Zaterdag 03/12/2022

Festival u oerol op waddeneiland in nauwe schoentjes

'Oerol' is het feest dat vroeger gevierd werd als het vee in de lente weer het land op mocht. Zo zoekt ook het festival enthousiast de vrijheid op

Twee voorstellingen voor de prijs van één op Terschelling

Op het Friese eiland Terschelling is net het 23ste Oerolfestival afgelopen. Tien dagen gold een vrijstaat voor de kunst, met de oero als munt. Maar als er niet meer euro's komen, dreigt het einde van Oerol. Tenzij je theaterklassiekers bij elkaar klutst om de rentabiliteit op te krikken.

Terschelling

Van onze medewerkster ter plaatse

Liv Laveyne

Terschelling, het middenste van de vijf Waddeneilanden is enkel te bereiken met het veer vanuit het Harlingen. Auto's worden er slechts mondjesmaat toegelaten. De natuur is hier koning, de fiets trouwe onderdaan. Rijdend langs gehuchtjes die luisteren naar mythische namen als Midsland, Formerum of Hoorn verwacht je elk ogenblik een elf of hobbit tegen te komen.

Het Oerolfestival is genoemd naar het lentefeest dat honderd jaar geleden op het eiland werd gevierd. Na de barre winter werd het vee uit de stallen gehaald om vrij te grazen op het land. Bij het lossen stormden de beesten alle kanten op. De eilandbewoners noemden dat de oerol.

Dat enthousiaste uitbreken kenmerkt ook het festival: de vrijheid opzoeken over de grenzen van genres, publiek en theaterzaal heen. Dans, toneel, muziek of beeldende kunst behoren evengoed toe aan de campingkees als de culturele omnivoor, op meer dan zestig locaties verspreid over het eiland. Vlaanderen is goed vertegenwoordigd met het Brusselse Tristero, dat samen met Kassys Vernis speelt, en de Gentenaar Ben Benaouisse met de danssolo Multi Solo Provisoire. Bruggeling Gadjo Joe Baele brengt als storieverteller zijn woonwagen en een koffer vol schone gruwelijke sprookjes mee. De voorstelling N'Yam Bai (Het eten van rijst) van Jonge Sla Produkties, mede begeleid door Josse De Pauw, speelt om halfzes 's morgens op een open plek in het bedauwde bos.

Ook voor 't Barre Land, de Nederlandse sparringpartner van De Onderneming uit Borgerhout, is het vroeg dag. Gezeten op een duinrug krijgen zes toeschouwers een omelet als ontbijt. Een vrouwenstem op band vertelt Beckett, de zon komt op, een acteur verschijnt aan de horizon. Gisteren zou een nieuwsgierig hertje hem de hele tijd achtervolgd hebben, horen we achteraf. Gert-Jan, trouwe bezoeker van het festival, noemt dat "het unieke aan Oerol: theater duikt zomaar voor je op."

Vorig jaar nam hij deel aan een natuurwandeling, zogezegd georganiseerd door het StaatsBosBeheer (SBB). "We werden rondgeleid in loopgraven waarvan zelfs de meest doorgewinterde eilandbewoner geen weet had en kwamen aan bij een goed geconserveerde bunker waarin een nazi in uniform een brief naar zijn moeder aan het schrijven was. Pas toen besefte iedereen dat we in het ootje waren genomen. Het acteurscollectief noemde zichzelf het StaatsBunkerBehoud."

Het Oerolfestival maakt een onderscheid tussen theater op locatie (een voorstelling die je ook elders kunt vertonen) en locatietheater (de totale omgeving is bepalend). Tot die laatste categorie behoort Tuig, dat vorig jaar op de Gentse Feesten te zien was met Salto mortale. Op Oerol brengt het collectief zijn nieuwste project Tegenwind: bij zonsondergang slopen slonzige wezens aan de zee een reusachtige roestige molen. De smid van het piepende gevaarte laat zich echter niet doen: hij maakt in een mum van tijd uit de brokstukken een zeilwagen en rijdt het inmiddels donkere water dapper tegemoet. "Er wordt hier beter gespeeld dan in Portugal", monkelt een toeschouwer als zijn vriend hem de eindstand van Nederland-Duitsland sms't.

Iedere sinjoor heeft sinds de doortocht met de reuzen op de Zomer van Antwerpen Royal de Luxe in het hart gesloten. Op Oerol presenteerde het Franse gezelschap Soldes: deux spectacles pour le prix d'un, over een theatertroep op de rand van het failliet die om volk te trekken twee klassiekers tegelijk speelt: Shakespeares Hamlet en De ingebeelde zieke van Molière met Afro-Amerikaanse muzikale entr'actes. Een luie technicus, sterallures van de cast en een defect draaiplateau gooien roet in het eten. In een climax wisselen het boertige muziekje voor Le malade imaginaire en het klassieke deuntje uit Hamlet elkaar af. Het podium wordt een doldraaiende lp waarop de acteurs vliegensvlug hun scènes moeten afwerken en een keur aan theatermachinerie, van sneeuwkanon tot kotsgenerator, de revue passeert. Soms is er overdaad aan gimmicks maar de spelvreugde druipt ervan af. Royal de Luxe maakt droogkomisch allusie op de financiële moeilijkheden van het festival: twee voorstellingen voor de prijs van één.

Oerol had dit jaar 300.000 euro minder te besteden doordat enkele sponsors afhaakten. De reservekas moest worden aangesproken en is nu leeg. Hoewel het festival de komende jaren extra subsidie van de provincie Friesland ontvangt en ook de staat vol lof is en 50.000 euro extra belooft, is dat onvoldoende volgens organisator Joop Mulder. Staatssecretaris Medy van der Laan houdt de knip op de beurs tot een definitief besluit, eind september. "Zoals u ziet heb ik geen handtas bij me", liet ze zich ontvallen, refererend aan Mulders hoop dat Van der Laan "een handtas met geld" naar Terschelling zou meenemen.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234