Zaterdag 19/10/2019

Migratie

Felle kritiek op reddingsoperaties Middellandse Zee: "Missies zijn veerdienst geworden"

Deze foto, bekroond met een prijs van World Press Photo, toont een rubberboot vol migranten voor de Libische kust. Beeld EPA

De stroom migranten vanuit Libië naar Italië zal dit jaar niet wezenlijk afnemen. Europa moet zich voorbereiden op net zo'n recordaantal als in 2016, zegt Fabrice Leggeri, directeur van het Europese grensagentschap Frontex.

Begin deze maand nog verklaarden de Europese regeringsleiders "vastbesloten" te zijn de migrantenstroom op korte termijn in te dammen. Lukt dat niet, dan nemen rechtspopulisten als Le Pen en Wilders de macht over en valt de EU uit elkaar, waarschuwde de Maltese premier (en tijdelijk EU-voorzitter) Joseph Muscat. Vorig jaar bereikten 181.000 merendeels Afrikaanse migranten Italië, een stijging met 17 procent vergeleken met 2015.

"We weten niet precies hoeveel migranten in Libië wachten om de oversteek te maken", zei Leggeri woensdag in Brussel. "Veel migranten zijn al maanden geleden van huis vertrokken. Zij hebben hun geld en lot in handen gelegd van mensensmokkelaars. Daarom moet de EU voorbereid zijn op eenzelfde aantal migranten als vorig jaar. Al drie jaar lang komen er meer dan 150.000 per jaar, dat verandert niet van de ene op de andere dag. Maatregelen om de stroom in te dammen kosten tijd."

Fabrice Leggeri. Beeld AP

Leggeri uitte kritiek op de zoek- en reddingsoperaties in de Middellandse Zee - door boten van de lidstaten en vluchtelingenorganisaties - die migranten uit hun wrakke bootjes opvissen en naar Italiaanse havenplaatsen brengen. Het onbedoelde effect van deze reddingsmissies is dat ze een veerdienst zijn geworden waar vooral de smokkelaars van profiteren.

"Het is een trieste paradox maar vorig jaar waren er meer reddingsschepen dan ooit actief en verdronken er meer mensen dan ooit", aldus Leggeri. "We zouden de balans tussen mensen redden en mensensmokkelaars helpen moeten herzien."

Zonder water en voedsel

Leggeri wees erop dat enkele jaren geleden de reddingsboten nog ver uit de Libische kust lagen. "Nu liggen ze bijna in de territoriale wateren van Libië." Als gevolg daarvan sturen smokkelaars de migranten vrijwel zonder water en voedsel en in totaal onzeewaardige rubberbootjes de zee op omdat ze weten dat de reddingsschepen een paar kilometer verderop liggen te wachten. "In 2015 waren er gemiddeld 100 migranten per bootje, vorig jaar 160. In bootjes die op geen enkele wijze een Italiaanse kust kunnen bereiken."

Minder reddingsboten inzetten is volgens Leggeri geen oplossing. "We willen mensenlevens redden, daartoe zijn we wettelijk ook verplicht. We moeten voorkomen dat mensen de oversteek wagen." Volgens Leggeri betekent dat harde en dwingende afspraken maken met de Afrikaanse landen waar de migranten vandaag komen en doorheen reizen voor ze Libië bereiken. Leggeri benadrukte dat het om merendeels economische migranten gaat die geen verblijfsvergunning in Europa krijgen.

Ook de regeringsleiders dringen aan op dergelijke afspraken maar zijn minder enthousiast over de benodigde investeringen om banen in Afrika te creëren. Leggeri vindt dat de EU het 'Spaanse model' moet volgen, de overeenkomsten die Madrid destijds met Marokko en Algerije sloot om (met succes) hun mensen terug te nemen die op de Canarische eilanden arriveerden.

Frontex zet verder in op gezamenlijke terugbrengcharters vanuit Europa. In 2016 werden er ruim 176.000 migranten daadwerkelijk teruggestuurd naar hun thuisland, merendeels door de lidstaten zelf. Het aantal besluiten tot uitzetting bedroeg ruim 305.000.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234