Zondag 17/11/2019

Libra

Facebook-munt Libra krijgt dreun, maar is (nog) niet uitgeteld

Beeld REUTERS

Facebook gaat onverminderd door met zijn cryptomunt Libra. Ondanks de venijnige tikken die het kreeg. Financiële partners trekken zich terug, onder politieke druk. Terwijl toezichthouders waarschuwen voor ontwrichting. Econoom Geert Noels: ‘Het is de financiële lobby die hier aan het werk is.’

De bijeenkomst van de Libra Association deze week verliep woelig, en onder een slecht gesternte. Net toen de verschillende partners achter de cryptomunt van Facebook een officiële start formaliseerden, kwam het nieuws dat een rist belangrijke spelers zich terugtrok. Kleppers als kredietkaartbedrijven Visa en Mastercard, en het webveilingsplatform eBay haken af. Eerder deze maand stapte ook het betalingsbedrijf PayPal al uit het project. Alle laten ze weten Libra met interesse te blijven volgen en open te staan voor een samenwerking in de toekomst. 

Vraag luidt evenwel: welke toekomst? Voor Facebook was de aanwezigheid van deze spelers belangrijk voor de geloofwaardigheid van de Libra. “Je moet een onderscheid maken tussen het idee om een parallelle munt te maken en de Libra van Facebook”, zegt econoom Geert Noels. “Het project is altijd al kwetsbaar gebleken, net omdat Facebook geen smetteloze reputatie heeft. Maar daarom is het idee zelf niet van tafel.” 

Bertrand Perez, COO van de Libra Association, ziet een aantal partners afhaken. Beeld AFP

Noels haalt hier een heikel punt aan. Mark Zuckerberg, de oprichter van Facebook, wordt volgende week in het Amerikaanse Congres verwacht. Daar moet hij de wetgevers ervan weten te overtuigen dat zijn nieuwe project niet het soort controverse zal creëren zoals zijn andere producten. Gezien het brede wantrouwen jegens Facebook lijkt dat een onwaarschijnlijk doel. Dankzij een nieuwe valuta kan Facebook nog meer leren over zijn consumenten. Het is moeilijk in te zien waarom de technologiereus met die informatie en de bijbehorende macht nu plots wel aan vertrouwen zou winnen.

Antilobby

Het op poten zetten van zijn cryptomunt Libra verloopt dan ook met horten en stoten. Facebook presenteerde de Libra deze zomer als een potentiële manier om het hele financiële systeem te veranderen. Zo kan er geld mee worden verstuurd zonder tussenkomst van banken, ook naar andere landen. Toezichthouders vrezen evenwel dat de munt verstorend zal werken voor echte valuta’s, zoals de euro, de dollar en de yen.  

“In feite is het een korfmunt, een munt die net gemaakt wordt door andere munten”, zegt Noels. “In dat opzicht is het geen exotische munt zoals de Bitcoin, waarvan je niet weet wat de waarde is. De waarde van de Libra wordt bepaald door een korf van stabiele, andere munten.” 

Noels waarschuwde in het verleden al dat de komst van de Libra een enorme druk zou zetten op de financiële sector. En dat er daarom een grote antilobby zou ontstaan. “Dit is wat we nu zien gebeuren. Maar Facebook heeft zijn huiswerk heus wel gemaakt. En ik denk dat ze verschillende partners uit de financiële sector hebben aangetrokken, goed wetende dat een aantal van hen onderweg zou afhaken.” 

Omwenteling reguleren

De Libra Association bestaat uit ongeveer twee dozijn organisaties, waaronder trekker Facebook. Een woordvoerster van Lyft bevestigde dat het taxidienstenbedrijf lid blijft. Andere bedrijven die vooralsnog geen plannen hebben gemeld om te vertrekken, zijn Uber, Spotify en telecomspelers Iliad en Vodafone. Facebook wil de Libra volgend jaar lanceren, maar mogelijk leidt het terugtrekken van een aantal belangrijke partners tot uitstel, denken analisten. De hele omwenteling, én het afhaken van belangrijke partners, weerspiegelt het onvermogen van Facebook om aan te tonen dat het grote stappen heeft gezet om zijn systeem veilig te maken. Vorige week nog maar waarschuwde de Bank of England dat de valuta zwaar onder de loep zou worden genomen voordat ze kon worden gelanceerd. Grensoverschrijdende financiële overdrachten kunnen via de Libra immers ook een potentiële route zijn om belastingontwijking te vergemakkelijken. 

Niet alleen in de VS ligt Facebook daarom onder vuur, onder meer van Democratisch presidentskandidate Elizabeth Warren, die de techgigant het liefst zou opsplitsen. Maar ook over de oceaan is er argwaan. In de zomer werd al bekend dat de mededingingsautoriteiten van de Europese Unie mogelijke concurrentieverstoring door de Libra onderzoeken. Dat heeft kandidaat-vicevoorzitter van de Europese Commissie Valdis Dombrovskis laten verstaan tijdens zijn hoorzitting in het Europees Parlement. Zo heeft de Commissie informatie opgevraagd bij de ondernemingen die betrokken zijn bij het project, deelde Dombrovskis mee. “We moeten de Libra reguleren om toezicht te houden op Europees niveau, zowel vanuit het oogpunt van de financiële stabiliteit als de bescherming van investeerders.” Volgens hem kan de munt een “systemisch effect” hebben op de financiële en monetaire stabiliteit, de gegevensbescherming en de strijd tegen witwassen.

Benoît Cœuré, een lid van de raad van bestuur van de Europese Centrale Bank, die eerstdaags zijn rapport over cryptovaluta zou bezorgen, waarschuwt evenwel dat regelgeving geen middel mag zijn om innovatie te boycotten. Daarmee erkent hij – ondanks zijn kritiek op de Libra – dat de traditionele instellingen zich te traag hebben aangepast aan het digitale tijdperk. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234