Vrijdag 22/01/2021

Afscheidsbrief

Firmin en Astère, 70 jaar broers op een boerderij in de Vlaanders

Beeld Jelle Vermeersch

Fotograaf Jelle Vermeersch leerde hen acht jaar geleden kennen: Firmin en Astère, onafscheidelijke broers op een boerderij. Firmin overleed vlak voor het nieuwe jaar. De fotograaf neemt afscheid met een laatste brief. "Weet je waar ik nu spijt van heb, Firmin? Dat ik er de laatste maanden niet meer geraakt ben. Wegens te druk. De ziekte van deze tijd."

In Vinkt, pal op de grens tussen de twee Vlaanders, ligt het hof van Firmin en Astère er stil bij tussen de verzopen weilanden. In de stal zwijgen de beesten - op een paar verfrommelde katten na - en in het woonhuis is de mazoutstoof gedoofd, de hoofdplomb uitgeschakeld. Voor het eerst in een eeuw.

Het begon met een telefoontje op oudejaarsdag. "Hallo, 't is hier Joris, de neef van Firmin Lambert. 't Is om te zeggen dat nonkel Firmin vanmorgen overleden is. Ik denk dat hij gewild had dat zijn fotograaf het snel zou weten." Baf, de hemel op mijn kop. Het einde van een schoon, simpel leven. Het einde van meer dan zeven decennia broere zijn.

Godver, Firmin. Je hebt me deze keer lelijk bij mijn nekvel. Spataders zijn de tere plek van je familie, maar een maagbloeding begot. Thuis en fataal. Gelukkig niet in het hospitaal, maar thuis in hetzelfde bed waar je op 15 februari 1939 geboren werd, nu meer dan 75 jaar geleden. Een cirkel rondgemaakt, gelijk ze zeggen.

We hebben veel over u geklapt op de begrafenis, Firmin. Het deed deugd. Het was een schone mis. De pastoor heeft zijn best gedaan. Ik kon je zo hard herkennen in zijn woorden: joviaal, content, curieus, een fantastische broer, een maat van velen. Het eten achteraf was ook de moeite. Varkensgebraad met pepersaus en verse frietjes in 't Ardeens Jagertje langs de steenweg. Ik zat aan de tafel met uw twee neven en uw zus. Lieve mensen. Ik was content dat ik erbij mocht zijn als uw fotograaf. Want zo noemde je me als je tegen hen babbelde. Mijn naam heb ik je nooit weten zeggen. Ik was uw collega of uw fotograaf.

FirminBeeld Jelle Vermeersch
Beeld Jelle Vermeersch

Hoe lang kenden we elkaar eigenlijk? Acht jaar zeker? Ik zie mij nog de auto parkeren om grondstalen te nemen in opdracht van de mestbank. Ik was net gestopt met werken bij de televisie en deed wat interimjobs in de landbouw om wat frisse wind door mijn kop te laten waaien.

Je was aan het mesten, samen met je broer Astère en je machtig tractortje uit de jaren zestig. Een Fendt of een Deutz, ik mis altijd tussen die twee. Je was direct open. Machtige kop had je ook. En ik ben teruggekomen en blijven terugkomen. Om foto's te nemen, druppels te drinken, taartjes te eten, over de beesten te klappen, te lachen en te zeveren.

Ik ben mijn pasgeboren kinderen komen tonen in hun Maxi-Cosi. Jij bent bij ons een paar keer op bezoek geweest. Van onze kleinen, de rosten, zei je nog dat hij "beter ros was dan anticapt". Machtig.

Je hebt me zoveel gegeven: patatten, zelfgedraaide koeienkoorden, stalen manden en simpele woorden over het leven. Dat het te warm was voor de tijd van het jaar en dat het lelijk gewaaid had. Dat je je koeien ging verkopen en dat je hondje dood was. Dat het niet goed ging met je broer. Dat je hem niet lang meer thuis kon houden en hij soms de draad kwijt was en water in zijn botten had. Je zag daar van af.

Astère is dan naar het rusthuis vertrokken en jij hebt hem dagelijks bezocht. Soms met een stapel zakdoeken, soms met een kilo appels van bij Maria's. Dan aten jullie daar samen en deden jullie de toer van de kamers. De onderdirecteur noemden ze je al snel. Je kende er iedereen en als men de weg vroeg, wees je die.

Op zondag nam je Astère mee om de namiddag op het hof door te brengen gelijk vroeger. Twee broers samen. Hoeveel keer zou je hem niet vastgepakt hebben? Hand op de schouder van 'kom hier broere'.

Weet je waar ik nu spijt van heb, Firmin? Dat ik er de laatste maanden niet meer geraakt ben, dat ik je telefoontjes vaak niet kon opnemen. Wegens te druk. Wegens geen tijd. De ziekte van deze tijd. Zever. Nu, gedane zaken nemen geen keer. En afscheid nemen doet altijd zeer, zeker?

Daarom: Firmin, het was een godverdomse eer u gekend te mogen hebben.

U was een fantastische vent.

Beeld Jelle Vermeersch
Beeld Jelle Vermeersch
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234