Woensdag 25/11/2020

Filmjaar 2002 mag meer van hetzelfde zijn

er komt geen vervolg op 'le fabuleux destin d'amélie poulain'

Brussel / Eigen berichtgeving

Jan Temmerman

Hollywood heeft nog maar eens een recordjaar achter de rug. Voor 2001 wordt de totale (Amerikaanse) box-office geschat op zo'n 8,35 miljard dollar (ruim 9,28 miljard euro), afkomstig van zo'n anderhalf miljard verkochte kaartjes. Zelfs rekening houdend met de steevast stijgende prijs van zo'n bioscoopkaartje, betekent die 8,35 miljard een forse toename in vergelijking met de 7,7 miljard dollar (8,56 miljard euro) van het vorige recordjaar, namelijk 2000. Vorig jaar sprongen maar liefst vijf films over de toch wel zeer hoge lat van de 200 miljoen dollar (222,5 miljoen euro), namelijk Harry Potter, de Dreamworks-film Shrek, de Disney-film Monsters, Inc en de vervolgfilms The Mummy Returns en Rush Hour 2. En binnenkort springt The Fellowship of the Ring daar ook zeker over. Vooral de snelheid waarmee tegenwoordig de status van superhit bereikt wordt, is fenomenaal. "Het is niet langer een marathon naar de 200 miljoen dollar. Het is nu een sprint geworden", merkt men terzake op bij Exhibitor Relations in Los Angeles.

Glunderende gezichten dus bij de Amerikaanse filmstudio's en dan vooral bij de mediaconglomeraten die er eigenaar van zijn. En om dat zo te houden, wordt het publiek meer van hetzelfde beloofd. Voor 2002 weten we nu al dat er in december een nieuwe Harry Potter-film en een tweede Lord of the Rings-episode wereldwijd in de bioscopen zal draaien. En er komen nog veel meer vervolgfilms: een nieuwe James Bond-film, een nieuwe Star Wars- én een nieuwe Star Trek-aflevering, en verder sequels van Austin Powers, Men In Black, Stuart Little, Blade, Spy Kids, Shrek, The Fast and the Furious, Legally Blonde, enzovoort.

Het ziet er dus naar uit dat de zogenaamde sequelitis-ziekte de vorm van een regelrechte epidemie heeft aangenomen en dat Hollywood resoluut een patent op het déjà-vueffect heeft genomen. Enerzijds vind ik dat geen leuk vooruitzicht, maar anderzijds ben ik toch ook wel benieuwd naar bijvoorbeeld de nieuwe avonturen van de groene, digitale reus Shrek.

En of we dat nu leuk vinden of niet: als er één bedrijfstak is die het publiek absoluut wil geven wat het vraagt, dan is het zeker de filmindustrie van Hollywood. "Onze taak is het publiek geven waar het om vraagt", vertelde het hoofd van de distributieafdeling van de Universal-studio onlangs aan het persbureau Associated Press. Dat gebeurde naar aanleiding van de reactie van het filmbedrijf op de dramatische gebeurtenissen van 11 september. Films met 'terroristische' ingrediënten, zoals Collateral Damage of Big Trouble, bleken plots niet meer geschikt als 'entertainment' en dus werden de release-data achteruitgeschoven, terwijl oorlogsfilms zoals Behind Enemy Lines en Black Hawk Down wél vooruitgeschoven worden. Intussen haalt men in Hollywood na een zogenaamde periode van 'bezinning' al opgelucht adem, want het stevige thriller- en actiewerk van films zoals Training Day, Spy Game en Don't Say A Word heeft inmiddels toch alweer gedaan wat er vóór 11 september van verwacht werd, namelijk 'bums on seats' (letterlijk: billen in bioscoopzetels) krijgen.

Maar waarom is dat vooruitzicht van meer-van-hetzelfde niet zo dramatisch als het misschien lijkt? Omdat er nog altijd heel veel getalenteerde filmmakers zijn die geen zin hebben om fastfoodcinema te maken. En omdat 'hét bioscooppubliek' eigenlijk niet bestaat als een amorfe massa, maar veeleer samengesteld is uit allerlei deel(re)publieken of eilandjes met een aparte smaak. Op het ene eilandje houdt men van exotische films uit verre landen, op het andere mag het een beetje experimenteel of innoverend zijn en op nog een ander wil men graag de betere documentaire in de bioscoop gaan bekijken.

Dat die eilandbewoners niet op hun honger worden gelaten, kan bijvoorbeeld afgeleid worden uit het feit dat mijn eigen (uiteraard zeer subjectieve) Toptien voor het afgelopen jaar (en de jaren daarvoor) binnen de kortste keren stampvol zat, zodat er geen plaats overblijft voor titels die toch niet onvermeld mogen blijven zoals, in alfabetische volgorde: Almost Famous van Cameron Crowe, The Anniversary Party van Jennifer Jason Leigh en Alan Cumming, The Audition van Takashi Miike, Bandits van Barry Levinson, Bloody Angels van Karin Julsrud, The Contender van Rod Lurie, The Deep End van Scott McGehee en David Siegel, Fast Food Fast Women van Amos Kollek, Intimacy van Patrice Chéreau, Italiensk for Begyndere van Lone Scherfig, Kandahar van Mohsen Makhmalbaf, Der Krieger und die Kaiserin van Tom Tykwer, Memento van Christopher Nolan, Millennium Mambo van Hou Hsiao Hsien, No Man's Land van Danis Tanovic, Le Peuple Migrateur van Jacques Perrin, La Pianiste van Michael Haneke, Quills van Philip Kaufman, The Road Home van Zhang Yimou, Sexy Beast van Jonathan Glazer, Shrek van Andrew Adamson en Vicky Jenson, Small Time Crooks van Woody Allen, State and Main van David Mamet, A Time for Drunken Horses van Bahman Ghobadi, Tillsammans van Lukas Moodysson, Traffic van Steven Soderbergh en The Yards van James Gray. En dan was 2001 óók nog het jaar waarin 'recente' klassiekers zoals Apocalypse Now Redux van Francis Ford Coppola, Blue Velvet van David Lynch en uiteraard 2001: a Space Odyssey van Stanley Kubrick nog eens op groot scherm te zien waren.

Kortom, véél filmpareltjes die allemaal in de Belgische bioscopen een kans hebben gekregen. Vaak was het maar een kansje, omdat de release erg beperkt bleef in tijd én vertoningsplaatsen. Maar het publiek kan daar wel degelijk verandering in brengen. Slechts één voorbeeld dat inmiddels 'historische' dimensies aanneemt: in april twijfelde de distributeur nog of hij Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain wel in Vlaanderen zou uitbrengen, want daar hield men zogezegd niet van Franse films. Het publiek bewees zijn ongelijk en inmiddels draait de film na negen maanden nog altijd in enkele Vlaamse bioscopen. Amélie Poulain blijft hoe dan ook een unieke film, want regisseur Jean-Pierre Jeunet vertelde onlangs in een interview met Libé dat hij "alles in deze film gestoken heeft" en dat hij zichzelf niet in staat acht "binnen twintig jaar een origineel scenario te schrijven". Zijn volgende project wordt de adaptatie van een (voorlopig geheimgehouden) Franse roman. Wedden dat we de volgende Franse film van Jeunet iets makkelijker in Vlaanderen te zien zullen krijgen?

Er zijn nog altijd veel getalenteerde filmmakers, die geen zin hebben om fastfoodcinema te maken

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234