Woensdag 13/11/2019

Fictief personage, écht bestaan

De mandarijnen (1954) - Simone de Beauvoir

IDENTIKIT

Wie?

Lewis Brogan alias Nelson Algren (1909-1981). Amerikaanse schrijver die zich graag aan de zelfkant van de samenleving begaf. De Beauvoir werd verliefd op hem toen ze in 1947 op tournee in de VS was. Hun affaire duurde - met tussenpozen - tot 1963 en liep stuk op het feit dat De Beauvoir toch steeds naar Sartre terugging.

Leeftijd

Algren was 38 jaar toen hij De Beauvoir in Chicago ontmoette.

---

Wie zie je tegenwoordig nog met een roman van Simone de Beauvoir (1908-1986) onder de arm? Haar status als opperpatrones van het feminisme sinds La deuxième sexe (1949) mag dan buiten kijf staan, als schrijfster is de levensgezellin van Jean-Paul Sartre toch enigszins weggedeemsterd. Niettemin blijven romans als L'Invitée (1943) en Een zachte dood (1967, over de aftakeling van haar heerszuchtige moeder) voortreffelijk.

Dat geldt zeker voor Les mandarins (1954), sleutelroman over de intellectuele cenakels van het Parijse existentialisme, waarvoor ze de Prix Goncourt ontving.

Net als de Chinese mandarijnen raken de opgevoerde linkse intellectuelen ver van het volk verwijderd. Voortdurend zijn ze bezig met hun positiebepaling ten opzichte van elkaar én van de razendsnelle politieke ontwikkelingen tijdens de Koude Oorlog.

"De grondstemming van De mandarijnen is die van de ontgoocheling, ook al breekt het geloof aan de vreugde en het engagement steeds weer door", schrijft Christiane Zehl Romero in haar De Beauvoir-biografie uit 1978. Dat de roman talloze sleutels bevat naar De Beauvoirs entourage lijdt geen twijfel. Vooral de groep rond Sartre en het tijdschrift Les Temps Modernes stond model.

Het verhaal cirkelt rond Anne Dubreuilh, psychiater en vrouw van de beroemde, geëngageerde schrijver Robert Dubreuilh, in wie je trekken van Sartre herkent. Hij fungeert als literaire en politieke raadgever van de voormalige verzetsman Henri Perron, die in 1943 de linkse krant L'Espoir oprichtte. Veel lezers zagen parallellen met Albert Camus.

Toch is het vooral de liefdesaffaire tussen hoofdpersonage Anne en de Amerikaanse schrijver Lewis Brogan waarbij De Beauvoir flink wat autobiografische humus aanwendde. Je herkent in Brogan moeiteloos de Amerikaanse auteur Nelson Algren, aan wie het boek ook is opgedragen. "Het is niet precies ons verhaal, maar het verhaal van een man die een beetje op jou lijkt en een vrouw die een beetje op mij lijkt", liet De Beau-voir hem weten. Hij was haar "grote trans-Atlantische liefde". Zo zelfs dat ze de ooit door hem geschonken zilveren ring mee in haar graf nam.

Maar hoe ingrijpend de relatie ook was, De Beauvoir zou Sartre nooit in de steek laten: "Wat wij hebben is een essentiële liefde. Daarnaast kunnen we contingente liefdesaffaires ervaren", zo was hun afspraak. Tot afgrijzen van Algren.

De Beauvoir ontmoette Algren tijdens een lezingentournee in de Verenigde Staten. De vonken sloegen meteen over en De Beauvoir kreeg voor het eerst in haar leven een orgasme. En roze kanten lingerie. 'Mijn lichaam stond op uit het dodenrijk', zegt romanpersonage Anne als ze de Amerikaan Lewis leert kennen. 'Ik bezat opnieuw borsten, een buik, een geslacht, vlees.' Nooit eerder had De Beauvoir het gevoel bemind te worden "als vrouw" in plaats van als intellectueel.

Rare eenling

Algren, die het met de Pulitzer Prize bekroonde The Man with The Golden Arm (1949) schreef, troonde De Beauvoir mee naar een andere, ruigere wereld. "Algren, deze 'schuchtere zuipschuit', deze 'rare eenling', deze 'vriendelijke wildeman', gaf De Beauvoir wat ze nooit in één man verenigd dacht te kunnen zien: hartstocht, toewijding, genegenheid en intellectuele steun", zo schreef Marja Pruis ooit over het koppel in De Groene Amsterdammer. Maar pogingen om haar tot een huwelijk te verleiden, liepen spaak. Net als Anne in de roman koos de Beauvoir liever voor een leven bij 'de mandarijnen'.

Algren raakte verbitterd over zijn 'Frenchie', kreeg een writer's block en gaf De Beauvoir uiteindelijk de bons. Hij pikte het niet dat ze hun verheven affaire zomaar aanwendde in haar boeken en memoires. Algren overleed aan een hartaanval in 1981, nadat hij tegen een journaliste tekeer was gegaan over het feit dat De Beauvoir zijn brieven had misbruikt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234