Donderdag 06/05/2021

AANSLAGEN BRUSSEL

FBI waarschuwde enkele dagen voor aanslagen nog voor broers El Bakraoui

null Beeld RV
Beeld RV

De Amerikaanse opsporingsdienst FBI heeft een paar dagen vóór de aanslagen in Brussel aan de Nederlandse politie informatie verstrekt over de criminele en radicale achtergrond van de aanslagplegers Ibrahim El Bakraoui en zijn broer Khalid. Dat gebeurde op 16 maart. Volgens Nederlands minister Ard van der Steur hebben Nederland en België een dag later met elkaar gesproken over de radicale achtergrond van de broers, maar werd niet gemeld dat Nederland een bericht daarover had gekregen van de FBI.

Op 16 maart meldden de Amerikanen aan Nederland dat Khalid El Bakraoui terroristische connecties had, terwijl zijn broer Ibrahim zich meer in het criminele circuit zou begeven. Een dag later zou Nederland met België gesproken hebben over de twee broers, maar dat ontkent Claude Fontaine, directeur-generaal van de federale gerechtelijke politie.

"Op 16/03/2016 heeft de Belgische federale gerechtelijke politie van de FBI geen informatie ontvangen met betrekking tot de broers El Bakraoui. Dit werd trouwens aan de federale gerechtelijke politie nogmaals vandaag bevestigd door de FBI zelf", zegt Fontaine in een mededeling.

"Op 17/03/2016 vond een werkbezoek plaats van een Nederlandse medewerker van de politie aan de federale gerechtelijke politie. Tijdens dit werkbezoek werden enkele informaties meegegeven over de operatie in Vorst die plaatsvond op 15/03. Tijdens dit gesprek werd geen melding gemaakt van het bericht dat de FBI zou bezorgd hebben aan de Nederlandse politie zoals dit trouwens door deze laatste vandaag wordt bevestigd", zegt de mededeling.

Verder commentaar wil de federale gerechtelijke politie niet geven. "Het onderzoek gaat onverminderd verder", luidt het.

Nederlands minister van Justitie Ard van der Steur zegt dat Nederland en België op 17 maart wél met elkaar gesproken hebben over de radicale achtergrond van de Belgische broers Ibrahim en Khalid El Bakraoui. Van Nederlandse zijde is toen echter niet gemeld dat Nederland een dag eerder ook al een bericht daarover van de Amerikaanse opsporingsdienst FBI had gekregen. Dat zei zijn woordvoerder naar aanleiding van het bericht van de Belgische federale gerechtelijke politie.

Volgens de Nederlandse Justitie was het niet nodig om over de FBI te praten, omdat de Belgen zelf de informatie aan de FBI hadden geleverd. Maar er is wel degelijk gesproken over de beide broers en hun achtergrond. Bij Ibrahim ging het over zijn criminele achtergrond en bij Khalid over zijn band met terrorisme. "Er is dus geen sprake van een tegenstelling", aldus een woordvoerder van de minister.

Minister van der Steur wil ook met de Amerikanen afspreken dat zij hun informatie over hun 'watchlist' beter delen. Nederland is van plan die lijst standaard te gaan raadplegen in verband met vermeende Syriëgangers, aldus de minister.

null Beeld AFP
Beeld AFP

Uitgezet door Turkije

Nederland kreeg vorige zomer met Ibrahim te maken omdat hij op 14 juli door Turkije was uitgezet naar Nederland en niet naar België. Dat gebeurde op zijn eigen verzoek. Volgens Van der Steur is dat mogelijk, omdat iemand uit een Schengenland mag terugkeren naar elk land binnen die zone.

Hoewel El Bakraoui een crimineel verleden had en opgepakt was in het grensgebied met Syrië, raakte hij op Schiphol probleemloos langs de douane. De informatieuitwisseling tussen België, Turkije en Nederland blijkt daarbij zeer stroef te zijn verlopen. De Turken lichtten Nederland wel in over de uitzetting, maar dat gebeurde niet goed en werd niet opgemerkt. Ibrahim stond bovendien niet geregistreerd in de (internationale) opsporingssystemen. Vanaf Schiphol kon de Belg verder reizen.

De Nederlandse minister houdt vol dat El Bakraoui in Schiphol niet gestopt kon worden. Nederland wist niet dat Turkije hem in het grensgebied had opgepakt. Pas een dik halfuur voor zijn uitzetting stuurde Ankara via een elektronische portal een bericht naar de Nederlandse ambassade, maar die Turkse memo is nooit geopend. Volgens Van der Steur komt dat omdat Turkije naliet te bellen. "De nota droeg het onderwerp 'reisprogramma' en is zonder de notificatie niet opgevallen", aldus de bewindspersoon.

null Beeld EPA
Beeld EPA

Communicatieblunder

In het bericht stond bovendien niet dat El Bakraoui verdacht werd van terroristische connecties of dat hij was opgepakt in het grensgebied. Volgens de Turken mochten ze die cruciale informatie niet delen met Nederland, omdat het niet om een Nederlandse staatsburger ging.

Ook over de communicatie tussen België en Turkije na de uitwijzing van Ibrahim El Bakraoui laat de Nederlandse minister zijn licht schijnen. "Op 20 juli vroeg de Belgische verbindingsofficier officieel meer informatie over de uitwijzing van Ibrahim El Bakrauoi aan de Turkse autoriteiten."

"Pas op 11 januari kreeg hij antwoord op die vraag. Dat luiddde dat El Bakrauoi ervan verdacht werd banden te hebben met een terreurnetwerk."

Rutte: "Nederland maakte geen fouten"

Volgens Nederlands premier Mark Rutte heeft Nederland geen fouten gemaakt rond Ibrahim El Bakraoui. Wel moeten er dingen beter, onder meer met de Turkse autoriteiten, zei hij vanavond in een debat met de Nederlandse Tweede Kamer over de aanslagen in Brussel.

"Op zichzelf valt Nederland niets te verwijten. Maar we moeten zaken aanscherpen, bijvoorbeeld in onze communicatie met Turkije", aldus Rutte. Uit het contact met de Turken bleek bijvoorbeeld niet dat zij El Bakraoui als een mogelijke terrorist zagen.

In de strijd tegen terreur moeten ook de inlichtingen- en veiligheidsdiensten in de lidstaten van de Europese Unie beter met elkaar gaan samenwerken, zei de premier. De afgelopen tijd zijn er veel belangrijke stappen vooruit gezet, maar het kan beter.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234