Dinsdag 18/05/2021

Fabrikanten van gezelschapsspellen maken zich op voor hoogseizoen

'Bij een fout in een spel hangen mensen aan de telefoon'

De koude eindejaarsperiode is het moment bij uitstek om je met gezin of vrienden rond de feestdis te scharen en 'een goei gezelschapsspel' te spelen. Een beetje mens-erger-je-nieten of dammen, de evergreen Trivial Pursuit of de tactische topper 'De kolonisten van Catan'? Zelfs als je nooit de dobbelstenen ter hand neemt, is het moeilijk om tijdens de feestdagen te weerstaan aan de 'ars ludendi' of de kunst van het spelen. Toch loopt dat spelen niet altijd van een leien dakje: een gezelschapsspel heeft ook zo zijn hindernissen, en dan is er gelukkig... de klantendienst.

Brussel

Eigen berichtgeving

Marjan Justaert

Uit een splinternieuwe studie van het Belgisch onderzoekscentrum OIVO blijkt dat speelgoedwinkels 60 procent van hun verkoop tijdens de eindejaarsfeesten realiseren. Spellen, vooral gezelschapsspellen, zijn een seizoensgebonden product. "Wees maar zeker dat het hier een stormloop is", klinkt het bij Bart Smit (een dochter van Blokker) op de Eiermarkt in Antwerpen. De vroegere Christiaensen werd overgenomen door Blokker, en doet het sindsdien zo mogelijk nog beter tijdens de laatste maanden van het jaar. "De gezelschapsspellen kennen een heuse boom, vooral bij de volwassenen. Ze willen allemaal Risk, Rush Hour, Carcasonne, De kolonisten van Catan of Macchiavelli, de nieuwste spellen van verdeler 999 Games." Dat zijn bijna allemaal gezelschapsspellen van Duitse makelij, die de speler niet alleen amuseren maar ook intellectueel prikkelen.

Moeten onze klassiekers Scrabble, Rummikub en schaken dan de duimen leggen voor dat Duits strategisch geweld? "Niet echt", stelt de verkoopster van Bart Smit, "er zijn nog altijd mensen die zweren bij de bekende spelletjes. Monopoly, Twister of Cluedo scoren goed, net als de eeuwige topper Trivial Pursuit. Die is helemaal uitverkocht." Toch zijn er enkele spelletjes die niet meer meekunnen. Stratego of Mens-erger-je-niet worden weggeblazen door de concurrentie. Bij hun fabrikant Jumbo werd in maart dit jaar een derde van de 190 personeelsleden ontslagen. Spelers raken erop uitgekeken, bevestigt ook Kristof Lamont van bordspel.be, een uit de hand gelopen hobby waarmee hij op dit moment alle kerst- en nieuwjaarsbeurzen van het land afschuimt. "Het is een topperiode voor spelbeurzen", aldus Lamont. "Naast de tactische gezelschapsspellen zijn ook de vertalingen van computergames als 'Age of Empire' in bordspellen bijzonder succesvol. Een derde stijgende trend zijn de 'magic' kaartspellen met Pokémon en Yu-gi-oh als koplopers."

Zijn die spellen niet te ingewikkeld om de hele doelgroep tussen 7 en 77 jaar te bereiken? De ongeschreven wet van een goed spel luidt dat elke speler moet kunnen winnen, anders is het niet leuk meer. Bij Trivial Pursuit kan elke speler winnen, 't is een kwestie van geluk te hebben met de vragen en op de juiste kleurvakjes terecht te komen. En toch. Bij Hasbro, de fabrikant van Trivial Pursuit, lopen er rond deze tijd talloze telefoontjes binnen van mensen die denken dat de antwoorden op de quizvragen fout zijn. "Meestal is het degene die de vraag fout beantwoordde die ons belt", onthult Oren Guez van Hasbro's klantenservice in Frankrijk. Sinds enkele jaren vermeldt de fabrikant op de spelletjesdozen altijd een telefoonnummer, en wordt er op de website handig en makkelijk verwezen naar een uitgebreide klantendienst, waar je naar kunt bellen, mailen of faxen. Niet onnodig, zo blijkt. Want wat doet u bij deze quizvraag: 'Welke rivier is de langste rivier ter wereld?' De Nijl natuurlijk. "Een kaasje, een kaasje", horen we de triomferende speler al roepen. Fout. Op de achterkant van het quizkaartje staat 'de Amazone'. Sinds januari ontving Hasbro maar liefst 2.249 telefoontjes van spelers die uitleg wilden over de spelregels of het antwoord op de achterkant van een quizkaartje betwistten. De elektronische versie, gemaakt door Electronic Arts, kreeg in 2003 meer dan 196.000 oproepen te verwerken.

Ook bij Mattel Europe, gevestigd in Nederland (en niet alleen fabrikant van Fisher Price en Sponge Bob, maar ook van Scrabble, Othello en Pictionary), spreken ze van "de piek van 26 december". Het hoogseizoen van de gezelschapsspellenfabrikanten is bezig. Ze kunnen er allen over meepraten en bereiden zich voor op de grappigste vragen van het jaar. Wat dacht u van deze: "De puzzel is zo mooi dat ik de plek in het echt wil bezoeken. Waar moet ik dan heen gaan?" Of jonge bellertjes die graag met Pikachu (de gele opper-Pokémon) willen praten, je kunt het zo gek niet bedenken.

Als we niet rechtstreeks naar de fabrikant bellen, durven we ons al eens richten tot het Mechels Speelgoedmuseum. "We krijgen hier nogal wat telefoontjes binnen", vertelt Karen Camps van het museum, "van alle slag en soort. Woensdag nog belde iemand die wilde weten waar hij een bepaald gezelschapsspel kon kopen. Ze wilde dat per se als geschenk geven voor nieuwjaar en vond het nergens meer in de winkels. Ook voor spelregels bellen ze soms, maar niet dagelijks. Wat we wel merken, is dat gezelschapsspellen aan een stevige opmars bezig zijn." De gezelschapsspeltoernooien zijn er het levende bewijs van. Het fenomeen komt overgewaaid uit Duitsland en Nederland en krijgt in ons land "steeds meer voet aan de grond", aldus Dirk Neyrinck van de Federatie van Gezelschapsspellenclubs. "Al is er in Duitsland nog steeds een veel grotere spelcultuur. Daar vind je gezelschapsspellen in elk hotel en café." De Belgische speler is alvast mondiger en veeleisender geworden. "Gezelschapsspellen moeten meer zijn dan louter tijdverdrijvend vermaak", vult Lamont aan. "Spelers willen minutieus uitgewerkte thema's, materiaal van goede kwaliteit en duidelijke, bondige handleidingen. Als er een fout in staat of een fout in het spel zit, zoals onlangs in het Lord of The Rings-bordspel, hangen ze aan de telefoon."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234