Vrijdag 21/01/2022

Filmgeschiedenis reist door Europa

Debuutfilm van André Delvaux als Belgische selectie

Op het Filmfestival van Venetië werd een nieuw initiatief bekendgemaakt dat, onder de titel '15 by 15: the European Film Heritage', extra aandacht wil vestigen op het Europese filmerfgoed. Het project werd gelanceerd door de European Coordination of Film Festivals (ECFF). Dat een dergelijke coördinatie niet alleen nuttig, maar ook noodzakelijk is, mag blijken uit het feit dat dit netwerk (dat in '95 van start ging) maar liefst 150 audiovisuele festivals groepeert. Een van de bedoelingen van de ECFF is de collectieve impact van de aangesloten festivals te vergroten op het gebied van de promotie en de verspreiding van de Europese beeldindustrie.

Voor het nieuwe initiatief werden in 15 Europese landen evenveel filmmakers gekozen, die elk op hun beurt een film uit hun eigen vaderlandse filmgeschiedenis mochten selecteren. Het belangrijkste criterium daarbij was dat het om een belangrijke film moest gaan, die buiten het eigen land onvoldoende bekend of ondergewaardeerd is gebleven. De bedoeling is nu de 15 geselecteerde films tussen 2000 en 2002 een tournee langsheen de Europese festivals te laten maken. De eerste keer zal dat gebeuren op het Internationaal Filmfestival van Brussel (20-29 januari), waar niet alleen de gekozen films zullen worden vertoond, maar waar ook de 15 selecterende filmmakers aanwezig zullen zijn om hun keuze toe te lichten.

Voor België heeft cineaste Marion Hänsel de debuutfilm De Man die zijn haar kort liet knippen van André Delvaux uit 1965 gekozen. Voor die film baseerde Delvaux zich op de gelijknamige, magisch-realistische roman van Johan Daisne, van wie hij enkele jaren later ook de roman De trein der traagheid zou verfilmen tot Un soir, un train.

De keuze van De Man die zijn haar kort liet knippen is een beetje ironisch, omdat de film indertijd in het buitenland erg goed onthaald werd (en op diverse festivals bekroond werd), terwijl de reactie in eigen land, vooral langs Vlaamse kant, nogal terughoudend was. Sommige Vlaamse critici vonden de film te koud, te cerebraal, te gekunsteld en/of te 'literair'. Iemand had het zelfs over De Man die zijn film niet kon knippen, om duidelijk te maken dat de film volgens hem (te) lang duurde.

Het verhaal draait rond Govert (rol van Senne Rouffaer), een advocaat in een provinciestadje, die ook les geeft aan een meisjesschool en daar (hopeloos) verliefd wordt op een van zijn leerlingen, Fran (rol van de Poolse actrice Beata Tyszkiewicz). Jaren later ontmoet hij Fran, die intussen een beroemde actrice is geworden, opnieuw. Zij vraagt hem een einde te maken aan haar leven. Govert schiet haar neer. Of toch niet? Misschien was het maar een droom. De Man die zijn haar kort liet knippen kwam eerst op televisie en daarna pas in de bioscoop. De film werd immers grotendeels gefinancierd door de BRT, die daarmee de crisisperiode in de Vlaamse filmproductie wilde helpen overbruggen. Delvaux was immers reeds bezig met de productie van zijn debuutfilm, toen eind '64 een Koninklijk Besluit werd uitgevaardigd waardoor cultuursubsidies voor film eindelijk mogelijk werden gemaakt.

Enkele andere filmtitels uit de '15 by 15'-reeks zijn: Angel van Neil Jordan uit Ierland, gekozen door Jim Sheridan, Placido van Luis Garcia Berlanga uit Spanje, gekozen door Fernando Trueba, Bara en Mor van Alf Sjöberg uit Zweden, gekozen door Jan Troell, La dame d'onze heures van Jean Devaivre uit Frankrijk, gekozen door Bertrand Tavernier, Rooksporen van Frans van de Staak uit Nederland, gekozen door Johan van der Keuken, Os Verdes Anos van Paulo Rocha uit Portugal, gekozen door Manoel de Oliveira, A Matter of Life and Death van Michael Powell en Emeric Pressburger uit Groot-Brittannië, gekozen door Jack Cardiff, Le Legioni di Cleopatra van Vittorio Cottafavi uit Italië, gekozen door Gianni Amelio, O Drakos van Nikos Koundouros uit Griekenland, gekozen door Theo Angelopoulos, en zo meer.

(Jan T.)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234