Zondag 04/12/2022

AchtergrondEnergie

Extreme hitte en droogte verergeren energiecrisis in Europa

Een bosbrand woedt achter de kerncentrale van het Franse Brennilis, eind juli. Beeld AFP
Een bosbrand woedt achter de kerncentrale van het Franse Brennilis, eind juli.Beeld AFP

Kerncentrales die niet kunnen koelen en waterkrachtcentrales die nauwelijks draaien: terwijl Rusland de gastoevoer steeds verder afknijpt, dreigt de aanhoudende droogte Europa nog dieper in de energiecrisis te storten.

Hessel von Piekartz

De problemen komen op het moment dat Europese landen naarstig op zoek zijn naar alternatieven voor het Russische gas. Duitsland dacht de afhankelijkheid van de Russen te verminderen en gas te sparen voor de komende herfst en winter door meer energie uit kolencentrales te halen, maar ook die bron dreigt nu langzaam op te drogen.

Het water in de rivieren in Duitsland staat zo laag dat schepen nog maar met halve ladingen steenkool kunnen varen. De gevolgen zijn direct te voelen: energieconcern Uniper moet de stroomproductie van twee kolencentrales, die afhankelijk zijn van aanvoer via de Rijn en de Main, al verminderen. En door de hoge buitentemperaturen halen de kolencentrales van het Duitse energiebedrijf STEAG hun maximale vermogen niet meer.

De kans bestaat zelfs dat de energieproductie van een aantal kolencentrales helemaal komt stil te liggen. Ook de komende maanden lijken behoorlijk droog te worden en als het water nog lager komt te staan kunnen op sommige plekken helemaal geen vrachtschepen meer varen. Bovendien is er koelwater nodig uit de rivieren, en ontstaat dan een tekort aan.

Warm water

In Frankrijk leiden hitte en droogte vooral tot problemen bij kerncentrales, die zo’n 70 procent van de elektriciteit in het land produceren. De centrales kunnen maar een beperkte hoeveelheid water uit de rivieren gebruiken om hun reactoren te koelen. Niet alleen is er op sommige plekken nu al een tekort aan koelwater, ook de temperatuur van het water is inmiddels dusdanig gestegen dat de centrales het water eigenlijk niet meer kunnen gebruiken.

De kerncentrales mogen van de Franse wet namelijk geen koelwater meer terugstorten dat boven een bepaalde temperatuur uitkomt om zo het ecosysteem niet te beschadigen. Inmiddels heeft EDF, uitbater van de centrales, om die reden aangekondigd afgelopen weekend de stroomproductie van ten minste drie centrales terug te brengen. Het is onduidelijk hoe lang de beperking geldt. Gascentrales in het land kampen met dezelfde problemen en waterkrachtcentrales draaien minder vermogen door de lage waterstand.

Het is voor Frankrijk overigens niet uitzonderlijk dat de energieproductie in de zomer wat lager is door de hoge temperaturen en lage waterstanden. Maar doordat energie in heel Europa nu schaars is en Frankrijk de afgelopen tijd door problemen met de kerncentrales al meer energie moest importeren, dreigt het land de tekorten niet meer te kunnen compenseren voor de herfst en winter wanneer de energievraag in het land weer stijgt.

Noorse stroomschaarste

Terwijl de energieschaarste toeneemt, neemt de solidariteit tussen Europese landen juist af. Zo dreigt Noorwegen, een van de grootste stroomexporteurs van Europa, de uitvoer van elektriciteit te beperken. Normaal gesproken wekt het land veel stroom op met waterkrachtcentrales, maar door lage waterstanden in reservoirs is die productie nu onzeker. In het land gaan daarom stemmen op om de stroomuitwisseling met andere landen aan banden te leggen, de regering onderzoekt inmiddels de optie om een limiet te zetten op de uitvoer.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234