Woensdag 26/01/2022

Flikkerende leds en een hert als avatar

Het lijkt wel alsof alle wegen in dit land via Europalia naar China leiden. Ook Fantastic Illusions in Kortrijk draagt het Europalialabel, hoewel de expositie onafhankelijk tot stand kwam dankzij de jonge curator Christophe De Jaeger. De Jaeger is geboeid door de toepassing van technologische innovaties in de kunst. Die interesse bracht hem in Shanghai, waar al langer een forum bestaat voor e-art. Samen met Art Yan besloot hij een tentoonstelling met Belgische en Chinese kunstenaars samen te stellen met als romantisch leitmotiv ‘Die Sehnsucht im Bild zu sein’. Volgens De Jaeger is het een aloud verlangen, waaraan onder meer ook de Sixtijnse Kapel appelleert.De curators vonden partners in het eArts Festival voor Nieuwe Media in Shanghai en het Next Festival van het kunstencentrum Buda in Kortrijk. Nadat de tentoonstelling eerst in het Museum of Contemporary Art Shanghai te zien was, is ze nu in het Broelmuseum en de tegenoverliggende Broeltoren in Kortrijk geland.De expositie begint in de zaal met de gefantaseerde landschappen met dieren van de in Kortrijk geboren Roelant Savery (1576-1639). In het midden staat het videospel The Endless Forest van Tale of Tales, de Gentse studio van internetkunstenaars Auriea Harvey en Michaël Samyn. Met een hert als avatar kun je het sprookjesachtige woud verkennen en andere dieren ontmoeten. De enige communicatie is de lichaamstaal: je kunt knuffelen of brullen en je tegen een boom aanwrijven. Punten scoor je daar niet mee, in deze romantische, vredige wereld bestaat geen competitie. Toch gaat van het spel een betoverende aantrekkingskracht uit waaraan ook het museumpersoneel maar moeizaam weerstaat.

Turen naar verboden zones

De schilderkunst krijgt in het verhaal van Fantastic Illusions eveneens een plaatsje. Het in rood gedrenkte doek A Social Game van Olivier Deprez toont een pop die naar de eigen weerspiegeling op een computerscherm kijkt. Ook enigszins anachronistisch in de wereld van het bewegende, interactieve beeld is de interventie van Heidi Voet, die momenteel afwisselend in Brussel en Shanghai leeft. In het Broelmuseum heeft ze levensgrote bordkartonnen meisjes neergezet. Ze is daarbij vertrokken van naaktfoto’s uit Chinese magazines en heeft, net zoals in de bioscopen vroeger, borsten, billen en schaamstreek aan het oog onttrokken. Daarvoor gebruikt ze patronen die de optische illusie van een draaiende cirkel opwekken. Als je lang naar de verboden zones tuurt, begint het wat te duizelen.Andere Belgische kunstenaars, zoals multimediapionier Eric Joris met zijn groep Crew en Nick Ervinck, gaan wel met de nieuwste technologische toepassingen aan de slag. De eerste laat de bezoeker ronddolen in een interactieve nieuwe realiteit en Ervinck zet de nieuwste architectensoftware en een driedimensionale printer in om elegante sculpturen tot stand te brengen. Met een camera neemt hij ons mee op een reis naar de binnenkant van zijn beelden.Bij het werk The Positive Void van Teddy-Lo uit Hongkong hangt een waarschuwingsbordje voor mensen met epilepsie. In de donkere ruimte flikkeren ledlichtjes die de omtrek van een vierkant beschrijven. In de flikkeringen zitten projecties van beelden van iconen verborgen, zoals een dollarbiljet en portretten van beroemdheden. Door je hoofd of je ogen te bewegen kun je de iconen beter opvangen. Maar voor je goed beseft wie of wat er opdoemt, is het nabeeld op het netvlies alweer uitgedoofd.Wu Juehui toont grijze projecties op langwerpige doeken die in de ruimte hangen. Ze doen denken aan traditionele Chinese landschapschilderingen, maar het zijn eigenlijk opnamen van wat proppen papier en ander afval uit een omgevallen vuilnisemmer op de vloer. Hier en daar lopen figuurtjes door de denkbeeldige landschappen: het blijken silhouetten van bezoekers in de zaal te zijn.Ook de eenvoudige filmpjes van Bart Stolle in de paardenstallen in de museumtuin zoeken aansluiting bij de cultuurhistorie, met name het modernisme. Spitstechnologie is het niet, maar de evocatie van een treinreis met de voorbijflitsende simpele vormen uit het landschap is een van de sterkste werken op deze expositie. Mondriaan, Malevitsj en Miro zijn nooit veraf, en in zijn andere filmpjes is iets van de heldere eenvoud van Dick Bruna te zien.

Vallende strebers

In een verduisterde ruimte van hetzelfde gebouw toont Hans Op de Beeck de werkplek van een computerverslaafde die vervreemd is van het echte leven, alles in het zwart.Voor het laatste stuk van de expositie moet je naar de Broeltoren. Daar gunt de pionier van de digitale kunst in Shanghai, Hu Jieming, ons het sarcastische genoegen om jongeren die we op verschillende schermen zien naar boven kruipen te doen vallen. Het volstaat om een geluid te maken om de strebers tot de sisyfusarbeid te veroordelen.Een verdieping hoger staat een kist. Filmbeelden op de muur laten zien hoe de kunstenares Peng Yun in dezelfde ruimte naakt in dezelfde kist stapt, waarna die prompt dicht wordt genageld. Op schermen op de grond zien we fragmenten van de ineengedoken kunstenares alsof ze nog altijd in de kist zit.In de top van de toren ten slotte brengt de schilder Vadim Vosters een interactieve hommage aan het historische panoramaschilderij, dat populair was in de tweede helft van de negentiende eeuw. Het cirkelvormige panorama had tot doel de toeschouwers een veldslag of de natuur te laten ondergaan alsof hij zich er middenin bevond. In een tentoonstelling over het verlangen in het beeld te stappen is een hommage aan dit fenomeen dus zeker op zijn plaats.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234