Zondag 23/02/2020

Duitsland

Extreemrechts AfD komt in Duits parlement, Merkel had op 'beter resultaat' gehoopt

Een bitterzoete dag voor Merkel: haar christendemocraten blijven wel veruit de grootste partij van het land, maar gaan achteruit tegenover de vorige parlementsverkiezingen.Beeld AFP

De CDU/CSU van kanselier Angela Merkel blijft na de Duitse parlementsverkiezingen de grootste partij, maar verliest tegenover de vorige verkiezingen. Ook coalitiepartner SPD deelt in de klappen. Het extreemrechtse AfD scoort verrassend sterk en wordt de derde partij van Duitsland. 

 De Duitse bondskanselier Angela Merkel en haar CDU/CSU blijven met 32,8 procent de grootste partij, maar leveren wel fors in (-8,7 procent). Ze geeft toe dat ze "een beter resultaat" had gewenst bij de verkiezingen. Dat de extreemrechtse AfD in het parlement zal zetelen, vormt voor haar dan weer een "nieuwe uitdaging".

Merkel wil werken om de bezorgdheden  aan te pakken van kiezers die naar de AfD zijn overgestapt. 

"We willen kiezers terugwinnen door te luisteren naar hun bezorgdheden en hun angsten, en vooral bij het voeren van goed beleid", zei Merkel.

Ook de SPD van Merkels grote uitdager Martin Schulz slaagde er niet in een groot deel van de traditionele achterban te behouden. Ze haalt volgens de prognoses 20 tot 21 procent van de stemmen. Het slechtste resultaat uit de geschiedenis van de partij.

De 'regerende coalitie verliest bij deze stembusgang in vergelijking met 2013 bijna 14 procent: CDU/CSU haalde toen 41,5 pct van de stemmen, SPD 25,7 procent.

De uitslagen:

CDU/CSU: 32,8% (-8,7%)

SPD: 20,7% (-5%)

AfD: 13,2% (+8,5%)

FDP: 10,4% (+5,6%)

Grünen 9,1% (+0,7%)

Die Linke 9% (+0,4 %)

AfD grote verrassing

Dat met AfD opnieuw een extreemrechtse partij haar intrede zou maken in het Duitse parlement, viel te verwachten. Met een score rond de 13 pct scoort de antimigrantenpartij rond het topduo Alexander Gauland en Alice Weidel echter verrassend goed. 

Gauland liet al optekenen dat zijn partij "dit land zal veranderen". AfD miste in 2013 nog net de kiesdrempel. Nu stuurt ze een stevige delegatie van rond de 90 parlementsleden naar de Bondsdag.

De liberale FDP werd vier jaar geleden nog weggevaagd bij de verkiezingen, na vier jaar in een coalitie met CDU/CSU te hebben gezeten. Nu komt de partij onder leiding van Christian Lindner terug in het parlement, met 10 tot 10,5 pct van de stemmen. Ook Die Grünen (9 tot 9,5 pct) en Die Linke (9 pct) treden toe tot de Bondsdag.

(lees verder onder de foto)

Uitgelaten AfD-aanhangers vieren de verrassend grote winst van hun partij.Beeld EPA

Jamaica-coalitie

Als het van Merkel afhing, werkte ze in haar vierde regering samen met de FDP. Op basis van de prognoses halen de CDU/CSU en de liberalen samen echter geen meerderheid. Dat doet de combinatie christendemocraten-groenen ook niet, zodat een zogenaamde Jamaica-coalitie (zwart-geel-groen) een optie wordt. De onderhandelingen zullen dan wellicht een tijd aanslepen, want tussen FDP en Die Grünen is het water heel diep en de verwachting is ook dat de twee partijen hun huid duur zullen verkopen. Op federaal niveau is er in Duitsland nog nooit een dergelijke coalitie geweest. Na de deelstaatverkiezingen eerder dit jaar in Sleeswijk-Holstein kwam een Jamaica-coalitie uit de bus.

De 63-jarige Merkel regeert Duitsland sinds 2005. Twee keer had ze de leiding over een 'zwart-rode' coalitie met de SPD. Van 2009 tot 2013 leidde ze een 'zwart-gele' coalitie met de FDP.

(lees verder onder de foto)

Merkel tijdens de stembusgang vandaag.Beeld REUTERS

Schulz blijft aan hoofd van SPD staan

 Martin Schulz wil partijleider van de SPD blijven, ondanks de historische verkiezingsnederlaag van de SPD vandaag, die hij "moeilijk en bitter" noemde. De SPD zal in de oppositie gaan.

De opkomst van de extreemrechtse partij Alternative für Deutschland (AfD) is "vooral deprimerend", zei hij. "Het is duidelijk dat de beslissing om vluchtelingen te verwelkomen onze maatschappij heeft verdeeld. Wat een grootse daad van menselijkheid is voor sommigen, lijkt bedreigend voor anderen. We zijn er niet in geslaagd om de mensen ervan te overtuigen dat Duitsland sterk genoeg is om niemand in de kou te laten."

De centrale opdracht voor SPD blijft om de sociale cohesie in de maatschappij te organiseren, aldus nog de partijleider. De strijd voor democratie, tolerantie en respect moet worden voortgezet, klinkt het. "Wij zijn het bolwerk van de democratie in dit land." 

Ook nog dit: de opkomst bij de Duitse parlementsverkiezingen lag duidelijk hoger dan vier jaar geleden. Die opkomst zou uitkomen op 75,6 pct, tegenover 71,5 pct in 2013.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234