Donderdag 06/05/2021

Facebook wil jouw leven

Is Facebook een sociologisch experiment aan het voeren om te kijken wanneer de gebruiker eindelijk opstaat en beslist dat het misbruik lang genoeg geduurd heeft? Caudron vindt alvast dat de grenzen zijn bereikt.

Afgelopen week presenteerde Facebook tijdens de 'f8 developer conference' een paar aanzienlijke veranderingen en nieuwe toepassingen zoals Timeline en Open Graph. Naar goede gewoonte volgde meteen een golf van protest. Dat protest verdient deze keer echter best wel wat aandacht. Het ziet er immers naar uit dat Facebook, in de strijd om het behoud van haar dominante positie, de finale aanval op de privacy heeft ingezet. Facebook wil niet alleen het hele web, het wil je leven.

'Het web en haar gebruikers' is al langer voorwerp van bitse gevechten om hegemonie. In dit verhaal staan Google en Facebook elkaar naar het leven. Nu het ernaar uitziet dat Google met Google+ eindelijk aansluiting vindt met de markt van de sociale media, slaat Facebook hard terug met nieuwigheden die nog meer aan de advertentie-inkomsten van Google knabbelen. Marketeers staan ongetwijfeld boeiende tijden te wachten, maar sta deze arme socioloog toe te mijmeren over de maatschappelijke kost.

'Vind ik leuk'

De alom gekende 'Like-button' is op korte tijd hét icoon geworden van een strategie die met Open Graph pas echt een explosieve vlucht neemt. Deze strategie houdt in dat Facebook dominant aanwezig is in elke uithoek van het web. Waar we ook virtueel actief zijn, Facebook kijkt mee en maakt aantekeningen, telkens we iets 'leuk vinden', 'delen' of van een al dan niet gefundeerde commentaar voorzien. Tot voor kort veronderstelden de 'social plugins' nog een expliciete handeling door de eindgebruikers, de Open Graph maakt ook dit laatste overbodig: nu volstaat het eenmalig de nieuwssite van je keuze te linken aan Facebook om elke stap die je er vervolgens op zet breed uitgesmeerd te zien in je Facebook Timeline. The Guardian en Washington Post hebben alvast een 'app' klaar waardoor nieuwsconsumptie zogezegd 'sociaal' wordt. Wat er zo sociaal is aan een technologie die je surfgeschiedenis met de rest van de wereld deelt, moet iemand me nog een keer uitleggen.

Ook muziek moet sociaal! In de hoop hiermee aardig wat stokken in de wielen te steken van Apple's iTunes, maakte Facebook afspraken met opkomende partijen als Spotify, waardoor ze mensen een gemeenschappelijke luisterervaring kunnen aanbieden. Facebook wil niet alleen dat iedereen ook voor muziekconsumptie in hun tuintje komt zitten. Facebook wil vooral dat we sporen nalaten, sporen die kunnen gebruikt worden om te appelleren aan onze vatbaarheid voor beïnvloeding. Als het van Facebook afhangt, luistert binnenkort niemand nog naar een liedje zonder dat alle 'vriendjes' hiervan op de hoogte worden gebracht, zodat die naar hetzelfde kunnen luisteren. Een enkele cultuurpessimist haalde er al Adorno bij om deze vorm van commodisering van muziek te duiden, en drukte de vrees uit dat hierdoor de 'standaardafwijking' van het muziekaanbod nog zal verkleinen. Dat de muziekindustrie nog meer dan vandaag enkel rekening zal houden met de 'likes' om te beslissen wat nog op de markt wordt gebruikt.

Eenheidsworst

Is sociaal bepaalde eenheidsworst wat ons te wachten staat?

Facebook wil niet alleen het web. Het wil je leven. Met het bestaande profiel kom je al een eind, maar verder dan de dag waarop je je profiel aanmaakte, raken de databeluste vrienden niet. Met Timeline wordt hierin verandering gebracht. Toegegeven, wie zich een weg in de Timeline hackte, zag een zeer mooie presentatiemodus voor een toepassing die elke beweging die je maakt netjes registreert op een tijdlijn - die in principe aanvangt bij je geboorte. De kans is zeer aannemelijk dat aardig wat mensen zich erdoor laten verleiden om effectief data toe te voegen, data van vroeger.

Aangezien de introductie ervan gepaard gaat met alweer een pak veranderingen in de manier waarop je je activiteiten op Facebook kan controleren, brengt de Timeline meteen een aanzienlijk risico met zich mee. Zoals de betere cybercrook zal beamen, is nogal wat cybercrime afhankelijk van zogenaamde 'social engineering'. Om je paswoord te kraken worden heus geen mainframecomputers gebruikt, wel enige sociale intelligentie, die ervoor zorgt dat je zo het antwoord op de controlevraag te pakken hebt. Vroeger diende je daarvoor soms een keer te bellen, dankzij Facebook Timeline en de onachtzame wijze waarop mensen daar dingen achterlaten, wordt het meteen een pak eenvoudiger om de naam van iemands favoriete poedel te achterhalen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234