Zondag 07/06/2020

Fluiten voor je leven

Etterbeek gaat vijfhonderd gratis alarmfluitjes aan senioren verdelen. Het is de bedoeling dat ze die gebruiken bij problemen of dreigend gevaar. Geriaters reageren sceptisch. De fluitjes zorgen volgens hen voor een vals gevoel van veiligheid.

Fluiten alsof je leven ervan af hangt. Etterbeekse senioren kunnen het, en dat zonder er een GAS-boete voor te riskeren. Het fluitsignaal is immers bedoeld om hen met een veiliger gevoel de straat op te laten gaan. Wanneer ze in de problemen komen, bijvoorbeeld bij een valpartij, of wanneer ze zich niet goed voelen, kunnen ze zo makkelijker de aandacht trekken van omwonenden, voorbijgangers of politieagenten. Ook als de senioren zich bedreigd voelen, kunnen ze het fluitje gebruiken. Dat heeft immers een ontradend effect op agressors, klinkt het bij de preventiedienst.

Die dienst kwam niet zelf met het idee op de proppen. "Het was een zeventigjarige inwoner die er vorig jaar mee kwam aanzetten", vertelt burgemeester Vincent De Wolf (MR). "Hij had al jaren zo'n fluitje bij zich omdat hij zich onveilig voelde en wilde het ook aan andere senioren aanraden."

De gemeente liet er 500 maken. Die gingen in sneltempo de deur uit. De voorraad is nu opnieuw aangevuld. De fluitjes zullen deze zomer gratis worden verdeeld. 65-plussers moeten hiervoor zelf de preventiedienst contacteren.

Valpartijen

Etterbeek is niet de eerste gemeente die uitpakt met de alarmfluitjes. Gent deed dat acht jaar geleden al. "Sindsdien zijn er 50.000 fluitjes verdeeld", zegt politiewoordvoerder Manuel Gonzalez die zich mee achter het initiatief schaarde. Het succes spreekt voor zich, vindt hij. "De fluitjes zijn goedkoop om aan te maken en makkelijk en discreet mee te nemen. Het geluid valt ook op. Veel mensen denken spontaan aan de politie als ze het horen en kijken dus wel degelijk op." De fluitjes worden in Gent voornamelijk bij valpartijen gebruikt.

Geriaters reageren eerder sceptisch op het initiatief. Professor Liesbeth De Donder (VUB), die voor haar doctoraat onderzoek deed naar onveiligheidsgevoelens bij ouderen, twijfelt sterk aan de efficiëntie ervan als afschrikmiddel. "Misschien voelen senioren zich wel veiliger, maar dat is dan toch vooral een vals gevoel. Gauwdieven bijvoorbeeld zullen zich niet door zo'n fluitsignaal laten afschrikken. Ze zijn na enkele seconden weer weg. Een oudere kan niet zo snel reageren."

Volgens De Donder is vooral de omgeving van belang als het op een veilig gevoel hebben aankomt. "Aangepaste voetpaden, voldoende zitbanken, de sociale cohesie in de buurt: die zijn bepalend."

Ook de bekende geriater Lucien de Cock sluit zich bij De Donder aan. "De kans dat een groepje jonge vandalen schrikt als een oudere vrouw op een fluitje begint te blazen, schat ik klein in." Volgens hem zijn hulpmiddelen als een personenalarm of aangepaste telefoons en gsm's goede initiatieven, maar hebben ze één ding gemeenschappelijk. "Als oudere mensen zich écht in een crisissituatie bevinden, vergeten ze er vaak een beroep op te doen."

Autoalarmsyndroom

Sociaal psycholoog Alain Van Hiel (UGent) denkt wel dat omstaanders sneller gealarmeerd zullen worden door het fluitsignaal. "Vaak merken die niet op dat iemand hulp nodig heeft, of tenminste, dat er iets ongewoons gebeurt. Zeker in grote steden en lawaaierige omgevingen daalt de opmerkzaamheid. Zo'n fluitje maakt een noodsituatie veel duidelijker."

Van Hiel vindt wel dat er een handleiding bij hoort. "Voor de senioren opdat ze weten wanneer ze het moeten gebruiken. Maar ook voor anderen: het fluitsignaal moet herkenbaar zijn en men moet weten dat er dan een probleem is."

Volgens Van Hiel is de theorie goed, maar de praktijk niet per se. "Als er een paar grappenmakers zitten te fluiten, en er te vaak zo'n signaal op straat klinkt, dan krijg je al snel een autoalarmsyndroom, vrees ik. Dat hoort ook iedereen, maar er reageert niemand nog op."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234