Dinsdag 26/01/2021

‘Fiscaal gewetensbezwaarde’ weigert om zijn defensiebijdrage te betalen

‘De internationale mensenrechtenverdragen erkennen de vrijheid van meningsuiting, godsdienst én geweten’, argumenteert de Antwerpse onderwijzer. ‘Gewetensbezwaarden die hun militaire dienstplicht niet wilden vervullen, konden kiezen voor burgerdienst. Maar op fiscaal vlak bestaat zoiets niet. Wel, ik weiger geld te geven voor oorlogen.’

De vijftigjarige Jan Hellebaut deed gisteren uit de doeken waarom hij al zestien jaar een deel van zijn belastingen niet betaalt. “Ruim 7 procent van onze belastingen gaat naar defensie, we zijn allemaal fiscale soldaten”, begint Jan Hellebaut. “En daar heb ik een gewetensprobleem mee. Ik wil niet meebetalen aan het doden van mensen.”Dat betekent niet, vervolgt hij, dat hij er onderuit wil muizen. Liever zou hij zijn bijdrage storten in een soort Vredes(belasting)fonds, bedoeld om vormingen te geven in geweldloze communicatie en conflictbeheersing, of om de wapenindustrie om te schakelen naar civiele industrie. Hellebaut: “Zo’n Vredesfonds bestaat voorlopig nergens, maar het internationaal recht creëert mogelijkheden voor de oprichting ervan.”Zijn verdediging berust op de twee belangrijkste internationale mensenrechtenverdragen, die de vrijheid van denken, godsdienst en geweten vooropstellen. Daarnaast menen Hellebaut en zijn raadsman Johan Verstraeten dat het grondwettelijk non-discriminatiebeginsel geschonden is doordat gewetensbezwaarden en niet-gewetensbezwaarden gelijk behandeld worden terwijl er een fundamenteel verschil is tussen beide categorieën.‘s Mans gerechtelijke martelgang sleept al aan sinds 1997, toen hij voor het eerst de degens kruiste met de fiscus. De Antwerpse rechter in eerste aanleg verklaarde zich onbevoegd, in tweede aanleg kreeg Hellebaut te horen dat hij zijn beroep een dag te laat aangetekend had. Gevolg: geen uitspraak. Maar Cassatie verbrak het arrest omdat alles op tijd was ingediend en verwees de rechtspartijen door naar het Brusselse hof van beroep.Op 9 december oordelen de Brusselse raadsheren of de man zijn slag thuishaalt en of er een prejudiciële vraag gesteld moet worden aan het Grondwettelijk Hof. De advocaat van de Belgische staat liet weten niet tégen een prejudiciële vraag te zijn, maar vindt dat het aan de Kamer van Volksvertegenwoordigers is om te beslissen wat er met het belastinggeld gebeurt.

Zinloos gesneuveld

Ten strijde trekken tegen de staat is geen pretje, maar Jan Hellebaut heeft het ervoor over. “Het is inmiddels een principekwestie geworden”, mijmert de vredesactivist. “Voor het geld moet ik het zeker niet doen. De jaren dat ik geld terugkrijg, wordt het zogezegd ‘achterstallige deel’ van mijn belastingen ingehouden, en ook aan gerechtsdeurwaarders heb ik al wat kosten gehad. Maar ik doe iets waar ik helemaal achter sta en dat is belangrijk voor mij.”Hellebauts aversie tegen het leger stamt uit de tijd van zijn twee opa’s, die verschrikkelijke dingen meemaakten in de Eerste Wereldoorlog. “De broer van mijn grootvader langs vaderszijde werd op de laatste dag van de oorlog doodgeschoten in de loopgraven, door de geallieerden. Een stom ongeval. Ik heb foto’s gezien van zijn zinloze dood en die hebben mij diep geraakt. Mijn andere grootvader werd krijgsgevangen genomen door de Duitsers, maar kon gelukkig van een vrachtwagen springen. Hij heeft zich maanden moeten verstoppen. Ook hij was totaal tegen de oorlog gekant.”Al sinds het begin van de jaren tachtig pleit hij voor de oprichting van een Vredesfonds, maar hoe enthousiast hij zelf ook blijft, het aantal medestanders slinkt zienderogen. Gisteren vergezelde een twintigtal mensen hem naar de rechtbank, onder wie zijn broer. “Tja, in de jaren tachtig namen we met honderdduizenden deel aan de antirakettenbetogingen, tegenwoordig zijn er minder activisten”, stelt Hellebaut vast. Ook de politiek heeft hem geruisloos in de steek gelaten. Nochtans zijn er verschillende wetsvoorstellen ingediend, maar ze haalden nooit een meerderheid. Het belet de activist-pacifist niet om voort te strijden. “Mij neerleggen bij de democratische meerderheid? Ik heb erover gedacht, hoor. Maar het voelt gewoon niet goed. Zolang er mensen zijn die mij willen verdedigen, doe ik voort.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234