Zaterdag 26/11/2022

Exxon Valdez-ramp blijft aan zeeotters kleven

De zeeotters van Prince William Sound ervaren meer dan tien jaar na de ramp met de olietanker Exxon Valdez nog steeds negatieve effecten van de ramp. In 1989 vervuilde zo'n 42 miljoen liter ruwe olie de oceaan en de kusten van Alaska. De chronische effecten van zo'n milieuramp op een populatie zijn, door een gebrek aan betrouwbare data over de dichtheid en verdeling van populaties voor het zinken van de Exxon Valdez, moeilijk te bewijzen. Onderzoekers van het US Geological Survey's Alaska Biological Science Center, de universiteit van Californië, Santa Cruz, en de US Fish and Wildlife Service hebben toch geprobeerd de effecten van de olieramp op de zeeotterpopulatie aan te tonen.

Daniel Monson en Daniel Doak gebruikten een eenvoudig demografisch model van de leeftijdsspecifieke overlevingscijfers en de statische methode gekend als 'maximum likelihood' om de verwachte en voorspelde leeftijdsverdeling van zeeotterkarkassen over de periode te vergelijken. "We verzamelden iedere lente de kadavers van dieren die gedurende de winter stierven", vertelt Daniel Monson aan Aula. "De basis bestond uit een databestand van de periode tussen 1975 en 1985." Na de olieramp in 1989 gingen Monson en zijn collega's kijken hoe het sterftepatroon veranderde. "Na de ramp met de Exxon Valdez bleken veel meer dieren van middelbare leeftijd te sterven. Voor de ramp werden vooral jongere en oudere dieren dood aangetroffen."

Meteen werd duidelijk dat er iets aan de hand was, maar voor de interpretatie van de cijfers ontwikkelde Monsons collega Daniel Doak een statistisch model gebaseerd op een likelihood-verdeling. Er bestaat nogal wat controverse over de effecten van een milieuramp: andere wetenschappers als Dave Garshelis minimaliseren gevolgen en betwisten Doaks statistisch model. Want na de ramp herstelde en groeide de populatie, reden voor Garshelis om de effecten van de ramp te minimaliseren. Vele dieren overleefden weliswaar de directe gevolgen van de ramp, maar het tastte hun systeem aan. Dat kan worden afgeleid uit onderzoek van de gerehabiliteerde zeeotters die in 1989, na hun redding, naar een 20-tal aquaria en dierentuinen werden gebracht. Uit postmortaal onderzoek bleek dat deze dieren schade hadden opgelopen aan hun longen en lever. Nu een nieuwe generatie zeeotters, geboren ná de ramp, de kusten van Prince William Sound bevolkt, blijken ook deze dieren nog steeds negatieve effecten van de ramp te ondervinden.

Toch is het effect niet zo sterk als bij de eerste generatie overlevenden. Daniel Monson neemt aan dat er in het kerngebied van de ramp nog steeds oliesmurrie aanwezig is. Dat leidt hij af uit de aanwezigheid van een enzyme dat als bio-indicator van koolwaterstof geldt, het chemische basisbestanddeel van oliederivaten. De onderzoekers namen bloedstalen van de zeeotters en hieruit bleek dat dieren nog steeds direct moeten blootgesteld zijn aan olie.

Maar niet alleen direct contact met koolwaterstof beïnvloedt de gezondheid van de zeeotter: via de voedselketen gaan jagende diersoorten koolwaterstof opeten die aanwezig is in hun prooi. Bepaalde diersoorten kunnen koolwaterstof immers niet afbreken in het lichaam. Deze stelling wordt kracht bijgezet door onderzoek naar rivierotters in dezelfde streek. Zij staan minder bloot aan de indirecte kwalijke gevolgen van een besmette voedselketen, omdat de vis waarmee zij zich voeden koolwaterstof afbreekt. Zeeotters eten dan weer voornamelijk schelpdieren die de koolwaterstof dan niet kunnen afbreken.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234