Zondag 05/12/2021

Filmsterren leiden in verkiezingscampagne aandacht af van echte problemen

'Zowel politiek als economisch heeft Arroyo teleurstellend werk geleverd'

Filippijns president Arroyo stevent af op nieuw mandaat

President Arroyo is volgens de eerste exit-polls favoriet om de presidentsverkiezingen in de Filippijnen te winnen van filmster Fernando Poe, een exponent van de Filippijnse vedettencultuur die de politiek op de eilandenarchipel de voorbije tien jaar is gaan kenmerken. Ook Arroya stapt overigens mee in die cultuur: haar running mate is een erg populaire tv-anchorman.

Brussel

Eigen berichtgeving

Catherine Vuylsteke

Het zal nog ongeveer een maand duren vooraleer we officieel weten wie de Filippijnse presidentsverkiezing-en heeft gewonnen, al worden de eerste serieuze prognoses over een week verwacht. Tachtig procent van de 43 miljoen kiesgerechtigden (op een bevolking van 82 miljoen) bracht gisteren zijn stem uit.

President Arroyo heeft maar tweeënhalf jaar geregeerd. Ze nam het als vice-president over van president Estrada, omdat die wegens corruptie en wanbeleid door een volksrevolte, de tweede People's Power, tot aftreden werd gedwongen. Hoe is de balans van haar presidentschap?

François Raillon van het Centre National de la Recherche Scientifique in Parijs: "Teleurstellend. Maar je moet een paar verzachtende omstandigheden accepteren. Vooreerst heeft Arroyo een enorme puinhoop aangetroffen. Estrada was populair omdat hij zo'n goed acteur was, maar tegelijk was hij onbekwaam, een vrouwengek, alcoholicus en ook nog erg corrupt. Arroyo, die doctor in de economie is, beloofde haar studies aan te wenden om 's lands economie op te krikken. Die belofte heeft ze niet echt gehouden. Er heeft zich een kleine stabilisatie van de economie voorgedaan, die te danken is aan haar goede relaties met de mensen van Makati (de zakenwereld), maar meer niet.

"Op politiek vlak wist zij een akkoord te sluiten met het Moro Islamic Liberation Front (MILF), dat in het islamitische zuiden van de eilandenarchipel strijd voerde, maar de uitvoering van dat akkoord laat nog op zich wachten, en bovendien valt de Abu Sayyaf-groep (die banden zou hebben met Al-Qaeda) daar niet binnen. En zo is het probleem van het zuiden van de Filippijnen, dat je een beetje met een mini-Afghanistan kunt vergelijken, geen stap dichter bij een oplossing. Het is, samen met Zuid-Thailand, nog steeds een toevluchtsoord en trainingskamp voor islamistische strijders uit Indonesië, Maleisië en de Filippijnen zelf."

Waarom deed Arroyo het niet beter?

Raillon: "Het fundamentele probleem is de sociale klasse waar ze toe behoort. Kijk, de Filippijnen zijn in handen van een paar honderd families die de oude landadel uitmaken en ook de politieke elite vormen. De kloof tussen deze elite en de rest van de bevolking is gigantisch en zonder landhervorming is dat probleem niet op te lossen. Het drama van de Filippijnen is dat je er alleen hele rijke en hele arme mensen hebt, en in formele zin is het wel een democratie, maar er is geen echte machtsdeling. Alle macht, politiek en economisch, zit in handen van de landadel."

Ex-president Cory Aquino, die bij de eerste People Power- revolutie in 1986 dictator Marcos onttroonde, had toch een landhervorming beloofd?

Raillon: "Ja, en die is uiteindelijk ook aan het einde van haar ambtstermijn door de Senaat goedgekeurd, maar vervolgens bleef de verordening dode letter. Logisch ook, de uitvoering ervan gaat in tegen de belangen van de heersende klasse, waartoe ook Arroyo behoort. Als zij nu de welvaartskloof daadwerkelijk wil aanpakken, zoals ze belooft, dan moet ze daar beginnen. Daar is een klein kansje toe. Arroyo heeft geen recht op een nieuw mandaat, ze kan dus wel wat ingaan tegen de krachten die haar hebben ondersteund. Maar of ze dat doet..."

Haar tegenstander is andermaal een filmster, goed voor 282 rollen. Maar in tegenstelling tot Estrada, die burgemeester, parlementariër en vice-president is geweest, heeft Poe niet de minste politieke ervaring. En verder dan het tweede jaar van de middelbare school kwam hij ook niet. En toch haalt de man ongeveer zoveel stemmen als Arroyo?

Raillon: "Het gerucht wil dat het precies Estrada is, die momenteel in de cel zit wegens de malversaties onder zijn bewind, die Poe naar voren heeft geschoven. Hij zou in ruil voor zijn steun dan een presidentiële gratie verwachten. Dat filmsterren politieke ambities krijgen, is in een Filippijnse context niet vreemd. Ex-kolonisator Amerika kent een soortgelijke traditie: eerst Reagan, nu recentelijk Schwarzenegger. Bovendien zijn het in de Filippijnen altijd acteurs die het als goede, zuivere figuur succesvol hebben opgenomen tegen duistere, corrupte krachten. De bevolking voelt zich daar erg door aangesproken. En dat heeft ook Arroyo begrepen. Ze heeft als running mate Noli de Castro gekozen, een erg populaire tv-anker, de man ook die het Filippino introduceerde als omgangstaal, in plaats van het Engels."

Arroyo probeert haar electoraat te laten geloven dat ze de corruptie wil aanpakken, maar tegelijk kwam haar man Miguel in opspraak wegens corruptie.

Raillon: "Ja, en hij werd pas onschuldig verklaard toen de zaak voor het Hooggerechtshof was beland, wat laat vermoeden dat er enige presidentiële druk achter zat. Arroyo is in meer dan één opzicht te vergelijken met Indonesiës president Megawati. Beiden zijn ze de dochters van presidenten, traden ze aan toen het zittende staatshoofd moest opstappen, en hebben ze echtgenoten die in duistere zaken zitten."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234