Dinsdag 07/07/2020

Farmareuzen krijgen rijles van autobouwers

Grote farmaceutische bedrijven staan onder druk om hun activiteiten te stroomlijnen, vanwege de stijgende kosten en de slabakkende verkoop. Ze kijken nu naar de automobielindustrie om hun winstmotor weer aan de praat te krijgen.

Auto's en medicijnen hebben op het eerste gezicht weinig gemeen. Maar stilaan beginnen topmensen de puntjes te verbinden tussen beide sectoren, waarbij de principes van lean manufacturing en gefragmenteerde waardeketens ook toegepast worden in de wereld van de farma-industrie. De farmareuzen stellen zich met andere woorden open voor nieuwe, externe ideeën.

Zo ging GlaxoSmithKline in september samenwerken met McLaren, om innovaties en proceskennis in te slaan die Formule 1-ingenieurs ontwikkeld hadden. Eerder, in 2009, had AstraZeneca al iets vergelijkbaars gedaan toen het expertise in huis haalde van Jaguar Land Rover, een onderdeel van het Indiase Tata Motors.

De consultingpoot van de Duitse sportautobouwer Porsche, waar 250 mensen werken, richt zijn pijlen dan weer op de farmaceutische industrie als een sector die wel wat advies kan gebruiken.

Dat doet enigszins de wenkbrauwen fronsen, want de rentabiliteit in de geneesmiddelenindustrie is ongeveer dubbel zo groot als die van de autosector wereldwijd, aangezien de farmasector een return on invested assets voor belastingen heeft van 10 procent.

Maar de sector kijkt aan tegen besparingen in de gezondheidszorg, een recordaantal vervallen patenten en extra reglementeringen voor nieuwe geneesmiddelen. En dan kan een pagina uit het handboek Hoe bouw ik een auto best van pas komen als het aankomt op genadeloos stroomlijnen en kosten reduceren.

Vivian Hunt, het Europese hoofd farma bij consultancygroep McKinsey, ziet duidelijke parallellen tussen de manier waarop auto's gecompartimenteerd zijn en wat zich momenteel afspeelt in de farmaceutische industrie. "De autosector heeft een enorme hoeveelheid structurele veranderingen ondergaan, maar is nog altijd een enorm innovatieve sector. Het is in vele landen en voor vele spelers een groei-industrie", zegt Hunt. En daar kunnen anderen volgens hem lessen uit trekken.

Terug naar de kern

Ooit was de automobielsector verticaal geïntegreerd en werd hij gedomineerd door grote, vooral westerse bedrijven. Vandaag de dag is ongeveer 70 procent van de waarde van een auto terug te voeren tot de leveranciers, beweert marktonderzoeksbureau SupplierBusiness.

De grote autobouwers zijn teruggevallen op een paar kernactiviteiten, zoals merkmarketing, design en de uiteindelijke assemblage van motoren en het chassis. Ze orkestreren nu een leger onderaannemers die rem- en transmissiesystemen leveren, en soms zelfs het koetswerk, alsook duizenden andere onderdelen die nodig zijn om een auto te bouwen.

Een gelijksoortige trend zou nu wel eens kunnen optreden in de farmaceutische industrie, aangezien de onderzoeksbudgetten afnemen, meer geneesmiddelen overkomen van biotechnologische bedrijven en bepaalde activiteiten, zoals delen van de klinische testfase, uitbesteed worden.

Momenteel zijn farmabedrijven nog altijd sterk afhankelijk van in huis opgebouwde waarde, waaruit afgeleid kan worden dat er nog een hele weg af te leggen is en dat de farmaceutische sector een heel goede zaak kan doen als hij een soortgelijk pad zou bewandelen.

Volgens Porsche is de gemiddelde productontwikkelingstijd in de auto-industrie met 28 procent gedaald in de voorbije jaren, terwijl die in de farmaceutische industrie is gestegen met 31 procent.

Vorige week waarschuwde McKinsey in een rapport dat de grote spelers in de geneesmiddelenindustrie hun aanpak moeten wijzigen, aangezien "de gouden jaren van de farmaceutische industrie voorbij zijn" nu de winstmarges aanzienlijk kleiner worden.

Er is niet alleen de druk van ziekteverzekeraars en regulatoren, er komt ook almaar meer concurrentie van beginnende bedrijven. De tien grootste spelers controleren weliswaar nog bijna de helft van de markt, maar de farmareuzen moeten rekening houden met een groeiende groep doelgerichte rivalen, gaande van de biotechnologie tot de generische sector.

"We zitten in een perfecte storm", zei Severin Schwan, het hoofd van de Zwitserse producent van kankermedicijnen Roche, vorige week op een congres van de sector. Hij stelt vast dat de geneesmiddelenindustrie gepolariseerd raakt, waarbij alleen bedrijven die echt innovatief zijn of extreem efficiënte producenten van generische geneesmiddelen nog kunnen overleven.

In die moeilijke tijden is de return op farmaceutisch onderzoek gedaald met bijna 30 procent in het voorbije jaar, zegt een onderzoek van Deloitte-Thomson Reuters. Het brengt de sector op een terrein dat autoproducenten maar al te goed kennen. "De auto-industrie in Europa is er niet altijd in geslaagd de kapitaalkosten te recupereren, en dan druk ik me zacht uit", zei Reto Hess, die verantwoordelijk is voor de analyse van autobouwers bij Credit Suisse Private Banking. "Maar op het vlak van productiekosten kan ze een model zijn voor andere industrieën. De hoeveelheid hightech die aangeboden wordt tegen betaalbare prijzen in de auto van vandaag is opmerkelijk."

Simon Hammett, die bij Deloitte verantwoordelijk is voor Europese farmabedrijven, ziet parallellen met de autosector, maar wil de analogie niet te ver doordrijven, gezien de bijzondere en onvoorspelbare manier waarop geneesmiddelen tot stand komen. "Verschillende delen van de waardeketen hebben verschillende analogieën. Er zijn lessen te trekken uit de auto-industrie, maar er zijn evengoed interessante analogieën met de creatie van productief talent in de mediasector", zegt hij.

Ook geneesmiddelenbedrijven willen hun voorraden beperken, maar moeten toch twee keer nadenken voor ze klakkeloos de just-in-time-aanvoer van de auto-industrie kopiëren. Het is namelijk van cruciaal belang dat er geen haperingen optreden in de aanvoer van geneesmiddelen die levens redden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234