Donderdag 14/11/2019

Catalonië

Familieleden van veroordeelde Catalanen getuigen: ‘De Spaanse staat neemt jaren van ons leven af’

Massale protesten in Catalonië. Beeld EPA

Negen Catalaanse politici kregen begin deze week celstraffen tot dertien jaar vanwege hun rol bij het onafhankelijkheidsreferendum in 2017. De Morgen sprak met drie familieleden. ‘Hoe ik uitleg aan mijn kinderen waarom hun papa in de cel zit? Ze kennen hun vader en zijn overtuiging.’

Artur Junqueras (80): ‘Een ijkpunt voor de strijd van de komende generaties’

Artur Junqueras. Beeld rv

Vader van Oriol Junqueras, voormalig Catalaanse viceminister-president, die met 13 jaar cel de zwaarste straf kreeg.

“Verrast was ik niet door de uitspraak maandag. Tijdens het hele proces was het duidelijk welke richting Madrid uit wilde. Dat neemt niet weg dat dit enorm veel pijn doet. Deze politieke uitspraak is één grote onrechtvaardigheid. 

Catalanen laten zich niet tegenhouden: 

‘De straten zullen altijd van ons zijn’

“Mijn zoon draagt dit met veel waardigheid. Hij wist maar al te goed wat hem boven het hoofd hing. Hij heeft een enorm sterk karakter, hij put ook kracht uit zijn geloof. De massale steun van het volk werkt helend voor ons, es una medicina espiritual.

“Of hij nu een held is? Dat is een groot woord, maar voor het volk is hij het wel. Hij schrijft zich in in een lange traditie van Catalaans verzet, die al generaties meegaat. Deze veroordeling zal een ijkpunt worden voor de strijd van de komende generaties.

“Ikzelf ben geboren op de dag dat de burgeroorlog voorbij was en  groeide op onder de dictatuur van Franco. Het was niet meer dan normaal om daartegen in opstand te komen. Als kleine jongen was ik lid van de scouts en we trokken samen de straat op. De politie heeft toen genoeg klappen en stampen uitgedeeld. 

“Ik ben overtuigd gebleven van de Catalaanse zaak en gaf het ook door aan mijn zoon. Elke kerst gaf ik hem een zelf geschreven en geïllustreerd boekje cadeau, waarin ik telkens uitlegde waarom het belangrijk is voor onze rechten op te komen.

Oriol Junqueras. Beeld EPA

“Deze week heb ik elke dag mee gemanifesteerd. Ik ben doodop, maar ik hou me staande. We moeten weerstand bieden, op een vreedzame manier. Dat is ook de boodschap die mijn zoon altijd heeft uitgedragen. Daarom is het geweld van de voorbije dagen zo jammer. Oriol is de man van de dialoog en wil nog altijd praten met Madrid. Al moeten daarvoor eerst de gevangenen vrijgelaten worden. Je moet op gelijke voet onderhandelen.

“Toch ben ik pessimistisch over de toekomst. Onafhankelijkheid is niet voor morgen. Madrid wil geen politieke oplossing en het ziet er niet naar uit dat dat zal veranderen. Maar het enige wat we kunnen doen, is blijven opkomen voor onze rechten en hopen op een mirakel. Een andere optie is er niet.”

Laura Masvidal: ‘Ik zag een fonkeling in de ogen van mijn man’

Laura Masvidal. Beeld boiraintensa

Laura Masvidal, vrouw van voormalig minister van Binnenlandse Zaken Joaquim Forn, die 10 jaar en 6 maanden cel kreeg.

“Mijn adem werd afgesneden toen het verdict werd voorgelezen. Het voelde aan als een wraakoefening van Madrid. De straf is bijzonder zwaar. Toch zag ik een fonkeling in de ogen van mijn man toen ik hem maandag kort kon zien. Hij ziet welke steun hij krijgt, hij weet dat hij recht in zijn schoenen staat. Het is een gedeelde strijd. Ook om de dictatuur van Franco te overwinnen hebben mensen zich opgeofferd.

“Het kan misschien gek klinken, maar hij weigert dat Spanje hem zijn geluk afneemt. Hij zoekt dat bij zichzelf. In de gevangenis heeft hij gezien dat veel mensen veel slechter af zijn dan hij. Hij is geboren in een bevoorrechte situatie, kon studeren, een mooie carrière uitbouwen.

“Natuurlijk heeft hij ook getwijfeld toen hij in de cel zat. Was het dit allemaal waard? Zijn we niet te ver gegaan? Nu is hij in het reine met zichzelf en meer dan ooit overtuigd. Dat hele proces beschrijft hij in zijn boek Escrits de presó, ‘Geschriften vanuit de gevangenis’. Het werd met 20.000 exemplaren een bestseller.

“Hij zet er zijn gedachten op papier en dat gaat diep. Door het boek leerde ik mijn man op een compleet andere manier kennen. Ondanks de putada, de klotestreek die ons is aangedaan, is onze band alleen maar sterker geworden. Onze relatie is zo veel rijker geworden.

Beeld EPA

“Maar de voorbije twee jaar zijn een hel geweest. Ik kon hem twee keer per maand zien, telkens anderhalf uur. Het hele huishouden viel op mijn schouders. Je moet alle praktische zaken regelen, maar je moet er ook staan voor de familie. Op een gegeven moment dreigde ik eronder door te gaan. Ik heb psychologische hulp gezocht. Onze dochters zijn intussen volwassen; ze zijn 21 en 25. Voor wie jonge kinderen heeft, zoals Raül Romeva, is het nog zwaarder om dragen. Al ziet mijn jongste nu erg af. Ook zij zal hulp nodig hebben. De Spaanse staat heeft verschillende jaren van ons leven afgepakt.

“De steun die we deze week ervaren is immens. Mijn gsm staat roodgloeiend, op straat komen mensen naar me toe. Het gebeurt overal en onverwacht: toen ik deze week ging lunchen, was mijn rekening betaald door iemand die ik totaal niet kende. Op het werk lag na een vergadering een brief met een steunbetuiging voor me klaar. Dat soort attenties is wat me dezer dagen overeind houdt.”

Diana Riba: ‘Mijn hele leven werd omvergegooid’

Beeld rv

Vrouw van voormalig Catalaans buitenlandminister Raül Romeva, die 12 jaar cel kreeg.

“We wisten dat deze straf tot de mogelijkheden behoorde, maar toch was de klap hard. Het maakt me triest en verontwaardigd. Vooral voor onze twee kinderen is dit zwaar. Mijn dochter is vijftien, mijn zoon elf. Al anderhalf jaar kunnen ze hun vader twee keer per maand zien in de gevangenis, telkens anderhalf uur. Ik kan daarnaast nog eens anderhalf uur zelf op bezoek. 

“De voorbije maanden waren emotioneel destabiliserend. Elke dag opnieuw word je ermee geconfronteerd. De veroordeling van maandag betekent voor ons vooral dat die situatie zal worden voortgezet, en nog vele jaren. Dat is erg hard.

“Hoe ik uitleg aan mijn kinderen waarom hun papa in de cel zit? Ze kennen hun vader en zijn overtuiging. Ze kennen mij. Ze hoorden de verhalen van hun grootouders, die het regime van Franco ondergingen. Het is niet dat ons engagement dateert van de dag van het referendum. Mijn man heeft altijd gepleit voor vreedzaam verzet. Ik ga nu elke dag de straat op, maar mijn kinderen neem ik niet mee. Het is erg heftig, veel mensen komen naar me toe om hun steun te betuigen.

“De opsluiting van mijn man heeft mijn hele leven omvergegooid. Voordien werkte ik in een boekenwinkel in Sant Cugat, een klein dorpje. De haat, de woede die ik voelde, heb ik omgezet door zelf in de politiek te gaan. Ik stond dit jaar op de Europese lijst van ECR (de linkse partij waarvoor ook haar man actief is, RW) en geraakte verkozen. Nu is het aan mij om wereldkundig te maken waarvoor we vechten. Mijn gezin ziet af, maar de Spaanse democratie is het grote slachtoffer.

Beeld AFP

“Ik voel steun in het Europees Parlement. Maar het klopt dat de Commissie weinig doet. Europa kan toch niet de andere kant uitkijken? Want ook elders wordt met grote bezorgdheid gekeken. Wat met de gele hesjes in Frankrijk? Kunnen de leiders daarvan ook zomaar in de cel gestoken worden? Dit gaat niet alleen over de Catalaanse zaak, maar over de vrijheid om op te komen voor je overtuiging. Ik dacht dat de EU die rechten net moest verdedigen. Blijkbaar niet, dus.

“Veel hoop op een snelle oplossing heb ik niet. Maar we zijn deze weg nu ingeslagen. We moeten doorzetten.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234