste editie begon, heeft meteen een gevoelige snaar geraakt. Uit de tentoonstelling Attack!, over 'fotografie op het scherpst van de snede', werd zondag een foto van de Amerikaan Walter Chapell verwijderd door het openbaar ministerie. Volgens een persofficier is het portret mogelijk 'kinderpornografie'.

De organisatoren van het Holland Festival, dat sinds 1997 wordt geleid door onze landgenoot Ivo Van Hove, tonen zich erg verbaasd over die reactie. Festivalmedewerker Paul Verstraeten: "Het was de Amsterdamse televisiezender AT5 die de politie erop heeft geattendeerd dat er op de tentoonstelling foto's hingen die misschien problematisch zouden zijn. Zondag werd één foto voorlopig in beslag genomen."

De foto, Father and Son (1962), werd gemaakt door de echtgenote van Walter Chapell en toont de naakte fotograaf met zijn jonge zoon, van wie de rug te zien is. Volgens het openbaar ministerie is de afbeelding mogelijk 'kinderpornografie' omdat de fotograaf een erectie heeft en het kind naar schatting zes jaar is. Artikel 240b van het Wetboek van Strafrecht stelt dat onder meer 'het tentoonstellen van een afbeelding van een seksuele gedraging waar iemand jonger dan zestien bij betrokken is', strafbaar is.

Samen met de foto werden 400 catalogi van Attack! in beslag genomen, een uitgave van Houtekiet uit Antwerpen. Father and Son maakt deel uit van een overzicht van foto's met mannelijk naakt, naast overwegend nieuw werk van tweeëntwintig buitenlandse fotografen, onder wie Jean Beaudrillard, Duane Michals en Amy Airbus.

Volgens de directie van het Holland Festival is er geen sprake van een strafbaar feit. "De foto van Chapell toont geen seksuele gedraging. Ze werd ook al vele malen tentoongesteld en staat in fotoboeken die ook in Nederland te koop zijn." Curator Johan Swinnen: "Er zijn al zoveel mensen die deze foto hebben gezien, zonder zich eraan te hebben gestoord. Persoonlijk vind ik de fotoreeks van Charif Benhelima, over illegalen in Brussel, choquerender." Father and Son maakt deel uit van een apart onderdeel op de tentoonstelling, aldus Swinnen. Daarin staat het paroxisme centraal, een term die de verheviging van een ziekte aanduidt of, algemener, 'ophitsing' of 'uitbarsting'. Swinnen, een doctor in de kunstgeschiedenis: "Je kunt moeilijk een tentoonstelling over de grenzen van de fotografie samenstellen zonder die grenzen aan te duiden. Het is toch niet alsof we als fotografen eendagsvliegen hebben gekozen, wel integendeel. Als zo'n foto al niet meer kan in een museum... Toen dezelfde foto begin jaren negentig in New York werd tentoongesteld, heeft het Amerikaanse gerecht een groep deskundigen de opdracht te geven om uit te zoeken of Father and Son nu pornografie was of niet. Het antwoord was negatief."

De organisatoren van het Holland Festival hebben gisteren een kort geding ingeleid om te protesteren tegen de inbeslagname en de foto terug te krijgen. Donderdag volgt de dagvaarding; vrijdag wordt een uitspraak van de rechter verwacht. Dan wordt er ook beslist of de catalogus alleen maar met een afgeplakte foto van Chapell mag worden verkocht, een voorstel van het openbaar ministerie. Uitgever Leo de Haes: "Liever niet natuurlijk. We gaan ervan uit dat het Holland Festival deze zaak wint. Maar ik moet zeggen: die foto was mij niet eens opgevallen. Ik heb hem moeten opzoeken in onze catalogus, waarin hij trouwens op postzegelformaat staat afgedrukt. Hoe is het mogelijk dat dit anno 1999 kan gebeuren, en dan nog uitgerekend in Amsterdam? Als je het mij vraagt, is het veel perverser dat een televisiezender de politie informeert over zoiets, in de hoop er een goeie reportage over te kunnen maken." (SH)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234