Maandag 18/10/2021

'Folkmuziek is zoveel radicaler dan punk'

Thurston Moore, al ruim een kwarteeuw zanger-gitarist bij Sonic Youth, wil soms wel eens wat anders. Dan gaat hij zich te buiten aan noise- en improvisatieprojecten of maakt hij een plaat in zijn eentje, zoals Trees Outside the Academy.

Door Dirk Steenhaut

HASSELT l Op zijn eerste solo-cd in twaalf jaar 'out' Moore zich verrassend als een akoestische poptroubadour. Hij komt melodieus en toegankelijk uit de hoek, neemt een violiste in de arm en zingt zelfs een duet met een folkchanteuse.

"Ik zinde al lang op een plaat waarop alleen ík de lakens zou uitdelen", vertelt Thurston Moore. "Een ondemocratische aanpak kan soms zeer verfrissend werken. Alleen kwam er door tijdsgebrek nooit iets van in huis. Veel van de songs uit Rather Ripped waren oorspronkelijk ook voor mezelf bedoeld, maar toen het tijd werd voor een nieuwe cd van Sonic Youth gooide ik ze toch weer in de groep. Ik blijf altijd nieuwsgierig naar de manier waarop de drie anderen het karakter van een song herkneden. Het klinkt altijd anders dan verwacht en dat is cool.

"De jongste jaren ben ik verslingerd geraakt aan de akoestische gitaar. Dat instrument was voor mij een revelatie, zeker toen bleek dat het zich ook leende tot de typische Sonic Youthtunings. In de VS heb ik een aantal korte solotournees gedaan waarbij ik unpluggedversies van bandnummers speelde en de respons was overwegend positief. Dat trok me over de streep om deze plaat te maken. Ik heb me bewust onthouden van gelaagde gitaarweefsels en liet de schaarse solo's over aan J. Mascis van Dinosaur Jr. De opnamen vonden trouwens plaats in zijn studio."

Psychic Hearts uit 1995 was volgens Moore een heel ander soort cd dan Trees Outside the Academy. "Ik werkte toen met een minimalistisch rocktrio en alles draaide om snelheid en spontaneïteit. De cd werd in twee dagen ingeblikt: destijds verkeerde ik in de waan dat het eerste idee dat bij me opkwam ook het beste was. Trees is het product van een andere tijd. De gemeenschap waar ik me vandaag in beweeg bestaat uit mensen die noise, folk of avant-garde spelen maar, doordat ze het hokjesdenken zijn ontgroeid, veel dingen samen doen. Zeer inspirerend."

Dat Trees Outside the Academy naar folk- rock neigt, mag eigenlijk niet verbazen. Lee Ranaldo verklapte ooit al dat de unieke stemmethoden van Sonic Youth beïnvloed zijn door die van Joni Mitchell en CSN&Y en onlangs nam de groep zelfs een obscure Dylansong op voor Todd Trainers biopic I'm Not There. Is Thurston Moore in zijn binnenste misschien een folkie?

"De jongste tien jaar ontdekte ik de muziek van Bert Jansch, de vroege Fairport Convention en minder bekende Britse folkmuzikanten die destijds voor piepkleine labels opnamen. Mocht je in volle punkperiode belangstelling voor folk hebben laten blijken, dan had iedereen je uitgelachen. Maar de waarheid is dat het onafhankelijkheidsstreven en de doe-het-zelfethiek van veel folkies eigenlijk voor de punkscene model hebben gestaan. Alleen waren de folkies radicaler, omdat ze geen hitparadesucces nastreefden. Op een bepaald moment leerde de generatie die met punk was opgegroeid en belangstelling had voor avontuurlijke muziek ook freejazz, impro en avant-gardefolk uit de sixties kennen. Het vinyl uit die tijd was zeldzaam, maar dankzij de heruitgaven op cd kwamen heel wat verborgen schatten bovendrijven en dat heeft zeker invloed gehad op mijn muzikale ontwikkeling. Ik ben een fervente platenverzamelaar, maar heb nooit als iemand anders willen klinken. Ik laat me liever inspireren door de geest van iemands werk."

Trees Outside the Academy zou de titel van een schilderij van Edward Hopper kunnen zijn. "Hmm. Ik woon nu in Northampton, Massachusetts, vlak bij een vrouwenuniversiteit waar Sylvia Plath ooit nog colleges volgde. Ik laat er 's avonds vaak mijn honden uit. Het is een idyllische plek met een prachtige bibliotheek waar de hoesfoto's voor mijn nieuwe cd zijn gemaakt. Dit keer wilde ik de sfeer van mijn omgeving vatten."

"Here come the language meanies", zingt Thurston Moore in het gedreven 'Wonderful Witches'. "Die term heb ik van Ted Berrigan, een sleutelfiguur uit de derde generatie New Yorkse dichters, na die van Frank O'Hara en die van Allen Ginsberg en Gregory Corso. Berrigan was een rijzige man met een donkere bril en een lange baard, altijd omringd door acolieten; een moderne dichter die over alledaagse dingen schreef in een alledaagse taal. Maar op een bepaald moment kreeg je een stroming academische dichters, verzameld rond het tijdschrift L=A=N=G=U=A=G=E, die het witte blad als een soort van canvas beschouwden. Ze hielden hun werk bewust afstandelijk, emotieloos en koel. Daarom verguisde Berrigan hen als dorre intellectuelen die volgens hem de taal molesteerden."

Heel wat songs op Moores cd verwijzen naar de leefwereld van de muzikant, met beelden van instrumenten, snaren en versterkers. "Het zijn inmiddels postmoderne iconen geworden. Voorts neem ik gewoon de raad van de moderne naoorlogse dichters ter harte: schrijf over wat je kent, maak literatuur van wat je meemaakt."

Trees Outside the Academy eindigt met 'Thurston @ 13', een bizar staaltje audio performance art waaruit blijkt dat 's mans fascinatie voor noise niet uit de lucht is komen vallen. "Onlangs vond ik een oude cassette terug, waarop ik als dertienjarige de geluiden van allerlei gebruiksvoorwerpen had opgenomen, bijvoorbeeld een geldstuk dat op de tafel valt. Toen bedacht ik: dit is misschien wel de meest ultieme opname uit mijn carrière. Eigenlijk had ik na mijn dertiende met pensioen gekund. (lacht)"

Met Sonic Youth speelt Thurston Moore dezer dagen weer het twintig jaar oude Daydream Nation, een epische gitaarplaat die haaks staat op de eenvoud van Trees. "Sindsdien zijn onze songs veel beknopter geworden: Rather Ripped was zelfs pure pop. Ik kom wel eens in de verleiding weer in de stijl van Daydream te gaan schrijven, maar eigenlijk kun je niet terug: je moet altijd vooruit kijken. Wel is het interessant dat oude materiaal te spelen voor een generatie die er niet mee vertrouwd is. Jongeren weten hooguit dat die cd in de late jaren tachtig voor ons belangrijk is geweest, maar ze zijn er niet mee opgegroeid."

Onlangs bracht Sonic Youth een compilatie uit, samengesteld door beroemdheden, die enkel aan de man wordt gebracht door de Amerikaanse Starbucksketen. "Een reactie tegen platenfirma's die erover zeuren dat ze geen cd's meer kunnen verkopen omdat steeds meer muziekzaken hun deuren sluiten", grijnst Moore. "De mensen bestellen nu plaatjes bij hun kop koffie. Grappig toch? We wilden ons publiek polariseren, zoals destijds met onze overstap naar Geffen. Eigenlijk hoopte ik, om de absurditeit van de situatie te onderstrepen, scheep te gaan met Dunkin' Donuts. Maar ach, Starbucks, Sony, Universal - wat is het verschil? Voor zover ik weet hebben die lui van Starbucks nog niemand vermoord, dus..."

De cd Trees Outside the Academy verschijnt volgende week op Ecstatic Peace.

De doe-het-zelfethiek van veel folkies heeft eigenlijk model gestaan voor de punkscene

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234