Woensdag 27/01/2021

Extra troef tegen extreemrechts

François Bayrou, leider van de Franse centrumformatie MoDem en ooit goed voor bijna 20 procent van de stemmen, wordt geen presidentskandidaat. Wel geeft hij zijn steun aan voormalig minister van Economie Emmanuel Macron.

De eeuwige presidentskandidaat Bayrou (65) heeft behalve een visie ook een behoorlijk ego en nam aan alle verkiezingen deel sinds 2002. De vrees was reëel dat hij, op twee maanden van de eerste ronde, ook nu weer een gooi zou doen.

Voor wie zich 2007 nog herinnert: even haalde Bayrou toen 24 procent in de peilingen en zag het ernaar uit dat hij - historicus, landbouwer en de populaire burgemeester van Pau - zowel Nicolas Sarkozy als Ségolène Royal het nakijken zou geven. Aan het einde van de rit moest Bayrou vrede nemen met de derde plaats, al bleek hij nog altijd goed voor 18,5 procent van de stemmen.

Vandaag, tien jaar later, had Bayrou de centrumrechtse kandidaat Alain Juppé willen steunen. Maar toen de primary's van Les Républicains tegen alle peilingen in de conservatieve oud-premier François Fillon naar voren schoven, haakte de MoDem-leider af.

Drie eisen van Bayrou

Met spanning werd sindsdien uitgekeken naar wat Bayrou zou doen. Zou hij zelf opnieuw kandidaat zijn en extra verdeeldheid zaaien in een chaotisch kieslandschap waarin alleen FN-leider Marine Le Pen van de tweede ronde zeker is? Of zou hij de eer aan zich laten door een andere, jongere mededinger te helpen?

Op een druk bijgewoonde persconferentie, gistermiddag in Parijs, koos Bayrou voor dat laatste. Hij stelt een pact voor met Emmanuel Macron (39), de kandidaat voor de nieuwe, ook centrumgerichte formatie En Marche.

"Het tijdvak eist dat we onze eigen persoon en ambities opzijzetten", zei Bayrou. In een expliciete verwijzing naar zijn vrees dat extreemrechts "zowel Frankrijk doet mislukken als Europa uit elkaar zal doen spatten", sprak Bayrou van een immens risico. "We zitten in een conjunctuur van extreme risico's. Voor een uitzonderlijke situatie is een uitzonderlijk antwoord nodig."

Volgens Bayrou dragen rechts en links, elk met hun oude privilegies, een verpletterende verantwoordelijkheid voor de malaise van nu. Fillon omdat hij ongehinderd de graaicultuur aanhing, PS-kandidaat Benoît Hamon omdat hij het regeringswerk van zijn eigen partij afviel en van binnen uit ondermijnde.

Niets is gratis in de politiek; ook aan Bayrous steun voor oud-minister van Economie Macron zijn expliciete politieke voorwaarden verbonden. In de eerste plaats wil de MoDem-coryfee het politieke bedrijf moreel opschonen. Hij eist dat Macron een wet instelt die elk belangenconflict voorgoed onmogelijk maakt.

In een ruk door voegde hij een tweede verzoek toe: dat het kiesstelsel opnieuw proportioneel wordt, opdat ook kleinere partijen aan de bak zouden komen in het parlement. Vandaag verdelen links en rechts, Les Républicains en de Parti Socialiste, het gros van de zetels onder elkaar. Daardoor is "slechts een derde van de Franse kiezers parlementair vertegenwoordigd". Ten derde wil Bayrou dat Macron een beleid voert "ten gunste van arbeid en de correcte verloning daarvan".

Lange tijd had Bayrou een lage dunk van Macron. Zo noemde hij hem, voormalig bankier bij de Banque Rothschild, een vertegenwoordiger van "de macht van het geld".

Macron heeft Bayrous voorstel geaccepteerd. Zo lang liet het weerwerk van Les Républicains en de Parti Socialiste niet op zich wachten: de steun voor Macron, nipt favoriet voor de zege in de tweede ronde, is een streep door hun rekening.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234