Zaterdag 05/12/2020

Festival u Onderneming speelt Pagnol-trilogie voor het laatst in het Nederlands

De drie stukken van Pagnol geven samen een brede schets van de kleine ruzies en de grote liefdes rond een volks havencaf� in Marseille

Nog één keer 'Marius, Fanny en César'

Brussel

Van onze medewerker

Wouter Hillaert

Het deed je toch even schrikken. De Onderneming besliste na een intern zelfonderzoek om voor de nakende subsidieperiode geen nieuw gezamenlijk dossier in te dienen en na volgend seizoen op te gaan in twee verschillende werkingen. Voor het zover is, blijft het Antwerpse collectief gewoon doen waar het goed in is: spelen. Op het Komediefestival loopt nu de succesrijke Pagnol-trilogie Marius, Fanny en César.

De voorstelling is zowat het paradepaardje geweest van de acht jaren dat De Onderneming bestaan zal hebben. Sinds 1999 heeft het onafgebroken op het repertoire gestaan: eerst in zijn oervorm als Marius, later in zijn geheel.

Net zo heeft de Franse schrijver Pagnol het stuk geschreven. Hij werkte het eerste deel af in 1929 en maakte daarna op vraag van het publiek een dubbel vervolg, Fanny (1931) en César (1936). Samen geven de delen een brede schets van de kleine ruzies en de grote liefdes van een volkse kliek personages rond een havencafé in Marseille.

In 2001 bewerkten Waas Gramser en Kris Van Trier de trilogie met een paar verwante zielen voor buitenlocaties en trokken ze er verschillende zomers duizenden toeschouwers mee, zowel aan de Scheldekaaien als in Frankrijk.

Op het Komediefestival wordt het de laatste keer dat de trilogie in het Nederlands wordt gespeeld, de Franse voorstelling blijft ook daarna toeren. "We blijven deze voorstelling gewoon heel graag doen, en vanuit verschillende hoeken is er ook nog steeds vraag naar. Omdat we het voortdurend kunnen presenteren op andere plekken, met andere spelers en in andere talen, blijft het ook voor onszelf telkens nieuw en interessant", aldus Gramser. Wat haar in Pagnol vooral boeit, is de scherpe, verrassende balans in zijn stukken tussen humor en tragiek. "Bovendien zijn zijn personages zo rijk uitgewerkt dat ze fantastisch zijn om te spelen. Je kunt er het eigenlijke onderwerp van acteren mee behandelen, terwijl je ondertussen ook een verhaal blijft vertellen."

Kozen Gramser en Van Trier bewust voor repetoirevoorstellingen buiten de theatermuren, dan speelden de twee andere Ondernemers, Ryszard Turbiasz en Günther Lesage, ondertussen hun eigen projecten binnen het reguliere zalencircuit. Het waren niet zelden zelfgeschreven teksten, van inspiratie helemaal verschillend van wat De Onderneming in openlucht bracht. Net die aparte interesses leken de vier vaste leden erg interessant bij de oprichting van hun collectief in 1996, toen ze vanuit de drie gezelschappen Maten, De Vereeniging en De Enthousiasten voor het Reële en het Universele elk op zoek waren naar een nieuwe structuur. Maar in concreto leidde dat maar tot één voorstelling waarin de vier vaste leden samen op de planken stonden: Slub in 2001.

Gramser: "We nemen niet zomaar de beslissing om vanaf 1 januari 2006 de wegen te laten scheiden. Daar is tijdens lange gesprekken goed over nagedacht. Dat was ook waar minister Van Grembergen toe opgeroepen had: dat elk gezelschap voor de volgende subsidieronde eens een diepgaand zelfonderzoek over de noodzaak van zijn bestaan zou doen. Wijzelf kwamen ertoe dat ons gezamenlijke artistieke verhaal eigenlijk te mager was. Als een collectieve artistieke structuur haar meerwaarde en flexibiliteit verliest, moet je daar je consequenties uit trekken. Samen een structuur beheren doe je niet voor je sociale zekerheid of uit de macht der gewoonte, maar omdat dat een artistieke meerwaarde oplevert. Anders verliest je project zijn geloofwaardigheid."

De Onderneming stopt dus niet, maar loopt door in twee aparte werkingen. Beide strekkingen zullen een eigen dossier indienen, elk onder een nieuwe naam. Gramser en Van Trier gaan in elk geval verder met repertoire buiten de muren spelen. "De inzet van het plan dat wij in november bij de Vlaamse Gemeenschap indienen, is dat we een structuur gesubsidieerd krijgen die beter afgestemd is op ons specifieke buitenparcours. Die structuur vertrekt van de spelers met wie we in de loop der jaren tot een organische samenwerking gekomen zijn, wat veel meer inhoudt dan spelen alleen", aldus Gramser. Samen met Van Trier en co brengt ze volgend seizoen een tekst van Bruno Schultz op locatie, waarvan de première niet in Vlaanderen gepland is, maar in Le Havre in Frankrijk.

De Nederlandse versie van Marius, Fanny en César, nog vandaag en morgen op de Akenkaai, Brussel. Van 6 tot 9 juli volgt de Franstalige versie. Info en tickets: www.komediefestival.be.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234