Woensdag 13/11/2019

Politiek

Filip Dewinter werkte voor Chinese spion

In 2017 reikte Filip Dewinter een prijs uit namens de Chinese vzw. In zijn senatorssjerp, hoewel hij geen senator meer was. Beeld RV

Filip Dewinter is jarenlang adviseur geweest bij een vzw die door Staatsveiligheid verdacht wordt van Chinese spionage. Hij kreeg onkosten vergoed en had zelfs een ontmoeting met een directeur van de federale politie in opdracht van de Chinezen. Het parket bestudeert het dossier.

Gedurende vijf jaar heeft een vzw uit het Antwerpse geprobeerd in ons land een politiek en zakelijk netwerk uit te bouwen met steun van de Chinese overheid. De vzw organiseerde vooral culturele evenementen en probeerde via die weg politici en zakenmensen te bereiken. Zo had Vlaams Belang-kopstuk Filip Dewinter in opdracht van de Chineze vzw zelfs een etentje met een directeur van de federale politie. “Een onschuldige meeting”, zegt Dewinter. “De Chinezen nodigden vaak delegaties uit naar België en ze wilden weten of het mogelijk was om die mensen via de vip­uitgang van de luchthaven van Zaventem naar buiten te brengen.”

Dewinter reisde verschillende keren naar China, ging eten met de ambassadeur van Oezbekistan en verbleef vijf dagen in Kazachstan. Allemaal op kosten van de vzw. Het dossier zit bij het parket, waar het wordt bestudeerd.

Kamervoorzitter Bracke maakte dossier over aan parket

Kamervoorzitter Siegfried Bracke heeft het dossier rond Dewinter vorige maand overgemaakt aan de Brusselse procureur-generaal. Dat gebeurde nadat Bracke door de Staatsveiligheid was ingelicht over de mogelijke activiteiten van Dewinter voor de vzw die verdacht wordt van Chinese spionage. Bracke volgde een advies van de Deontologische Commissie, zegt hij aan persagentschap Belga.

Volgens Staatsveiligheid onderhield het Vlaams Belang-kopstuk zeer nauwe banden met de stichter van de vzw, de Chinees Shao Changchun. “Ik werkte als adviseur, maar ontving geen loon”, benadrukt Dewinter. “Ik kreeg wel gemaakte kosten terugbetaald.” Het gaat om benzinekosten, etentjes, vliegtickets en hotelkosten. 

De Chinees streek in 2012 neer in ons land, zogenaamd als vioolbouwer, om de culturele banden tussen Europa en China aan te halen. Hij noemde zichzelf een ‘informele diplomaat’ en een zakenman. In Antwerpen richtte hij de vzw Europe China Cultural and Educational Foundation (ECCEF) op. Al van bij zijn aankomst in ons land was Shao echter meer geïnteresseerd in politieke contacten. 

Met zijn vzw organiseerde Shao Changchun vooral culturele evenementen. Zo probeerde hij politici en zakenmensen te bereiken. Beeld RV

Hij werd geholpen door wijlen Freddy Van Gaever, een Antwerpse zakenman en voormalig Vlaams Parlementslid voor Vlaams Belang. Van Gaever bracht Shao enkele weken na zijn aankomst in België in contact met enkele lokale politici in Lier. Als teken van goodwill doneerde hij drie dure violen aan de plaatselijke muziekacademie. 

In maart 2013 organiseerde Shao in Lier een eerste tentoonstelling. “Het is daar dat ik hem voor het eerst ontmoet heb”, zegt Dewinter. “Hij stelde zich voor als zakenman die geïnteresseerd was om artiesten uit China naar hier te halen, en omgekeerd.” 

De Chinees wilde dat Dewinter hem zou helpen evenementen te organiseren, om contacten te leggen met politici en om de deuren van het parlement te openen. Zo zorgde Dewinter ervoor dat een delegatie Chinese artiesten een rondleiding kreeg in het federale parlement en organiseerde hij in het Vlaams Parlement een seminarie. Daar werd de nadruk gelegd op economische samenwerking. In de uitnodiging stond expliciet dat er vertegenwoordigers van de Chinese overheid zouden deelnemen. 

“Shao had zeer goede contacten binnen de Chinese overheid”, zegt Dewinter. “Dat heb ik kunnen vaststellen toen ik naar China ben gereisd. Ik weet dat zo’n vzw niks kan zonder de steun van de overheid, dat is hoe het er in een totalitaire staat als China aan toe gaat. Maar ik heb nooit de indruk gekregen dat er een andere agenda was dan het versterken van de culturele en economische banden tussen China en Europa.” In 2017 reikte Dewinter in China een prijs uit namens de vzw. In zijn sjerp van senator, hoewel hij dat sinds 2014 niet meer is. Dat leverde hem een vermaning op.

Dewinter geeft toe dat hij een kans zag om zijn netwerk uit te bouwen. “Contacten met China zijn belangrijk voor de Antwerpse haven. En de Chinese gemeenschap in Antwerpen is electoraal belangrijk.”

Shao Changchun is eind vorig jaar het land uitgezet. Dewinter ontkent dat hij op de hoogte was van verdachte banden tussen de vzw en de Chinese overheid. “Ik heb geen deontologische fout gemaakt, laat staan dat er strafrechtelijke feiten zouden zijn gepleegd.” (JBG)

Ook Jambon ontving Chinese ‘spion’

Hoewel de Chinees Shao Changchun zogezegd vooral de artistieke banden tussen Europa en China wou aanhalen, bleek hij in hoofdzaak toch geïnteresseerd in politieke contacten. Zo belandde hij in 2014 ook op het kabinet van vice-premier en minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA). De foto staat in één van de brochures van de vzw Europe China Cultural and Educational Foundation (ECCEF). 

Gisteren kon het kabinet Jambon ons geen extra uitleg geven over de ontmoeting. “We kunnen de ontmoeting niet meteen plaatsen”, zegt woordvoerder Olivier Van Raemdonck. “Vooral omdat de minister in zijn functie van vice-premier ontzettend veel verschillende organisaties ontvangt. Het is niet evident om die allemaal bij te houden.” 

Dat een Chinese vioolbouwer uit Brasschaat met een culturele vzw op de koffie komt bij Jambon lijkt bizar. “Het is ons echter niet duidelijk of hij daar was met die vzw, of met een andere organisatie. Misschien maakte hij deel uit van een andere delegatie en gebruikte hij later deze foto voor zijn persoonlijke vzw. Dat moeten we nog nagaan.” 

Dat de Chinees verdacht wordt van inmengingsactiviteiten en dat zijn vzw een vehikel bleek te zijn voor Chinese propaganda, is het kabinet niet bekend. Gezien Shao pas in 2016 op de radar van Staatsveiligheid is verschenen, zou het kunnen dat Jambon ten tijde van de ontmoeting niet op de hoogte was van de banden tussen Shao en het Chinese regime. “Voor zover we weten was die ontmoeting in 2014 ook de enige.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234