Donderdag 02/12/2021

Feestje van 150 miljoen dollar

Openingsceremonie Peking 2008 politiek ontzenuwd door kunstgreep van Taiwanese delegatie

'Veel mensen en heel gedisciplineerd. China op zijn sterkst. Een uur lang vraag je je af: hoe verzinnen ze het?" Michel Wuyts geeft vanmiddag commentaar en zag de algemene repetitie. Hij raadt aan het begin niet te missen. Wij raden u aan te letten op Taiwan en de reactie van het Chinese publiek.

Precies 2008 paukenspelers die tien minuten lang van jetje geven en bij elke slag hun trom laten oplichten. Zo begint de drieënhalf uur durende openingsceremonie. Stef Wijnants, een zelfverklaarde liefhebber van pompeuze ceremonieën, heeft genoten: 'Het is het verbluffendste schouwspel dat ik in dit genre heb gezien.'

Het spektakel, geregisseerd door Zhang Yimou (bekend van 'Raise the Red Lantern' en 'House of Flying Daggers', HV), duurt exact zeventig minuten. Nadien volgt de parade van de atleten die inmiddels uitgelopen is tot een hallucinante tweeënhalf uur durende wandeling. Niet zonder doel, want tijdens het opkomen laten de atleten hun voetstappen achter op een rol papier.

Dat papier, dat in het begin naar beneden dwarrelt maar in het echt een decorstuk van 800 ton is, is een van de vier Chinese uitvindingen die als een rode draad door de show lopen. Buskruit, drukkunst en zijde zijn de drie anderen.

De Zuid-Koreaanse televisieploeg die deze week een eerste repetitie filmde onder het mom even de camerastand te oefenen, is al naar huis. De accreditaties zijn afgenomen door het Internationaal Olympisch Comité. De generale repetitie werd bijgewoond door 91.000 mensen, kwestie van het een beetje echt te doen lijken voor de duizenden figuranten. De toeschouwers woensdag waren meestal vrijwilligers die ook een papier hebben moeten tekenen dat ze niets zouden opnemen of verspreiden. Tot nog toe is er geen enkel beeld te zien op YouTube of waar dan ook.

Regisseur Zhang Yimou zou eerst hulp krijgen van Steven Spielberg, maar die zegde af nadat hij zich druk had gemaakt over de rol die China speelde (of liever niet speelde) tijdens het conflict in Darfur. Zhang Yimou kon het ook alleen, zo blijkt. Hij kreeg ook alle hulp en middelen.

Vijftig kilometer buiten de stad is een soortgelijk tweede plateau opgebouwd waar alles kon worden geoefend, uiteraard in het grootste geheim. Michel Wuyts stond verbaasd van wat hij zag. Alles was ook op mensenmaat. "Geen verbluffende gadgets zoals in Los Angeles, waar gemotoriseerde mannetjes in de lucht kwamen aanvliegen. Het is allemaal te bevatten."

De boodschap is geheel cultureel. Er is geen enkele verwijzing naar Mao, Deng of welke politicus ook. Uiteraard wordt de rijke geschiedenis van China in beeld gebracht, maar op een apolitieke manier. In het tweede deel van de show gaat het de hele tijd over het vreedzaam samenleven van de volkeren en komt 'One World, One Dream' steeds meer op het voorplan.

Twee onberekenbare factoren zijn volgens de Chinezen onder controle. Ten eerste het weer. Het zou kunnen regenen, maar daartegen hebben de Chinezen inmiddels meer kanonnen op het heelal gericht dan er naar Taiwan kijken. China heeft dertigduizend van die regenmakers en een budget van 100 miljoen dollar om de regen te maken of tegen te houden.

Amerikaanse (uiteraard) experten zijn er nog niet zo zeker van dat China echt de technologie heeft om regen op bestelling af te leveren. Dat het ooit moet en zal regenen, dat staat vast. Alleen valt het wanneer min of meer te regelen door de wolken te beschieten met partikels van zilverjodide of met de nieuwste hygroscopische partikels. Allemaal heel spannend.

Dat geldt ook voor de kwestie-Taiwan. De reden waarom China een hele tijd wegbleef uit de olympische beweging had te maken met dat afgescheurde eiland waarop Tsjang Kai Shek destijds zijn nationalisten verzamelde. Die noemden zich in de internationale sport Republic of China en dat kon Peking niet hebben. Onder meer het IOC heeft jaren geijverd voor een naamswijziging, maar die is er pas gekomen onder druk van de Amerikaanse president Jimmy Carter. Toen werd de naam 'Chinese Taipei' aanvaard, zij het met tegenzin bij de regering in Taipei.

De voorzitter van de Chinese Nationalistische Partij KMT, Wu Poh-hsiung, was in mei nog bij de Chinese president Hu Jintao op bezoek en komt ook naar de openingsceremonie. Hij is een tevreden man. "De Chinese media noemden ons team 'Taipei, China' tijdens de laatste twee Spelen. Deze keer zullen ze verwijzen naar ons land als 'Chinese Taipei'."

Toch was er vorige week nog een politiek conflict. Dat speelde zich af achter de coulissen van het Beijing Hotel. Taiwan was erop uitgekomen dat ze in het Chinese alfabet net na 'Chinese Hongkong' zouden komen. "No way. Zo lijkt het alsof wij net als Hongkong een stukje van China zijn. In dat geval doen we niet mee", luidde het veto. Hein Verbruggen, voorzitter van de coördinatiecommissie en plaatsvervanger van Rogge, die nog onderweg was, kon meteen een halve dag aan de slag. "We hebben geluk gehad. Het hangt ervan af hoe je het schrijft, maar eigenlijk kan de Centraal-Afrikaanse Republiek tussen die twee delegaties opstappen en dat zal dan ook gebeuren. Taiwan vond het nog een beetje te dicht bij Hongkong, maar ze hebben het compromis aanvaard."

Onder de aanwezigen vanavond zit ook onze prins Filip, maar geen regeringslid. Premier Yves Leterme komt later een stuk van zijn vakantie doorbrengen en sportminister Bert Anciaux komt op het einde van de eerste week.

Van de andere groten der aarde zal de Amerikaanse president George Bush er wel bij zijn, net als de Duitse bondskanselier Angela Merkel. De Franse president Sarkozy dreigde eerst niet te komen, zag hoe de Chinezen reageerden en zou nu toch komen.

Maar de grootste vraag blijft wie de vlam in het olympisch stadion zal aansteken. Chinezen zat om die klus te klaren, maar wellicht zal het iemand met een puur sportieve achtergrond worden. Hoe die vlam aangestoken wordt, is ook nog een raadsel. In de Chinese gokkantoren kan geld worden ingezet op een draak of een feniks die vuur zal spuwen. Dat het niet met een lucifertje zal zijn - overigens ook een Chinese uitvinding - lijkt wel zeker.

Toen Taiwan te horen kreeg dat het net na het Chinese Hongkong zou moeten aantreden, stelde de delegatie haar veto: 'No way. Zo lijkt het alsof we net als Hongkong een stukje van China zijn. In dat geval doen we niet mee'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234