Dinsdag 10/12/2019

F-35

F-35 schiet nog altijd niet in de roos: slecht testrapport voor mogelijke opvolger F-16

Een F-35-gevechtsvliegtuig. Beeld Photo News

De F-35, een van de gevechtsvliegtuigen die België overweegt te kopen, kreeg van het Amerikaans defensieministerie opnieuw een slecht testrapport. "Dit zijn geen klassieke kinderziektes meer", zegt ook Belgisch defensie-expert Sven Biscop.

De F-35 is op papier het meest geavanceerde gevechtsvliegtuig ter wereld, maar zijn ingebouwd boordkanon mist nog altijd consistent doelwitten tijdens lage scheervluchten. Er zijn ook tekortkomingen aan de beeldschermen van de pilotenhelm, waardoor ook het afvuren van luchtraketten tegen vijandelijke vliegtuigen moeizaam verloopt. Ook duiken er ernstige problemen op met belangrijke soft- en hardware, waardoor ook de cyberveiligheid nog niet is gegarandeerd.

Het recent vrijgegeven jaarrapport 2017 van de Directie Operational Test & Evaluation van het VS-defensieministerie leest als een blunderboek. De auditeurs die met een onafhankelijk mandaat van Pentagon en Congres nagaan of wapens veilig genoeg zijn om ingezet te worden, vonden maar liefst 263 ernstige tekortkomingen bij de F-35. Dat is een groot aantal, omdat het gevechtsvliegtuig nu al zijn zeventiende testjaar ingaat, en omdat de productie en de leveringen in de VS en Europa al begonnen zijn.

Door de nodige, en dure, bijsturingen zullen de betrouwbaarheidstesten voor de gevechtsprestaties van de F-35 maar ten vroegste eind 2019 afgerond zijn. Tegen dan zullen al 600 toestellen gebouwd zijn. De testvertragingen zijn vervelend nieuws voor bestaande klanten zoals Nederland, dat mee investeert in de ontwikkeling van de F-35, maar ook voor de Belgische regering die tijdens dit politiek jaar nog wil beslissen over de aankoop van een 'kant-en-klare' opvolger voor de F-16.

Lees ook: Gevechtsvliegtuig van de toekomst telt na 17 jaar ontwikkelen nog 263 tekorten

'Rapport meenemen in evaluatie'

Het kabinet van Defensieminister Steven Vandeput (N-VA) wenst nu geen waardeoordeel uit te spreken over de F-35 “omdat de evaluatie van de laatste offertes loopt”. Naast de F-35 dingt officieel ook nog de Eurofighter mee en officieus proberen ook nog de Fransen hun Rafale te verkopen.

“We gaan ervan uit dat het aankoopteam rapporten als deze mee opneemt in hun eindevaluatie”, zegt Vandeputs woordvoerster Laurence Mortier, die er wel op wijst dat problemen met nieuwe modellen ‘niet ongewoon’ zijn. “Bij de F-16 waren er in het begin ook wat problemen. En onze eerste opvolgers van de F-16 worden pas geleverd tegen 2023. Als er bij een van de modellen nu nog kinderziektes zouden zijn, verwachten we dat ze tegen dan zijn weggewerkt. We hebben uiteraard een toestel nodig dat inzetbaar is tijdens operaties.”

Defensie-expert Sven Biscop (Egmont Instituut voor Internationale Relaties) is kritischer. “Ik denk dat het al geweten was dat er veel vraagtekens waren over de ontwikkelingsproblemen die het F-35-programma kent. Dit specifiek rapport komt dan ook niet out of the blue, maar ligt in de lijn van zijn vele voorgangers.”

Of de problemen van de F-35 opgelost zullen zijn tegen pakweg 2023? “Ik heb al veel ernstige experts horen zeggen dat er méér aan de hand is dan de klassieke kinderziektes die je kunt verwachten na zeventien jaar testen”, zegt Biscop. “Dit toont nog maar eens aan dat onze regering meerdere opties moet onderzoeken.”

De aankoopprocedure kwam recent al in opspraak nadat uitlekte dat enkele hoge officieren informatie over de mogelijke verlenging van de F-16-levensduur hebben achtergehouden voor de regering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234