Woensdag 18/09/2019

Fipronilcrisis

Fipronil elf keer eerder ontdekt in voeding

Beeld AFP

Fipronil belandt wel vaker op ons bord. Sinds 2011 vond het Belgische voedselagentschap het giftige bestrijdingsmiddel al elf keer terug in (exotische) etenswaren. Dat leren de gegevens van het Europese meldingssysteem voor onveilige voeding.

Via dit systeem, het RASFF portal, moeten alle Europese voedselagentschappen sinds 2011 waarschuwen als ze iets verdachts aantreffen in etenswaren. Dat kan een beetje van alles zijn, zo blijkt. Vorige week waren er meldingen over met salmonella besmette worstjes in Frankrijk, Turkse gedroogde abrikozen met te veel sulfiet in Spanje en Belgische lasagne met stukjes metaal in.

In totaal gaat het elke maand om honderden waarschuwingen. In juli bijvoorbeeld om 311. Af en toe duikt ook de naam van de toxische insecticide fipronil op.

Sinds 2011 werd fipronil 46 keer aangetroffen in etenswaren op de Europese markt. Zowat een kwart daarvan, 11 meldingen, kwam vanuit ons land. Het ging onder meer om besmettingen van koriander uit Maleisië (2012), van groene en zwarte thee uit China (2013), van boontjes uit Thailand (2014), van pitaya-fruit uit Vietnam (2014) en van aardbeien uit Egypte (2015). De gemeten waarden bleven altijd ver onder de alarmdrempel. Geen enkele vondst hield een acuut gevaar in voor de volksgezondheid. Soms werd er wel een 'serieus risico' gemeld.

Laksheid

Dat er fipronil opduikt in onze voedingsketen is niet zo verbazingwekkend, reageert toxicoloog Jan Tytgat (KU Leuven). Zeker niet in exotische producten.

Fipronil blijft een veelgebruikte insecticide in de landbouw, vooral bij de behandeling van zaden. Het product zorgt ervoor dat luizen en insecten de planten niet aanvreten. Maar in Europa is het wel de regel dat in het eindproduct, de voeding zelf, geen sporen van fipronil meer te vinden mogen zijn. In voeding wordt het product als toxisch en dus mogelijk gevaarlijk aanzien.

"In Europa is het toezicht scherp. Maar daarbuiten veel minder. Dan gebeuren er soms fouten, bewust of onbewust, en duiken er resten van fipronil op in onze etenswaren", vertelt Tytgat. Al stelt hij meteen gerust: "Meestal is dat zonder gevaar voor de volksgezondheid. Ook bij de met fipronil besmette eieren lijkt er geen echt risico."

Toxicoloog Jan Tytgat (KU Leuven): "In Europa is het toezicht scherp. Maar daarbuiten veel minder. Dan gebeuren er soms fouten." Beeld BELGA

Het Belgische voedselagentschap FAVV kreeg vorig weekend harde kritiek vanuit het buitenland omdat de vondst van fipronil in eieren op 2 juni pas op 20 juli werd gemeld via RASFF. De Duitse minister van Landbouw Christian Schmidt noemde dat veel te laat. Freddy Willockx (sp.a), die de nasleep van de dioxinecrisis afhandelde, zei dat "de fouten uit het verleden opnieuw worden gemaakt". Ook Test Aankoop is kritisch voor de communicatie van het FAVV.

Het voedselagentschap blijft erbij dat het geen fouten maakte. De periode tussen 2 juni en 20 juli werd gebruikt voor verder onderzoek. Pas na anderhalve maand werd de omvang van het probleem - dat miljoenen eieren besmet waren - duidelijk. Anca Padararu, de woordvoerder van de Europese Commissie bevoegd voor voedselveiligheid, reageert dat elke lidstaat "problemen zo snel mogelijk moet melden via RASFF". Of België in de fout ging, moet nog blijken.

Minister van Landbouw Denis Ducarme (MR) en minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) worden morgen gehoord in het parlement. Ze zullen er meer uitleg geven over het dossier van de met fipronil besmette eieren. Ducarme zal er een rapport voorstellen dat hij heeft opgevraagd bij het FAVV. Daarin legt het voedselagentschap uit wat het de voorbije maanden deed om de fipronilcrisis te beheren. "Dan zal alles duidelijk worden", klinkt het binnen het FAVV.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234