Maandag 14/10/2019

Fipronilcrisis

FAVV na tegenexpertise: "Europese drempel fipronil toch overschreden in België"

Beeld BELGA

De Europese veiligheidsdrempel voor fipronil werd wel degelijk overschreden in ons land. Dat is gebleken uit een tegenexpertise van een staal bij een van de 86 geblokkeerde bedrijven, zo meldt het Federaal Agentschap voor de veiligheid van de voedselketen (FAVV). De regering vraagt bijkomende maatregelen. 

Eerder werd altijd gezegd dat de fipronilwaarden in de Belgische stalen ver onder de Europese normen bleven. Waarom er nu een verschil in het resultaat opgedoken is, wordt onderzocht, zo luidt het.

Bij een van de bedrijven, dat op 18 juli werd geblokkeerd en waar toen stalen werden genomen, bleek uit het aanvankelijke resultaat van de analyse een aanwezigheid van 0,076 mg/kg fipronil, ruim onder de Europese veiligheidsdrempel van 0,72 mg/kg. Het bedrijf maakte gebruik van zijn recht op een tegenexpertise en uit de tegenanalyse van het tweede staal bleek een aanwezigheid van 0,92mg/kg, waarmee de Europese drempel overschreden wordt.

De eieren van het bedrijf in kwestie werden op 18 juli geblokkeerd en hebben volgens het FAVV "dus in principe de consument niet bereikt".

Toxicoloog Jan Tytgat noemt het in Terzake vreemd dat de resultaten niet overeenkomen. "Van erkende labo's zou je verwachten dat die twee analyses harmoniseren en dat is niet zo. Dat noopt tot nieuwe onderzoeken", zegt hij.

Wel benadrukt hij dat het nog altijd veilig is om eieren te eten. "Als je 50 kilogram weegt en 8 eieren eet, zit je nog niet in de gevarenzone. Een kind van 25 kilogram kan 4 eieren eten. Dat zijn dus nog steeds grote aantallen", klinkt het.

Lees ook: Toxicoloog Jan Tytgat: "Ik verwacht antwoorden van het FAVV" (+)

Maatregelen

Naar aanleiding van het bericht van het FAVV hebben ministers van Landbouw Denis Ducarme (MR) en van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld), in overleg met premier Charles Michel (MR) en minister van Consumentenzaken Kris Peeters (CD&V), uit voorzorg een reeks bijkomende maatregelen gevraagd aan het Voedselagentschap:

• Alle leghenbedrijven waarvan de ei-analyses zijn uitgevoerd door het laboratorium waarvan het resultaat nu betwist wordt, worden geblokkeerd.

• De terugroeping van alle eieren van de bedrijven getest door hogervermeld laboratorium, wordt onmiddellijk georganiseerd. Consumenten die in het bezit zijn van eieren die mogelijk besmet zijn, zullen die kunnen terugbrengen naar de winkel.

 De resultaten van de tegenexpertise worden geverifieerd. De komende 24 tot 48 moet daarover meer bekend zijn.

 De monitoring en controle van de volledige keten van leg- en kweekkippen wordt versterkt door het FAVV.

 De lotnummers van alle eieren waarvoor de terugroeping geldt, worden gepubliceerd.

 Het opsporen of traceren door het FAVV van de eieren van betrokken bedrijven.

 Het openen van een groen nummer of call center bij het FAVV waar de bevolking met vragen terecht kan. 

Ducarme en De Block verduidelijken dat er van de zes bedrijven waarbij analyses zijn uitgevoerd door het laboratorium waarvan een resultaat nu door een tegenexpertise betwist wordt, nog steeds drie geblokkeerd zijn. De ministers benadrukken verder nog dat ze overleg organiseren met de landbouworganisaties en de verenigingen van handelaars om hen alle nuttige informatie te verschaffen.

Minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) zegt "zeer bezorgd" te zijn over de situatie die ontstaan is na het besmettingsincident met fipronil. "Ik volg de situatie op de voet want het gaat om onze gezondheid", zegt ze aan Belga. "Mensen vragen mij of ze morgenochtend aan de ontbijttafel een eitje mogen eten", zegt De Block. "Ik verwijs naar het Voedselagentschap dat deze avond nog de nummers zal publiceren van de loten met eieren die uit voorzorg teruggeroepen worden. Ik herhaal: uit voorzorg."

Morgen komen de Kamercommissies Landbouw en Volksgezondheid in spoedzitting bijeen over de fipronilcrisis. Ministers Ducarme en De Block zullen daar aanwezig zijn, net als gedelegeerd bestuurder van het FAVV Herman Diricks en directeur-generaal controle Jean-Marie Dochy. Er wordt uitgekeken naar de chronologie van de aanpak van de crisis die het FAVV op vraag van minister Ducarme heeft opgemaakt. Ook de communicatie van het FAVV zal zonder twijfel een issue zijn.

Lees ook: Fipronil elf keer eerder ontdekt in voeding (+)

Ook onderzoek in Nederland

Ook de Nederlandse Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) heeft vandaag bekendgemaakt het schandaal rondom de met fipronil besmette eieren te zullen onderzoeken. De Onderzoeksraad wil nagaan waarom het bestrijdingsmiddel niet eerder is opgemerkt en wat de rol van de pluimveesector en de overheid daarbij is geweest.

In de eieren van meer dan honderd Nederlandse pluimveebedrijven zijn eieren met fipronil aangetroffen. Het onderzoek van de OVV richt zich niet direct op de vraag hoe groot het acute risico van fipronil in de voedselketen is, maar wel op hoe het voedselveiligheidssysteem functioneert. 

Lees ook: Hoe twee joviale kerels ons in de fipronilcrisis stortten (+)

Sleutelrol voor twee bedrijven

Intussen komt er langzaam meer duidelijkheid over de twee bedrijven die een sleutelrol spelen in de fipronilcrisis, een Belgisch en een Nederlands. Tegen beide bedrijven loopt een gerechtelijk onderzoek.

In ons land gaat het om Poultry-Vision, een bedrijf in Weelde (Ravels) dat producten levert tegen pluimveeziekten. Vermoed wordt dat het bedrijf fipronil aan het bestrijdingsmiddel Dega-16 heeft toegevoegd. Fipronil is een insecti­cide dat werkt tegen vlooien, mijten en teken bij honden en katten. Het is ook een insecticide tegen bloedluisziekte bij leghennen, maar het gebruik daarvan is verboden. In Dega-16 zit menthol, eucalyptus en etherische oliën, natuurlijke bestanddelen.

Zaakvoerder Patrick R. van Poultry-Vision blijft zijn betrokkenheid bij de zwendel rond fipronil ontkennen, ook al geeft hij toe het insecticide in Roemenië te hebben aangekocht. De man werd intussen verhoord over zijn rol in de zaak, maar werd opnieuw vrijgelaten. 

R. beweert dat hij een product geleverd heeft aan het Nederlandse bedrijf Chickfriend en dat de afnemers op de hoogte waren dat er fipronil in dat product zat. Chickfriend uit Barneveld is bloedluisbestrijder bij kippen. Chickfriend bestreed de hardnekkige mijt bij kippen in volle stallen met fipronil. Het gif kwam zo ook in Nederlandse eieren terecht. 

Vorige week al schreef NRC dat Chickfriend bij zijn vaste Belgische leverancier, Poultry-Vision, bewust een middel kocht dat volgens bronnen fipronil bevatte. De twee bedrijven zouden het bestrijdingsmiddel op facturen de bedachte naam 'fypro-rein' hebben gegeven. Intussen is ook gebleken dat Chickfriend misbruik gemaakt heeft van het Nederlandse kwaliteitssysteem voor pluimveeservicebedrijven.

Martin van de B. en Mathijs IJ., de zaakvoerders van Chickfriend, haalden hun website en Facebookpagina van het internet en lijken met de noorderzon verdwenen. 

Martin van de B. en Mathijs IJ., de zaakvoerders van Chickfriend, haalden hun website en Facebookpagina van het internet en lijken met de noorderzon verdwenen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234