Zaterdag 17/08/2019

Reportage

Fietsgemeente Bonheiden wordt beloond voor de moeite

Beeld Wouter Van Vooren

Met slimme verkeersborden, slimme oversteekplaatsen en bonnetjes voor de kermis is Bonheiden officieel een van de drie 'fietsgemeentes' van Vlaanderen geworden. “Er is veel verbeterd, maar veilig fietsen blijft toch moeilijk”

Piep-piep-piep. Een scanner aan de poort van de Gemeenteschool Bonheiden registreert elke jonge fietser die de fietsenstalling verlaat. Het is kwart voor vier, de kinderen die met de fiets huiswaarts keren, laten dat via de scanner registreren omdat ze zo gratis bonnetjes voor de lokale kermis ontvangen als beloning. “Ik ben wel blij”, zegt de vijfjarige Sam in het gezelschap van haar papa. “Bij de laatste kermis had ik vier bonnetjes, maar niet alle attracties aanvaarden ze. Als je op de trampoline wil, moet je nog vijf euro bijbetalen.”

De scanner is maar een van de slimme initiatieven waarmee de gemeente Bonheiden op het fietscongres van de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV) de titel van 'Fietsgemeente 2018' in de wacht heeft gesleept. Een prestigieuze prijs waar ook nog eens een subsidie van 50.000 euro aan vasthangt. “Het is binnen”, reageert burgemeester Guido Vaganée (N-VA) opgetogen. Voor de burgemeester is de prijs een bekroning voor alle inspanningen die de gemeente heeft geleverd om de fietsveiligheid te verhogen. Van die fietsbonnetjes wil hij vanaf september trouwens heuse 'mobiliteitsbitcoins' maken.

Knipperende verkeersborden

“Gisteren hebben we nog digitale verkeersborden gelanceerd”, vertelt Vaganée. “Elke keer er een fietser met een zendertje voorbijkomt, knippert zo'n bord zodat automobilisten aan een kruispunt weten dat er een fietser in aantocht is. Dat project wordt nu getest door leden van de kindergemeenteraad en van ouderenbond Okra. Zij hebben al een zendertje gekregen.”

Beeld Wouter Van Vooren

Omdat Bonheiden, met zijn zes manèges en duizend paarden, ook een echte 'paardengemeente' is, zegt Vaganée, zullen ook ruiters van de nieuwe verkeersborden kunnen genieten. De zender kan gewoon in de zadelzak van de ruiter meegenomen worden. En dan is er nog een nagelnieuw trackingsysteem, waarmee verkeersovertreders in Bonheiden opgevolgd worden. Via verschillende locators in de gemeente wordt exact bijgehouden welke auto’s op welke plaats te snel rijden.

“Onze straten worden nu 24/7 gemonitord”, vertelt de burgemeester. “Het systeem, dat ook in verbinding staat met de ANPR-camera’s (die automatisch nummerplaten herkennen, red.) van de politie, kan zo profielen opmaken van de overtreders. Uiteindelijk is het de bedoeling om de geanonimiseerde data ook openlijk toegankelijk te maken op het internet, zodat burgers kunnen volgen hoeveel overtredingen er in hun straat begaan worden.”

Slimme oversteekplaatsen

Dat Bonheiden volop op de trein van de technologie gesprongen is, merk je al als je de gemeente binnenrijdt. Automobilisten worden verwelkomd door verkeersborden die met een 'happy smiley' aanwijzen dat je minder dan 50 rijdt. En overal rond het dorpsplein staan verkeersborden met een satellietpaneel, soms ook voorzien van oranje knipperlichten.

Nog een belangrijke innovatie is dat er slimme oversteekplaatsen zijn opgetrokken. Als automobilisten daar te snel rijden, springt het licht op rood en moeten ze enige minuten straftijd uitzitten voor hun overtreding. 

Beeld Wouter Van Vooren

“Als je de cijfers over het fietsgebruik bij jongeren in Bonheiden bekijkt, dan zie je echt een spectaculaire stijging”, zegt Wies Callens van de Fietsersbond. “Dat toont dat een aantal zaken duidelijk gewerkt hebben. Ouders kunnen hun kinderen nu met een gerust gemoed naar school sturen. Uit de Vlaamse Gemeentemonitor is net nog gebleken dat veel ouders dat in andere gemeenten momenteel niet durven.” Behalve de hightech hebben daar ook een aantal lowtech-innovaties voor gezorgd, geeft Callens nog mee. Zo zijn er in Bonheiden ook fietsstraten en fietsontmoetingsplaatsen aangelegd om de fiets te promoten.

Plaats opeisen

Maar dan kun je je toch de vraag stellen in hoeverre de snufjes echt voor veiligheid zorgen. Als we in een fietsstraat een moeder en haar negenjarige dochter aanspreken, rijden auto’s constant voorbij de verkeersborden, die met droevige smileys aangeven dat ze te snel gaan.

“Het is de laatste tijd veel verbeterd, maar het blijft toch moeilijk om met je kinderen veilig naar school te fietsen”, zegt Marjan Fock, die haar fietshelm aan haar dochter heeft geleend. “Kijk maar naar dat kruispunt waar dat nieuwe flikkerende verkeersbord nu wordt getest. Dat is een uiterst gevaarlijk punt, waar een fietspad een rijweg oversteekt. Het is een uitdaging om daar als fietser je plaats op te eisen. En de auto’s lijken je er alsmaar van de weg te duwen.”

Het gekke is volgens haar dat de automobilisten die in de fietsstraat voorbij zoeven dikwijls zelf ouders zijn, die hun kinderen gestrest van school komen ophalen, op weg naar ergens anders. “De infrastructuur is er nu”, zegt Fock. “Alleen moet iedereen zich er nog naar gedragen.”

Een op de drie Vlamingen fietst dagelijks

Een derde van de Vlamingen kruipt dagelijks op de fiets, zo blijkt uit cijfers van Fietsberaad. Dat is het Vlaamse kenniscentrum voor fietsbeleid. De 1.000 Vlamingen die voor de enquête zijn bevraagd, geven aan dat ze bijna allemaal toegang hebben tot een fiets (negen op de tien) en die ook vaak gebruiken. Maar toch kunnen de fietspaden beter, vinden ze ook. En dan vooral in de stads- en dorpskernen.

Op de vraag of fietspaden moeten wijken voor nieuwe verkeerspaden of net andersom, reageert Vlaanderen verdeeld. De ene helft kiest voor de fietspaden, de andere voor meer parkeerplaatsen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden