Woensdag 28/09/2022

Extreem rechts in Bulgarije en Roemenië: klaar om te groeien

Extreem rechtse partijen hebben in Roemenië en Bulgarije een stevige voedingsbodem. En dat zal niet snel veranderen.

Door Lode Desmet in Sofia

SOFIA l Eén van de belangrijkste voedingsbodems voor extreem rechts in Bulgarije is de grote armoede. Hoe wanhopig arm sommige Bulgaren wel zijn, bleek deze week nog toen aan het licht kwam dat hospitaalportiers in het stadje Plovdiv hun bloed verkopen aan patiënten die een operatie moeten ondergaan.

Partijleider Volen Siderov van het extreem rechtse Ataka reikt weinig oplossingen aan om die armoede aan te pakken. Toch kon hij bij de presidentsverkiezingen van oktober afgelopen jaar op meer dan 20 procent van de stemmen rekenen. Siderov was op het moment van de verkiezingen ontheven van zijn parlementaire onschendbaarheid wegens een incident op de snelweg tussen Sofia en Plovdiv. Een tweeëntwintigjarige jongeman en zijn grootvader waren door de Atakaleider aangevallen omdat ze tegen zijn auto hadden gereden. Maar dat kon de kiezer blijkbaar niet veel schelen. Siderov werd naar de tweede ronde gestemd, waar hij het wel duidelijk moest afleggen tegen de uittredende president Georgi Purvanov.

Zijn populariteit blijft intussen stijgen en er wordt dan ook met onbehagen uitgekeken naar de Europese parlementsverkiezingen die in mei dit jaar in Bulgarije zouden worden gehouden.

Het spreekt boekdelen dat slechts een paar maanden voor de presidentsverkiezingen zijn 23-jarige zoon Dimitri Stojanov de volgende e-mail kon schrijven, zonder dat de Atakaleider daar negatieve gevolgen van ondervond. Stojanov zetelde als waarnemend Europees parlementslid voor Ataka in Straatsburg en was het niet eens met de nominatie van de Hongaarse Livia Jaroka als Europees parlementslid van het jaar. Ze is immers van Romakomaf. Hij mailde dit naar zijn collega's parlementsleden: "In mijn land zijn er tienduizenden zigeunermeisjes die mooier zijn dan deze edele dame. Als je je op de juiste plaats op het juiste moment bevindt, kun je er zelfs één kopen (van twaalf à dertien jaar) om je vrouw te worden. De beste zijn zéér duur, tot 5.000 euro per stuk, wow."

De e-mail veroorzaakte deining in de intellectuele kringen van Sofia. Maar van officiële zijde kwam er geen reactie en zeker geen veroordeling. Ook de kiezer haalde zijn schouders op. Schimpen op hun minderheden is voor de Bulgaren immers de gewoonste zaak ter wereld. Siderov zegt wat ze denken.

Turken buiten, bijvoorbeeld. Eén tiende van de ongeveer zeven miljoen Bulgaren is van Turkse komaf en Siderov valt hen graag en met bijval aan. Vorig jaar organiseerde hij een anti-Turkse demonstratie naar aanleiding van de 133ste verjaardag van de executie van de Bulgaarse revolutionair Vasil Levski door de Ottomaanse bezetter. Turkse hoofddeksels werden in brand gestoken en ook dat werd door de overheid gedoogd.

In Roemenië is de ster van Corneliu Vadim Tudor, de leider van de Partidul Romania Mare (Partij voor een Groot Roemenië), aan het tanen. Toch bezetten zijn partijgenoten nog altijd dertig van de driehonderdéénendertig zetels in het Roemeense parlement. Tudor heeft het voor veel kiezers sinds hij in 1992 voor het eerst werd verkozen té bont gemaakt.

Zes jaar geleden verklaarde hij op CNN dat zijn land "enkel kon worden geregeerd met een machinegeweer". Zijn veelvuldige antisemitische uithalen leverden hem op de duur zoveel negatieve commentaar op dat hij zich in 2004 genoopt zag om er publiekelijk zijn verontschuldigingen voor aan te bieden. Hij verklaarde toen onder meer dat het verkeerd was de Holocaust te ontkennen. Tudor werd er mee verantwoordelijk voor geacht dat Roemenië zo lang op toetreding moest wachten.

Maar het is niet omdat Tudor op de terugweg is dat er in Roemenië geen voedingsbodem voor een extreem rechtse partij meer zou zijn. De armoede is er nagenoeg even groot als in Bulgarije en de aanhechting van buurland Moldavië, de gespannen verhouding met de grote Hongaarse minderheid en met de Roemeense Roma bieden brandstof genoeg voor straffe verklaringen van nieuwe extreem rechtse politici, zoals de voorzitter van voetbalclub Steaua Boekarest, Gigi Becali.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234