Woensdag 28/07/2021

Fiep Westendorp

Fiep Fiep HOERA!

Ode aan Fiep Westendorp, geestelijke moeder van Pluk, Ibbeltje en Jip en Janneke Beeld RV Annie MG Schmidt
Ode aan Fiep Westendorp, geestelijke moeder van Pluk, Ibbeltje en Jip en JannekeBeeld RV Annie MG Schmidt

Fijnzinnige humor kenmerkt de tekeningen van Fiep Westendorp (1916-2004), zoals blijkt uit het overzichtswerk dat is gemaakt voor haar 100ste geboortedag. Ze maakte talloze illustraties, omslagen en posters.

Tevreden in de regen. Zo ziet het meisje eruit in haar rode regenjas, met op de bagagedrager van haar fiets een hondje dat al evenmin last lijkt te hebben van de bui rondom hen.

De tekening is uit 1955 en werd gemaakt voor een firma van regenkleding (''t Is altijd Big Ben weer!'), maar het gevoel van welbevinden wordt niet alleen door de waterdichte plastic regenjas met capuchon opgeroepen. Het komt vooral doordat Fiep Westendorp dit tafereel tekende, inclusief het ronde gezichtje dat - met een lachstreepje als mond - zo content oogt dat het niet eens een neus mist.

null Beeld RV Annie MG Schmidt
Beeld RV Annie MG Schmidt

Ibbeltje, Pluk, Jip, Janneke en Floddertje: dat we ons bij die namen uit het oeuvre van Annie M.G. Schmidt direct figuurtjes voorstellen, is voor een groot deel te danken aan het herkenbare werk van Westendorp, die lange tijd Schmidts vaste illustratrice was.

Daarnaast verrichtte ze een leven lang als alleenstaande en freelancer haar werk, en maakte talloze boekomslagen, affiches en reclames. Een stille genieter, zo herinnert politica en feministe Hedy d'Ancona zich haar, toen ze in de jaren 60 kennismaakte met Westendorp als lid van het illustere gezelschap (Annie Schmidt, Hella Haasse, Wina Born, Mies Bouhuys) dat de 'Vrouwenpagina' van Het Parool verzorgde.

Wekelijks kwam Fiep bij die krant haar illustraties ophalen als het eenmaal was afgedrukt. En ook van uitgevers wilde ze de tekeningen terug hebben. Mede doordat ze goed voor haar werk zorgde, kon Gioia Smid, door Fiep aangesteld 'als bewaker van haar oeuvre', in de aanloop naar de 100ste geboortedag van de tekenares (op 16 december a.s.) nu het overzichtswerk Blikvangers samenstellen, met het grafische werk dat in de loop van zestig jaar vrijwel geheel in opdracht is ontstaan.

Philips, Shell, KLM, Venz en Persil: iedereen was blij met Westendorp. Toen de HEMA in 1992 haar bekende Jip en Janneke-afbeeldingen (die ze vanaf den beginne in 1952 als silhouetten maakte) mocht gebruiken op borden, wanten, klokken en etuis, liep Fiep als bejaarde andermaal binnen.

null Beeld RV Annie MG Schmidt
Beeld RV Annie MG Schmidt

De enige keer dat iemand haar heeft zien huilen, was kort na de oorlog, toen ze serieuze politieke tekeningen moest maken voor Vrij Nederland. Dat zegt veel.

Fijnzinnige, cartooneske humor was haar signatuur. Van haar 'karaktertjes' zijn de beentjes bijna altijd kort, dikwijls ook moet de neus het met een suggestief wipje stellen, de ogen zijn knikkers of streepjes, en ook aan tanden doet Fiep zelden of nooit; een schaterende mond biedt ten hoogste zicht op een tongetje.

Tegenover de rudimentaire gezichten plaatst ze een uitbundige hoeveelheid kleurrijke accessoires in de vorm van staartjes, strikjes en shirtjes met streepjes, benevens ballonnen en lampionnen, en als het kan ook nog poezen, hondjes en vogels.

null Beeld RV Annie MG Schmidt
Beeld RV Annie MG Schmidt

Haar vele meisjes laten aan de bergen vrijgevochten, piekend hoofdhaar al zien dat je ze niet makkelijk in het gareel zult krijgen. Die durven hun eigen weg te gaan, beschermd als ze worden door hun schepper.

Expo's: Fiep Westendorp, een feest voor het oog, Museum Meermanno, Den Haag, t/m 23 oktober. Voor altijd jong, met werk van Fiep Westendorp en Max Kisman, WG Kunst, Amsterdam, t/m 30 oktober.Gioia Smid,Blikvangers, omslagen, affiches, reclame - Tekeningen van Fiep Westendorp, Querido, 292 p., 35 euro.

null Beeld RV
Beeld RV
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234