Maandag 16/05/2022

Fiscus speurt op Facebook naar zwarte markt

Een workshop juweeltjes maken, fiets te koop, een handeltje in hippe babyspullen: het aantal fröbel- en tweedehandsshops is op Facebook niet meer te tellen. Dat is ook de fiscus niet ontgaan. 'Een handeltje op Facebook is soms meer waard dan hun uitkering.'

Soms begint het met een doos. Een doos juwelen langs de kant van de weg. Van de vrachtwagen gevallen? Gedumpt? Verloren? Enig politiewerk leidt naar de bestemmeling. Vrouw, gescheiden, moeder van twee kinderen. Een postadres in Antwerpen, woonachtig te Nederland. Drie inkomens: twee uitkeringen en een bloeiend handeltje in armbanden. Dat leverde naar schatting zo'n 1.500 euro per maand op. Zo leerde een onderzoek op Facebook.

Natuurlijk is niet iedereen die via een sociaal netwerk spullen aan de man brengt een fraudeur, zegt Dirk Dierickx van de FOD Financiën. "Toch stoten we bij ons zoekwerk geregeld op mensen die zogezegd werkloos of invalide zijn en daar ook een uitkering voor krijgen. Hun handeltje op Facebook is soms meer waard dan die uitkering. Schrijnend vind ik dat, in tijden waarin de Belgische sociale zekerheid onder druk staat."

Dierickx is projectleider van het Belgian Internet Service Center (BISC), een onderdeel van de Bijzondere Belastinginspectie dat vorig jaar in het leven werd geroepen. Internethandel is op dit moment al goed voor zo'n 5 procent van het bnp. Waren handelaars tot voor kort vooral actief op verkoopsites als eBay, dan richten ze zich nu meer en meer op sociale netwerken, vertelt Dierickx. "Veel mensen zijn zich er niet van bewust dat ze iets verkeerds doen. Het begint als een hobby, tot ze er op een gegeven moment veel geld mee verdienen. Meestal volstaat het om hen erop te wijzen dat ze geen amateurs meer zijn."

Dierickx' dienst speurt niet alleen naar zwartwerk. Ook zwarte handel en andere vormen van fraude spelen zich steeds meer af via het internet. Btw-carroussels bijvoorbeeld, of handel in namaak- en illegale goederen zoals anabolica of gsm-verkeerverstoorders. "Voor sommige van die producten is het probleem dat ze niet in elk Europees land illegaal zijn. Beweert de verkoper dat bepaalde producten enkel bestemd zijn voor een markt waar meer kan, dan kunnen we eigenlijk weinig ondernemen."

Een tweede tendens waar de virtuele speurhond van de fiscus weinig grip op heeft, is de handel op het 'dark internet', gecodeerde en onzichtbare netwerken als TOR die bekend zijn om criminele activiteiten. Er wordt anoniem kinderporno, wapens en drugs verhandeld. Ondertussen is het BISC uitgerust met stevige software die toestaat om mee te kijken tijdens transacties, zegt Dierickx. "TOR-netwerken beperken zich niet langer tot obscure activiteiten, ook databeheerders verhandelen hier stiekem gegevens. Ook al kunnen we al IP-adressen achterhalen van de computers waarmee die transacties verricht worden, vaak bevinden de handelaars zich buiten onze bevoegdheid."

Vorig jaar legde de Bijzondere Belastinginspectie 1,17 miljard bijkomende belastingen op aan bedrijven of particulieren die fiscaal in de fout gingen. Er wordt niet geregistreerd hoeveel van die inkomsten via het internet zijn vergaard. BISC is een speur- en onderzoekscentrum, legt Dierickx uit, dat geld vordert noch boetes oplegt. Dat doen het parket, Economische Zaken of de sociale inspectie. "Was het vroeger vooral dweilen met de kraan open, dan kunnen we nu ten minste voorkomen. Bij de aankondiging van het optreden van Madonna in Brussel hebben we samen met de beheerder van Belgische internetadressen nieuwe websites in het oog gehouden. Op basis van de aangevraagde domeinen zijn drie valse ticketverkoopsites opgerold."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234