Woensdag 16/10/2019

Klimaat

Families slepen EU voor rechter in klimaatzaak

Beeld rv

Acht gezinnen uit Europa, één uit Kenia en één uit Fiji dagen de Europese Unie voor de rechter in de eerste klimaatzaak tegen de EU. "We kunnen niet anders. Door te zwak groen beleid gaan onze ondernemingen kapot."

"In zes jaar tijd zijn we bijna de helft van onze oogst kwijt. De Provence verliest zijn iconische plant, de lavendel, en wij verliezen onze inkomsten." Maurice Feschet (72) is net zoals zijn vader en grootvader lavendelboer in het dorpje Grignan bij de Rhônevallei. "Ik kan het niet meer aanzien hoe, sinds de laatste tien jaar, maandenlange droogtes, plotse hevige regenval en extreme temperaturen onze oogsten kapotmaken."

En daarom sluit hij zich aan bij The People's Climate Case. Die spannen tien families aan tegen de Europese Commissie en het Europees Parlement. Ze zijn vertegenwoordigd door de ervaren Duitse milieu-advocate Roda Verheyen, die hiermee voor een primeur zorgt.

"In de VS, Europa en ook daarbuiten lopen steeds meer zaken tegen lokale overheden omdat hun inspanningen niet voldoen en burgers steeds meer vernielende effecten ondervinden. Ook Europa is nalatig en daarom moeten we nu op dit niveau procederen", zegt Verheyen.

6.000 pagina's

Ze stuurde het Europees Hof van Justitie meer dan 6.000 pagina's met details over de wetenschap en de schade. De kosten van de procedure worden gedragen door de Duitse ngo Protect the Planet.

"Wij eisen dat de EU haar duidelijk aantoonbaar te lage doelstelling van 40 procent broeikasgasvermindering tegen 2030 opbergt en vervangt door een scherpere om burgers beter te beschermen", zegt Verheyen. "De EU is geen evidente tegenpartij, maar wij kunnen dit winnen. De wetenschappelijke consensus is glashelder, de impact op de levens van burgers ook."

Een van hen is Ildebrando Conceição, bijenhouder in centraal Portugal. "Er zijn geen vier seizoenen meer en het weer wordt extreem", zegt hij. "Soms is het warmer dan 40 graden en dan smelten de honingraten. Onze bijen raken niet aangepast, waardoor de honingproductie stopt. In 2016 verloren we 60 procent van onze inkomsten. Wij, maar ook de toekomstige generaties lijden hieronder."

Andere gezinnen werken in de toeristische sector, zoals de Duitse Recktenwald-familie. Vier generaties al wonen ze op een eiland aan de noordoostkust. Hun familiehotel en restaurant liggen prachtig op een duintop.

Maar door de stijgende zeespiegel, meer zware stormen en erosie op het strand raken beide gebouwen aangevreten. Ook de toevoer van drinkwater naar het eiland is bedreigd. "Het leven op ons eiland wordt onmogelijk en onze zaak, het hotel en restaurant, zullen daardoor waardeloos worden", zegt Michael Recktenwald.

Ook voor de familie van Giorgio Elter (54), een ingenieur die in Cogne in een natuurgebied in de Alpen biologische bessen en aardbeien kweekt en een bed and breakfast runt, is de opwarming een steeds dikkere streep door de rekening.

Minder ijs en sneeuw

"Jullie zitten in de stad maar hier zien en voelen we de indrukwekkende veranderingen", vertelt hij aan de telefoon. "Als kind plukten we manden vol bessen, vorig jaar heb ik niet één framboos geplukt. Te vroeg in het seizoen is het te warm, waardoor de planten groeien maar daarna gaat het weer vriezen, waardoor ze finaal kapotgaan. Ook de lokale plant, genepi, waar we onze typische likeur van maken, haalt het door de hittegolven niet meer.

"Omdat er steeds minder ijs en sneeuw is, slabakt de B&B die het altijd al moest hebben van ijsklimmen in dit gebied. Door het smeltende ijs wordt dat nu gevaarlijk en verliest deze toeristenmagneet zijn grootste attractie. In totaal zijn we nu al een vijfde tot een derde van onze inkomsten kwijt. Ik ben bang dat wij op den duur ander werk moeten zoeken."

Wanneer de zaak precies voorkomt, is niet exact te zeggen. Verheyen: "Ik verwacht niet dat dat nog dit jaar zal zijn. Maar de EU moet nu hoe dan ook antwoorden. De bal is aan het rollen gegaan. We kunnen alleen maar hopen dat het vertrouwen van deze burgers niet geschaad wordt."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234