Vrijdag 20/05/2022

'Flikken', de échte: hoofdcommissaris Steven De Smet (52) en 'supermotard' Bruce Moerman (48)

De scheldnaam flikken is een eretitel geworden

Adieu. De VRT kondigt het al weken aan: dit weekend wordt definitief afscheid genomen van Flikken, een tv-serie die geschiedenis schreef. In gaststad Gent en in de kijkcijferlijstjes. Tien jaar lang. De échte flikken, hoofdcommissaris Steven De Smet en motard Bruce Moerman, stonden een decennium geleden aan de wieg en blikken met humor én ontroering terug.

Door Marijke Libert / Foto's Tim Dirven

Twee kerels van flikken. Onvervalst Gents. Wegens de tongval, de charme, de deugnieterij, de overdrijving, de grootspraak en vooral de fierheid. Heel fier zijn ze op 'hun' Flikken en heel verbonden met de VRT-serie, die zondag voor altijd stopt. Sinds Flikken zijn ze close friends geworden. Hoe verschillend ze ook zijn. Steven De Smet, hoofdcommissaris, verantwoordelijk voor de externe relaties, stond mee aan de wieg van Flikken. Hij is de man met de flair, de vinnigheid, het hanige, het instinct. Bruce, de motard, die de Flikken-ploeg tien jaar lang technisch adviseerde en meermaals optrad als edelfigurant, is de man met een overdaad aan wallen rond de ogen, eentje met een boeiend leven achter zich, maar die meer met de mondhoeken spreekt dan met de stem. De gedrevenheid voor hun job hebben ze gemeen en dat, zegt Steven, heeft met hun achtergrond te maken.

Steven De Smet: "Ik kom uit een warm middenstandsgezin, vader was bierhandelaar. Mijn broers hebben de zaak voortgezet en vijf jaar geleden verkocht aan InBev. Wij waren 'aanpakkers', durvers. Dat ik naar de politie ging, was ergens vreemd maar ook weer niet. Ik had een vriendin leren kennen, dochter van iemand bij de Gentse politie. Ik had regentaat lichamelijke opvoeding gevolgd maar studeerde af in een tijd dat er weinig uitzicht was. 1978. We zaten toen in dezelfde omstandigheden als nu. Crisis, oliecrisis, geen werk. Mijn schoonvader bleef maar zagen: 'Enfin, gast, kom bij ons'. Hoe meer hij die job omschreef en uitlegde, hoe meer zin ik erin kreeg. Maar goed, ik ging er niet echt naartoe vanuit een roeping. Dat is later, eigenlijk vrij snel, gekomen."

Jouw chefs van toen omschrijven jou als een recalcitrante kerel, pure branie, moeilijk te temmen.

Steven: "Onstuimig, op zijn minst. Als student liep ik al vooraan in betogingen, tegen Vanden Boeynants. Als de boel diende platgelegd, was Steven erbij. Toen ik later aan kameraden vertelde dat ik bij de politie ging, kwamen ze niet bij van het lachen. Het is het verhaal geworden van de stroper en de boswachter."

Bruce: "Ik ben eerst vijf jaar bij het leger geweest, kwam dan via de rijkswacht en na examens bij de politie terecht. Ik was ook een lefgozer, zeg maar, ik kende de truken van de foor."

Steven: "Dat zijn de beste. Een jongen die op zijn zestiende niet aan zijn brommer geprutst heeft, kan geen goede flik zijn."

Bruce: "Je moet die zaakjes kennen om in te zien hoe alles echt in elkaar steekt. Zo leer je ook 'die andere kant' begrijpen en kun je écht met mensen gaan praten. Omdat je wéét wat eronder zit. Ik weet dat een jongeman die zijn brommer niet opdrijft op den duur buiten de groep valt. Ik ken ook de gradaties in alcoholgebruik. Als je als politieman iemand bij je hebt die stomdronken uit zijn wagen valt, dat is dat uiteraard niet te tolereren. Maar kom je iemand op vijftig meter van zijn deur tegen met een glas te veel op, dan is dat anders. Vanuit kennis en empathie ontstaat de beste communicatie."

Vrij vertaald: jullie hebben zelf ooit de noodzakelijke training doorgemaakt, zowel wat brommers 'aanpassen' als wat pinten hijsen betreft.

Bruce: "Wat dacht je."

Steven: "In onze tijd had je dan nog Roger Van Hyfte, intussen bijna met pensioen. Dat was de politieman die de zaak van de vrouwenhandel in Gent, de Bende van de Miljardair, recht heeft gezet. Toen ik zestien jaar was en op mijn brommer rondcroste, was hij bij de motards. In onze jongerengroep was je fier als je bekeurd werd door Roger Van Hyfte. Als je van dé motard van Gent geen boete had, hoorde je er niet bij."

Bruce: "En ik had dus ook zo'n boete van Van Hyfte."

Dat schept een band.

Steven: "Inderdaad. En beiden kennen we onze pappenheimers. De jongeren op straat, maar ook de extremere gevallen. Ik heb twintig jaar veiligheid gedaan, gewerkt rond hooliganisme. Ik deed dat altijd met groot respect voor die jongens. Die gasten, vond ik, vochten nog voor iets. Ze uitten het weliswaar op de verkeerde manier, maar er zat nog power in. Het kwam er alleen op aan hen op het juiste moment een hand te geven en naar omhoog te trekken. Sommige hebben de hand gegrepen. En een paar van hen kom ik nog tegen. Hardcorehooligans ooit die, zoals wij in Gent zeiden, 'onder de horloge stonden', zetelen nu in de businessseats van datzelfde voetbalstadion en zijn grote mijnheren geworden. De power die toen in hun lijf woedde, konden ze later op de juiste manier kanaliseren. Bij Bruce en mij is dat op de een of andere manier ook gebeurd. Er moest aan ons een beetje geschaafd worden, maar toch konden we wat ons onderscheidde van de rest ook doorzetten in iets positiefs. Ik heb kansen gekregen bij de politie. Op mijn 24ste was ik al officier."

Bruce: "Dat heeft alles met de aard van die Gentse politie te maken, een korps waar je jezelf volledig kunt ontplooien, vanuit je eigenheid. Ik kreeg ook die kans en greep ze. Hoe eigengereid en apart ik ook was, ik voelde me nooit beknot. De ideeën die ik aanbracht, werden gevolgd of met argumenten bijgesteld. Ik bleef echter de indruk hebben dat ik iets betekende, dat ik bijdroeg aan het systeem."

Steven: "De Gentse flikken zijn een afspiegeling van de Gentse aard in zijn totaliteit: rebels, dwars, eigenzinnig, maar als we ons achter iets zetten, doen we dat voor honderdduizend procent."

Geen toeval dat het verhaal Flikken hier werd geschreven?

Steven: "En dat die naam door ons werd bedacht. De scheldnaam flikken is intussen een eretitel geworden."

Bruce: "Kijk naar alle ondertitels van andere series, ook buitenlandse. Er staat zelden politie, of agenten, wel 'flikken'."

De Gentse politie had een ronduit slechte naam op het moment dat Flikken, de VRT-serie, bedacht werd. De klad zat in het korps. Er was corruptie. De fameuze Bende van de Miljardair had hier vrij spel.

Steven: "De buitenwereld bekeek ons met de nek, schamperde. Veel politiemensen wilden hun werk niet meer doen op straat."

Bruce: "Ik was toen veel op de baan, tussen de mensen, en kreeg constant reacties: 'Ach man, zou je niet beter bij de hoeren gaan' of 'Ons opschrijven? Jullie zijn zelf corrupt'."

Steven: "Op een dag stond de BBC hier te filmen, we hadden een parlementaire onderzoekscommissie aan ons broek. De oudere generatie bleef eerst inert, maar de jongere wierp zich op. Vijftien jaar geleden werden we 'geroepen' om met een vijftal man het nieuwe korps te motiveren. Dat ging soms gepaard met een verschrikkelijke strijd tegen de sujetten uit die oudere generatie. Toen een en ander vorm kreeg, vroeg men mij om dit nieuwe korps te gaan verkopen aan de buitenwereld."

Komt net dan producent Erwin Provoost met een idee aanzetten om iets te doen omtrent spoorwegpolitie.

Steven: "Inderdaad. We schrijven 20 januari 1998. We zaten in volle heropbouw van dat korps, ik had de fietsbrigade opgericht, de 'look' aangepast, de korte broek ingevoerd, de flashy blauwe jas. Ik had dat in New York gezien, ik had de NYPD bekeken. En begon een en ander hier in Gent te implementeren."

Bruce: "Alleen die rolschaatsbrigade heb je er niet door gekregen, hé Steven."

Steven: "Nee, te veel kasseien in Gent. (beiden schateren) Echt waar. Ik heb onderzocht of een rolschaatsbrigade kon, maar de kinderkopjes vormden een serieus obstakel. Nu, in die periode zochten we uit hoe we ons nieuwe imago op alle fronten konden uitdragen. En toen kwam Erwin me vertellen over zijn tv-project. Ik dacht, miljaarde, dat zou het kunnen zijn. Wij hebben lang zitten praten in restaurant Grade, ik vergeet het nooit. Na een uur of drie zei Erwin: 'Eigenlijk zou ik beter een serie maken over de politie van Gent in plaats van over de spoorwegpolitie'. De werktitel 'tracks', sporen dus, zou uiteindelijk wegvallen. Ik zei: 'Ach, durf het Flikken te noemen, gooi er iets met een negatieve connotatie tegenaan, wedden dat men die vergeet?' Ik ben toen in De zevende dag en De laatste show de confrontatie aangegaan met collega's die vonden dat die term en die serie écht niet konden. En wat zien we zoveel jaren later? Het heeft gewerkt. We hielden aanvankelijk die serie geweldig in het oog, wilden het zo realistisch mogelijk houden. Het enige waar we van in het begin op moesten toegeven waren die verhalen over buitenechtelijke relaties. Dat gebeurt natuurlijk niet in het echt."

Bruce: "Maar we hebben er ook veel uit geleerd, hé. (schatert)"

Steven: "Ik ben nog altijd bij dezelfde madam, de dochter van de politieofficier. Ik had meteen de juiste gevonden; Bruce blijkbaar niet."

Steven stimuleerde en duwde Flikken mee uit de startblokken. Bruce, jij was de technisch adviseur.

Bruce: "Ik begeleidde de acteurs specifiek naar het politiewerk, zodat er geen fouten zouden worden gemaakt. We keken daar bijzonder nauwlettend op toe."

Steven: "Ik had intussen van Erwin geleerd hoe zo'n productie qua structuur in elkaar stak en heb dat gekopieerd naar het korps. Van Erwins taak, producer, had ik al snel door dat het de interessantste job was. Ik heb die dan maar op mij genomen."

Dat is veel gaan eten in Grade bijvoorbeeld.

Steven: "Voilà. En ik had ook door dat degene die het meeste werk moest verzetten de opnameleider was. Daar heb ik dan maar Bruce op gezet. Nu, ernstig, in het begin hebben Bruce en ik nachten doorgestoken om voor te bereiden, te lezen, te praten. Die eerste jaren bewaakten we de serie zoals kippen hun eieren. Inhoudelijk kwamen alle verhalen die de eerste drie seizoenen van Flikken werden gebruikt uit het korps. De carrière van die 700 mensen van toen werd gefocust op zeven acteurs. Intussen was er echter ook de actualiteit. De politiehervorming, de zaak-Dutroux, de nieuwe uniformen, noem maar op, we hebben dat allemaal doorgemaakt terwijl de fictielijn liep. En de realiteit bleek altijd weer dat tikkeltje erger."

Vreemd hoe die cirkel zich nu weer sluit. Flikken begon op het moment dat het Gentse korps na jaren duisternis en corruptie rechtkrabbelde en zichzelf zuiverde. Zovele jaren later, na de opnames van de laatste reeks Flikken, lonkte een eerste nieuw schandaal: jullie korpschef mocht vertrekken.

Steven: "(heftig) Neen, die cirkel is níét rondgemaakt. Dit laatste geval is helemaal anders. Pas op, ik dacht dat ook even die fameuze donderdagavond toen ik de telefoon kreeg met de melding dat onze korpschef Peter De Wolf geschorst zou worden. Het was een slag in mijn gezicht. Ik heb die nacht niet geslapen, die film van jaren geleden weer helemaal afgedraaid. Ik ken Peter bovendien al 35 jaar. Peter was ook een van de mensen die, na die toestand met die vrouwenhandel, intern mee het korps motiveerde en structureel mee vormgaf. En dan komt die donderdag.

"Nu, ere wie ere toekomt: onze burgemeester heeft dat snel en efficiënt aangepakt. Op vrijdagochtend stond hij voor het politiepersoneel: hij lichtte alles toe, tot in de details, was duidelijk en kordaat. En wat gebeurde er? Er kwam een applaus voor zijn speech. Ik dacht: tiens, hoe komt dat? 's Middags gingen we met groepjes mensen rond de tafel zitten om open over het probleem te praten en daar hoorde ik ineens zeggen: 'Jamaar, mijnheer De Smet, we kennen die mijnheer De Wolf amper'. Toen viel mijn frank. Peter was twaalf jaar weg geweest uit dit korps, werkte toen op strategisch niveau. Hij was nog maar vijf maanden terug en had nog niet echt zo'n band met de mensen hier. Nu, om een lang verhaal kort te maken: dit korps was niet aangetast na die feiten. Het was bovendien een persoonlijke fout van één mens, iedereen heeft dat meteen zo begrepen."

Bruce: "Dat wij, de andere politiemensen, niet mee geïnfecteerd waren, bleek ook in de buitenwereld. We kregen niet meer die vervelende opmerkingen van jaren terug."

Steven: "Dit is verdorie een sterk korps. Door wat we hier samen hebben gerealiseerd maar ook mede dankzij Flikken."

Heeft het ene het andere bevloeid?

Steven: "Constant. Wij, de politie, zijn een bedrijf. Het product dat we verkopen, is veiligheid. Dat doe je met marketing, pr. Flikken was een onderdeel van die pr. We hebben dankzij die serie met ons politieteam een plek in de maatschappij verworven. De Gentenaars hebben het zelfs over 'onze flikken'. Precies díé Gentenaars die het tevoren niet zo op hun ordemacht begrepen hadden. Zij maakten vroeger het liefst de grootst mogelijke omweg als ze een combi zagen. Nu trekt diezelfde Gentenaar zijn pet recht, al dan niet een pet met Flikken erop, rijdt voorbij en zwaait uitbundig. Vanuit de combi wordt steeds teruggezwaaid. Al na de eerste afleveringen staken de inwoners hier hun duim in de lucht op straat, riepen ze 'schuune hé, op den televisie'. Het was hét gespreksonderwerp en bracht de mensen in deze stad dichter bij elkaar. Is de criminaliteit in Gent intussen verminderd? Nee. Is het onveiligheidsgevoel verminderd? Zeker weten. Dankzij Flikken. Wie had dat vijftien jaren geleden durven te denken. Wie had gedacht dat al die duizenden mensen op straat zouden komen om die Flikkendagen mee te maken. Of dat mensen handtekeningen zouden vragen aan reguliere politielui, of met heel hun gezin naast een agent op de foto wilden staan? Hadden we dat vijftien jaar geleden voorspeld, ze hadden ons gek verklaard."

Vanaf wanneer merkten jullie dat de publieke opinie mee was?

Bruce: "Misschien zelfs nog voor Flikken op het scherm kwam. Waar de crew van Flikken zelf van schrok, was de loyale ontvangst door alle stadsdiensten, door de horeca en de gewone mensen van Gent. In andere steden, vertelde men, verliep dat nooit zo vlot. Als wij papieren uitdeelden met het bericht dat er die nacht opnames zouden zijn, organiseerden de mensen gewoon een feest, nodigden ze familie en vrienden uit om te komen kijken. Natuurlijk, voor Gentenaars is elke aanleiding goed om een feestje te bouwen."

Steven: "We hebben in die tien jaar niet één klacht gehad over die opnames. Dat is op zich iets heel eigenaardigs. Flikken was van ons, van Gent, en werd van bij het begin door heel die gemeenschap gedragen en getolereerd. Het was ook de eerste keer dat een stad zelf medeacteur was. De makers van Flikken zoemden gretig in op locaties, gebouwen, de pleinen en de straten, bekende etablissementen. Prachtige beelden waren het. Elke Gentenaar die keek, was geraakt in zijn Gentenaar-zijn, ontroerd en trots. Chapeau voor Erwin Provoost, hij heeft er ook altijd heel deze gemeenschap in meegezogen. Was er ergens een opname, dan betrok hij het restaurantje in de buurt bij de catering. Ik heb daar veel van geleerd, hoe hij bijvoorbeeld die middenstand bereikte en bediende. Constant was er die voeling, de tentakels van Flikken zaten gewoon overal."

Bruce: "Van middenstand tot Plantsoendienst, over Ivago tot De Lijn. You name it. Iedereen voelde zich betrokken want speelde op de een of andere manier een rol. We lieten soms gewoon in beeld een bus passeren met De Lijn erop en ze waren doodcontent bij de busmaatschappij. Geen chauffeur die ooit gemord heeft, omdat we voor opnames zijn bus soms 10 minuten moesten tegenhouden."

Steven: "Kortom het was een win-, win- en nog eens winsituatie."

Wat na drie jaar Flikken wel veranderde, waren de verhalen. Gedaan met kruimeldiefstallen en consorten, ineens werden er 'à volonté' moorden gepleegd, terwijl je moord maar zelden meemaakt in een stad als Gent.

Steven: "Inderdaad. Na de derde reeks is inhoudelijk een en ander veranderd. We zijn wel blijven toezien op de juistheid van de acties en we bleven betrokken, maar het ging niet meer over wat ons korps zelf meemaakte. De eerste drie jaar hadden we ongeveer over elke komma in het scenario gediscussieerd. Ik heb tot 's nachts drie uur mensen uit hun bed gebeld om te zeggen dat ik niet akkoord ging met bepaalde scènes. En ja, dat heeft soms tot spanningen geleid. Na drie jaar echter hadden we compleet vertrouwen in de makers en uitvoerders, konden we het afgeven en kwamen we los van het ding, wat voor ons ook een stuk bevrijding was."

Bruce bleef intussen verder acteurs tot 'flik' opleiden?

Bruce: "Jawel, al heb ik dat na een tijdje ook anders aangepakt. In het begin was ik redelijk streng. Ik kende het medium tv ook amper. Ik zag iemand een actie doen tijdens de repetities en dacht: 'Oei, die loopt raar, zijn stap is niet goed' en gaf meteen een opmerking. Op de monitor was echter niets te zien. Ik leerde langzaam maar zeker bij. Bijvoorbeeld: als iemand geboeid wordt op de rug en dat verloopt technisch niet perfect, is dat niet erg, zolang die handen niet in beeld komen.

"De eerste cast acteurs heeft een volledig opleiding gekregen van mij, twee dagen lang, doorgedreven. Andrea Croonenberghs, Joke Devynck, Cahit Ölmez, Axel Daeseleire, Ludo Hellinx en Mark Tijsmans hebben leren boeien, waren op de schietstand, leerden verhoortechnieken aan, alles. We zaten in het begin ook altijd met motorrijders die niet konden rijden. Axel had toen zelfs geen rijbewijs. Bij de volgende reeksen heb ik niet meer zo'n doorgedreven opleiding gegeven, ik bezorgde de acteurs uitleg en leerde dingen aan op het moment dat het nodig was. Elke persoon is anders en daarom is persoonlijk begeleiden niet slecht. Als Andrea, die niet zo groot is, een persoon van 2 meter moest arresteren, moest je een andere techniek toepassen dan voor iemand die groter is dan zij."

Wat was het moeilijkste om de acteurs aan te leren?

Bruce: "Ach, het gaat om iets algemeens wat moeilijk valt uit te leggen, laat staan te trainen. De acteurs hebben het politiegevoel niet. Waardoor ze soms nonchalant ergens naar binnengaan, of bij het aanbellen pal voor de deur blijven staan. Kan allemaal niet. Een inspecteur moet zich altijd indekken, is alert als hij of zij ergens binnenstapt, moet steeds opzij van de deur staan, voor het geval er een schot wordt gelost. Bij autocontrole staat de inspecteur ook niet aan de deur van de wagen, anders krijgt hij een wip als die opengaat. Zulke zaken moesten wij dus constant corrigeren. Idem voor de manipulatie van de wapens. Als je geen politiegevoel hebt, is dat moeilijk. Groot probleem was ook telkens weer wat wij 'het vorderen' noemen. Vorderen, dat is als je met het pistool in de hand en met gestrekte armen dichterbij komt. Daar is een soort staptechniek voor nodig, vooruit schuivend met de voeten. Nu, Andrea huppelde altijd een beetje, 'gelijk een danseres'. Dan moest je zeggen: meer schuiven, Andrea, dit is geen ballet."

Die technieken veranderden toch ook drastisch zodra de Flikken met zware misdaad werden geconfronteerd?

Bruce: "Ik stond soms echt te kijken van sommige scenario's, ik hoorde drugs noemen waar ik nog nooit van gehoord had. Dat ging al eens het petje van de stadsflik te boven."

Steven: "En toen begon het omgekeerde. Neem het verhaal van een paar afleveringen geleden over de drugsdeal in een megadancing, waar buiten bestelwagens stonden waarin meisjes hun diensten aanboden. Wij kregen na de uitzending telefoons: 'Steven, die discoprostitutie, hoe zit dat in Gent, wat zijn de cijfers daarvan?' Waarop ik moest zeggen: 'Ja maar, dat bestaat niet, dat is tv, fictie'."

Bruce: "De laatste vier jaar is Flikken een échte fictieserie geworden. De technieken bleven natuurlijk realistisch. De reactie bij de kijkers was dezelfde. Flikken bleef scoren. Gelukkig maar."

Hadden jullie niet soms zelf opmerkingen in de zin van: dit kunnen we moeilijk pikken?

Steven: "Ik heb daar geen behoefte aan gehad. Eén keer kregen we een opmerking van buitenaf dat er te veel geweld werd gebruikt. Mocht ik het weer gaan uitleggen in De zevende dag. Ik heb toen gezegd: 'Dit is een serie over politie-'mensen'. Gaan we het vergoelijken, dat geweld? Nee, natuurlijk niet. Gebeurt het soms? Ja, helaas, want we zijn allemaal maar mensen.' Ik wou te allen tijde eerlijk blijven. We hebben nooit negatieve zaken expres niet getoond. Eén vraag prevaleerde voor ons, de hele tijd: Kon dit in het echt gebeurd zijn? Zo ja, dan mocht het gebracht worden. Was ik het daar persoonlijk altijd mee eens? Hm, soms was het redelijk 'ambetant', maar die dingen slijten wel."

En wat 'schuift' dat, zo'n begeleiding van Flikken?

Bruce: "Niet veel. Ik werkte uiteraard buiten de diensturen, tegen een figurantenvergoeding. Die bedraagt 50 euro voor twaalf uur. Na twee jaar kreeg ik een productie-gsm en af en toe een natje en een droogje. Maar daarvoor doe je het niet. Het gaat om idealisme, engagement. Ik kijk op die jaren heel tevreden terug. Ik heb een nieuw medium leren kennen, nieuwe mensen, ik heb nieuwe vrienden gemaakt. Toch ben ik ook blij dat het gedaan is. Want tien jaar, buiten het werk ,dat al minstens 38 uur beslaat, en buiten mijn lesgeven, Flikken technisch adviseren, het was geen lachertje. Ik heb veel nachtopnames gehad, ben heel veel van huis weg geweest. Het mag nu weer even rustiger worden. Anderzijds, Steven kennende zal het niet lang duren of hij tovert een nieuw project uit zijn mouw."

Zoals vorig jaar: die oprisping om échte Flikken-tv te maken, een aparte zender voor en door het Gentse korps. Hoofdcommissaris De Smet is toen kordaat teruggefloten door de hogere instanties.

Steven: "Teruggefloten? Zeg maar gerust neergeslagen. Maar, ik geef niet op, hoor, ik doe door, ik blijf erin geloven. Dat multimediale project komt er ooit. Intussen zijn de bewijzen er dat ik juist zat. Alle kranten hebben eigen websites waarop ze eigen filmpjes brengen, een mini-tv als het ware. Dat was wat ik wou: dat je ons korps dichter bij het publiek kon brengen via een website met veel opties. Goed, ik ben keihard teruggefloten. Men sprak van 'Stevens' Flikken-tv. Ik werkte met creatieve, positieve mensen, zowel op het veld als in de fictieserie. Samen bouwden we grootse dingen uit en floeps zei het dan ineens in dit hoofd. Ik dacht: hé ja, Flikken-tv, na de fictie weer de reality. Zo was de cirkel écht rond. Maar tja, te vroeg bedacht, of... ik weet het niet."

Je staat hier in Gent natuurlijk wel een beetje bekend als Steven De Smet, realisator, maar ook dromer, iets tussen avonturier en cowboy in.

Steven: "Dromer? Vergeet het. Tenzij ik de werkelijkheid droom natuurlijk. Doe me een plezier en ga straks op internet, klik www.pit.tv aan. Dat is Flikken-tv zoals ik het in mijn hoofd had, maar dan in Nederland. Ze hebben in Maastricht wat ik ooit voorstelde binnen hun korps uitgevoerd. Pff, dromer of cowboy, ik heb nooit irreële dingen voorgesteld.'

Bruce: "Tenzij die rolschaatsbrigade."

Steven: "(wuift weg) Het bloed zal blijven kruipen waar het niet gaan kan."

Bruce: "Ik heb Steven leren kennen toen hij een jonge officier was en ik een jonge agent. Hij was toen al ongelooflijk gedreven, creatief binnen een niet vanzelfsprekende omgeving. Het rare is, Steven is zo gebleven. Hij blijft dag en nacht nadenken over wat hem nu weer te doen staat."

Jullie zijn snel maten geworden.

Steven: "We waren het al, maar door Flikken werden we écht close friends."

Zijn er personages in Flikken die op jullie lijken? Ik las ergens dat motard Nick Debbaut, vertolkt door Werner De Smedt, dicht bij Bruces karakter zou zitten?

Bruce: "Axel Daeseleire lag toch ietsje dichter, dacht ik. Ik kwam wel heel goed overeen met Werner. Met alle acteurs overigens. Axel en ik gaan nog af en toe pinten pakken. Ik bedoel: culturele etablissementen bezoeken."

Steven: "Ik heb bij die eerste reeks Flikken bij elk personage een bestaande flik in het hoofd gehouden. Bruce was voor mij inderdaad Axel Daeseleire. En Joke en Andrea, dat waren twee mannen. Lach niet, ik bedoel: vanuit het korps kon ik me meteen twee mannen voor de geest halen, Free en Chris, die zo reageerden als Joke en Andrea. Ik heb moeten leren om die personages als aparte individuen te zien, niet als de doorslag van personen die in het echt bestonden."

Welk personage heeft jullie persoonlijk het meest verrast?

Steven: "Daar moet ik niet lang over nadenken. Op een bepaald moment werd Flikken aan Nederland verkocht en besloot de producer: er moet een Nederlandse acteur in. Dat werd Boudewijn de Groot. Wow. Mokerslag. Toen ik zestien was, heb ik zijn platen grijsgedraaid. Mijn jeugdidool, dat was hij. Drie dagen trok ik met hem op, heel professioneel ging het er toe, maar het was ook een geweldige belevenis."

Ook dat moet voor jullie speciaal zijn geweest: idolen, bekenden op de set ontmoeten. Ineens komt daar een Joke Devynck jullie kant uit.

Bruce: "Ik moet eerlijk zeggen, ik had daarvoor nog nooit van Joke Devynck gehoord. Ik kende die acteurs allemaal niet zo goed. Ik viel dus ook niet om van idolatrie. Al was er een uitzondering. Jo De Meyere. Toen hij de eerste keer op de set kwam, dacht ik.... wow."

Steven: "Wij zijn opgegroeid met De Meyere. Op zondagavond zaten we in pyjama naar Wij, Heren van Zichem te kijken. En ons leven lang zagen we hem terugkomen in alle evoluties, stijlen en rollen. Een grote mijnheer, een groot mens."

Bruce: "Die eerste keer was het schrikken. Nadien zat ik met hem soms te zeveren zoals met Werner De Smedt."

Steven: "Ach, op de pot, met de broek over onze knieën zijn we allemaal dezelfde, zeg ik altijd. Natuurlijk kwamen wij dichter bij elkaar, fictieve en echte flikken. We voelden met elkaar mee, wisten dat sommigen die het schoon weer maakten op tv thuis moesten zitten rekenen om hun huur te betalen, we hoorden zaken over persoonlijke worstelingen."

Bruce: "Met een paar van hen hebben we tien jaar lang gewerkt. Mark Tijsmans en Ludo Hellinx bijvoorbeeld. Dat werden bijna echte collega's. Ludo stond zelfs af en toe het verkeer te regelen. Dat doen ze allemaal graag trouwens, even iets échts doen in dat uniform."

Steven: "We leefden ook mee met elkaar als het écht moeilijk was. Jo's vrouw stierf ineens en dat moest hij later nog in de serie gaan spelen ook. Zowel in het korps als op de set was dat medeleven enorm. Pure overlapping ook van realiteit en fictie."

Bruce: "Het scenario was al geschreven, men wou dat stuk schrappen maar Jo zei: 'Nee, het gaat door'. Jo is enorm professioneel. In kanaliseren van gevoel, maar ook technisch. Weet je dat hij zijn passen telde, als hij van de tafel naar zijn bureau moest stappen? Echt waar, in de repetitie zat hij dat te schatten. Vijf passen. En dan stapte hij ze. Oei, zei hij, het is toch maar vierenhalf. En hij was ook een zeer punctueel man. Altijd de eerste op het appel."

Wat niet van iedereen gezegd kon worden. Neem Werner, alweer, toen volop in zijn 'wilde periode'.

Bruce: "Nu, veel te laat was hij nooit. Hij sliep in zijn auto, hier voor de deur van het politiekantoor. Dat is net om de hoek bij de Vlasmarkt en daar ging hij weleens graag stappen, ja. Dus 's morgens tikten we op de autoruit om hem te wekken. Ook dat overlapte op een bepaald moment met de serie. Toen zijn personage geen plek had om te slapen en op de dool was. Heel vreemd toch hoe die lijnen soms door elkaar liepen."

Is het Gentse korps zelf veranderd door Flikken?

Steven: "Een journalist schreef ooit: 'Flikken heeft het knuffelgehalte bij het Gentse korps enorm verhoogd'. Er kwam inderdaad een soort openheid, die pure machocultuur werd er wat afgeschaafd. Weet je dat in Gent flikken die homo waren zich in die tijd ook geout hebben?"

Bruce is er echt wel een van de oude stempel, minder aaibaar, nog altijd zo'n goeie ouderwetse macho, toch?

Bruce: "Ik ga mij hier inderdaad niet outen. Toegegeven, ik ben een beetje macho. Ach waarom ook niet."

Zijn jullie als flik en mens veranderd door tien jaar in de Flikken-productie mee te werken?

Bruce: "Als flik niet, als mens wel. En misschien ging dat menselijke op termijn ook in de job doorwerken. Ik zag ook hoe die acteurs in Flikken hun evoluties doormaakten. Die eerste lichting, die had het écht niet op flikken begrepen. Sommige háátten de politie gewoon, want hadden er al een confrontatie mee gehad, over snelheidstoestanden, weet ik veel. Na een tijdje samenwerken keken ze er helemaal anders tegenaan, net zoals wij hun werk steeds meer gingen appreciëren."

Steven: "Het artistieke wereldje is wel ergens binnen komen sijpelen in die semimilitaire structuur die de politie toch is. En dat moet zijn invloed hebben gehad. Maar je kunt dat niet echt taxeren. Het gaat om een manier van zijn, om een attitude, over een vorm van verbaliteit en over een ontspannen houding die je aanneemt tegenover mensen en dingen."

Dit weekend zien we de laatste keer Flikken, daarna volgt nog een laatste Flikken-massatoeloop in Gent. Daarna is het 'game over'.

Steven: "Het is al anderhalf jaar gedaan. De opnames dan. Maar nu stopt het inderdaad ook voor het grote publiek."

Bruce: "Maar pas op, het is een VRT-serie, hé. Dat betekent: herhalingen en nog eens herhalingen. Ik zal al tien jaar dood zijn als ik in de serie nog altijd die figurant op de motor zal zijn, een frisse jongen van 39."

Steven: "Het is goed en het is genoeg geweest. Ik bouw graag iets op en sluit het graag weer af. We eindigen op een hoogtepunt, het wordt tijd voor andere zaken."

Maar Gent en Flikken, dat hing toch aaneen als ledematen aan een lichaam. Eens Flikken weg zijn jullie toch iets kwijt?

Steven: "Ik weiger dat als een verlies te zien. We hebben ontzettend veel gekregen. We staan op de kaart daardoor, voor Vlaanderen én in het buitenland. Maar onze leef- en werkgemeenschap is in de eerste plaats Gent. Hier moet de bodem goed blijven, zuiver, hier moeten we als politie blijvend openheid tonen en dynamiek. Dat kan intussen ook zonder de Flikken van op tv. We staan sterk op onszelf."

Bruce: "We hebben intussen zelf veel bijgeleerd. We zijn op een manier zelf professionals geworden binnen een klein deelgebiedje in de media. We worden gebeld voor advies, zelfs over tv- en filmscenario's."

Steven: "En weet je hoeveel Gentse politiemensen in andere series meespelen, zoals Witse en Thuis? Heel veel. Er staat een vaste groep in de listings, zeer goede figuranten zijn dat overigens, zeer goed getraind."

Wat is jullie mooiste herinnering?

Bruce: "Ik ben globaal heel tevreden over het resultaat. Ook de opstart was schitterend, een spannende periode, want pionieren. Maar een mooi moment dat ik me herinner was die keer op een evaluatie van Flikkendag twee jaar geleden. Ik was iets vroeger en in de zaal liep al de PowerPointpresentatie die men zou tonen, een soort overzicht van feiten en beelden. Ik stond er in mijn eentje naar te kijken en was danig onder de indruk. Ik kreeg kippenvel. Ik zag daar in een paar minuten tijd het overzicht van het hele Flikken-ding. Beeld na beeld, moment na moment. Ik dacht.. hebben wij dat verwezenlijkt met ons groepje? Ik ben nu niet zo'n emotionele kerel, maar verdoeme, het raakte me, en diep."

Steven: "Voor mij gaat het over één moment. 20 januari 1998. Ik krijg het moeilijk als ik erover begin. (schraapt de keel) Het oermoment was dat. De geboorte. Geen taal bij te bedenken, geen beeld bij te verzinnen. Het gaat over een aha-moment waarbij twee mensen broeden op een geweldig ding. Alleen weet je dat dan nog niet. Nu weet je het, als je er afscheid van neemt. Uniek was het. Er valt geen ander woord voor te bedenken. En dat ik hier zit en dat niet zonder vochtige ogen kan zeggen, mag ook iets duidelijk maken. Het was geen stuk van onze job, die tv-serie Flikken, het is een stuk van ons als mens geworden."

Steven: Een jongen die op zijn zestiende niet aan zijn brommer geprutst heeft, kan geen goede flik zijn

Bruce: Als wij papieren uitdeelden met het bericht dat er die nacht opnames zouden zijn voor 'Flikken' organiseerden de mensen gewoon een feest. Natuurlijk, voor Gentenaars is elke aanleiding goed om een feestje te bouwen

Steven: Wij, de politie, zijn een bedrijf. Het product dat we verkopen, is veiligheid. Dat doe je met pr. 'Flikken' was een onderdeel van die pr

Bruce (l.): 'Die eerste keer dat ik Jo De Meyere zag, was het schrikken.'

Steven: 'Ach, op de pot, met de broek over onze knieën, zijn we allemaal dezelfde, zeg ik altijd.'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234