Zaterdag 24/10/2020

Tech

‘Facebook en Google hebben het kapitalisme tot in de perfectie ontwikkeld, met alle gevolgen van dien’

Bart Decrem, een van de meest succesvolle Belgen in Silicon Valley, was op doorreis in België: ‘Mocht je Adam Smith de ideale kapitalist willen tonen, kom je uit bij Jeff Bezos of Mark Zuckerberg.”Beeld Wouter Van Vooren

Bart Decrem trok dertig jaar geleden naar Silicon Valley. De serie-ondernemer is een van de grootste Belgische successen in het tech-walhalla. Mocht hij vandaag een twintiger zijn, zou Decrem nooit naar The Valley verhuizen. ‘Vroeger ging het om hacken, een undergroundcultuur. Nu is het de thuisbasis van extreem efficiënte kapitalistische bedrijven.’

“Mocht je een balans van mijn gemoed tekenen, zul je zien dat ik nog steeds een optimist ben”, zegt Bart Decrem, die op doorreis was in België, met een fleur zoals het een inwoner van Palo Alto betaamt. Dat hij een aantal jaar geleden goed geboerd heeft, zal daar zeker voor iets tussenzitten. Het feit dat de zon veel meer schijnt bij hem thuis dan in zijn geboortedorp Dilbeek ook.

Zijn verhaal is gestoeld op het ondernemerssprookje van zowat elke succesvolle Silicon Valley-ondernemer: the sky was the limit, en liefst zo snel mogelijk. Het is nu pas, sinds enkele jaren, dat Decrem zich bewust is geworden van de donkere schaduw van technologie. En daar komt dat optimisme van pas: “Ik geloof rotsvast dat we oplossingen kunnen vinden voor de technologische bedreigingen.”

Eerst nog even terug in de tijd. Na een periode van studeren aan Stanford, vrijwilligerswerk in de jaren 90, een belangrijke job bij Mozilla (het bedrijf achter Firefox) en verschillende mislukte start-ups rond de eeuwisseling, boort Decrem in 2007 een goudader aan in de vorm van een app. Tap Tap Revenge was een muziekspel voor de allereerste iPhone. Eind 2008 kondigde Apple aan dat geen enkele gratis game meer gedownload werd dan Tap Tap Revenge. Die golf van succes – zoals Decrem het zelf noemt – bleef enkele jaren rollen. In 2010 werd het bedrijf overgenomen door de mediagigant Disney, waar Decrem nog drie jaar bleef werken als hoofd van de mobile games afdeling.

Mea culpa

Decrem is een surfer. Zo voel je aan hoe groot een golf kan worden. Hij besefte al snel dat Tap Tap Revenge op een ongelofelijke golf surfte. Elke kerstperiode kwam er een miljoen gebruikers bij. “Dan wil je de kerst nadien vijf miljoen nieuwe gebruikers bereiken.” Decrem raakte naar eigen zeggen verwend. Hij vergat hoe lastig het was om 100 mensen van een goed idee te overtuigen omdat hij het nooit heeft moeten doen voor dat succes. “Je ziet niet eens de fouten die je maakt door de grootte van de golf.”

Hij kan zich perfect voorstellen wat zich de afgelopen jaren binnen de allergrootste techbedrijven zoals Facebook en Google heeft afgespeeld. “Net als bij hen telde er voor mij maar één ding: groei. Als het toevoegen van locatiegegevens ervoor kon zorgen dat adverteerders meer geld spendeerden in Tap Tap Revenge, dan deden we dat. No questions asked.” Met andere woorden: Decrem was deel van hét systeem. Go fast. Break things. Sinds de verkiezing van Donald Trump is er bij hem, zoals bij een groot deel van de techies in Silicon Valley een besef gegroeid dat zij een deel van de verantwoordelijkheid dragen voor de haat, polarisering en fake news in de huidige samenleving. Hij slaat in het gesprek mea culpa omdat hij zich niet voldoende vragen gesteld heeft bij de manier van werken in het tech-walhalla. “Ik heb me niet voldoende verzet.”

Hoewel er nog steeds garages zijn waar dromers werken aan de volgende Facebook, Uber of Apple, herkent Decrem het Silicon Valley van vroeger niet meer. De garages worden tegenwoordig overschaduwd door de bedrijfsparken van giganten. Ideeën krijgen niet meer de kans om te ontstaan in een garage, ze worden zo snel mogelijk opgezogen door één van de grote spelers. Er zou maar eens een concurrent uit zo’n garage kunnen ontstaan. “Vroeger ging het om hacken, een undergroundcultuur. Nu is het de thuisbasis van extreem efficiënte kapitalistische bedrijven.”

Adam Smith

“Mocht je Adam Smith (18de-eeuwse verlichtingsdenker, red.) de ideale kapitalist willen tonen, kom je uit bij Jeff Bezos of Mark Zuckerberg.” Als voorbeeld haalt hij een gesprek met een vriend aan die drie jaar bij Facebook werkt en er werkelijk uitgeput uitzag. Hij vroeg hem of hij een slechte baas had bij Facebook. “Ik mag werken wanneer ik wil en waar ik wil en ook het eten binnen Facebook is gratis”, antwoordde zijn vriend. Maar wat was er dan aan de hand? “Je moet het vergelijken met hoe Uber zijn chauffeurs behandelt. Ze bouwen systemen waardoor mensen niet kunnen stoppen met werken. Ze nemen de vrijheid van hun werknemers af. Ze hebben het kapitalisme tot in de perfectie ontwikkeld.” Alleen heeft niemand bij het ontwikkelen van die processen nagedacht over de vraag: zijn die mensen gelukkig? Wat is de impact op hun leven? Wat is de impact op de samenleving?

Vragen die steeds meer vrienden en kennissen in Decrems omgeving zich ondertussen wel stellen. Facebook en Google hebben zelfs volgens heel wat mensen in Silicon Valley te veel macht. “De rol van Facebook was cruciaal in de genocide in Myanmar, maar glijdt gewoon van het bedrijf af. Dan ben je te groot.” Decrem kan dus best begrijpen dat mensen zoals de Democratische presidentskandidate Elizabeth Warren oproept om de grote techbedrijven op te splitsen.

“Maar daar ligt niet de volledige oplossing van het probleem. We zullen jonge ondernemers moeten leren dat ze bij het ontwikkelen van technologie maatschappelijke vragen moeten stellen. Iets wat wij nooit gedaan hebben. Maar die mensen moeten nu opgeleid worden en moeten nog een paar keer falen, vooraleer ze in staat zullen zijn om met alternatieven te komen. Maar opnieuw: ik ben optimistisch, dat is mogelijk.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234