Maandag 01/03/2021

AchtergrondJustitie

Extra speurders voor jacht op criminele buit

De haven van Antwerpen, waar veel drugs passeren. Beeld Photo News
De haven van Antwerpen, waar veel drugs passeren.Beeld Photo News

Justitieminister Vincent Van Quickenborne wil veel meer op inzetten op politieonderzoek naar criminele geldstromen. Al lijken zijn maatregelen vooralsnog een druppel op een zeer hete plaat. ‘Ik ben al blij dat het eindelijk een prioriteit wordt.’

Niet enkel de dief pakken, maar ook zijn buit. Dat is de filosofie van buitgericht onderzoek. De miljarden die drugscriminelen verdienen met hun handel in de haven van Antwerpen stromen nu nog te vaak ongestoord naar het buitenland. Gezinnen die ingaan op een phishing-mail en daardoor van hun spaargeld worden beroofd, zien dat vandaag vaak niet meer terug. Dat wil de regering aanpakken. 

Om de criminele geldstromen in te dammen, wil minister Van Quickenborne (Open Vld) ten eerste al een pak meer speurders aanwerven. Volgens het regeerakkoord moeten er meer gespecialiseerde profielen aangetrokken worden: echte experts voor de financiële en de cyberrecherche. De investeringen in meer capaciteit bij speurders en parketten verdienen zichzelf makkelijk terug, als ze de buit van misdadigers kunnen binnenhalen. 

Verder moet er ingezet worden op digitalisering. De dienst COIV, die zich specifiek met inbeslagnames en verbeurdverklaringen bezighoudt, wordt nu betrokken in het crossborderproject, het grote initiatief om binnen justitie verschillende databanken aan elkaar te koppelen. Het COIV zal dan aan veel meer informatie over misdadigers kunnen komen. 

Misdaad loont

Voor de Mechelse onderzoeksrechter Theo Byl, die net een boek heeft samengesteld met als titel Financieel rechercheren, komen deze zaken geen moment te vroeg. De boodschap van zijn boek is al in de eerste zinnen duidelijk: voor criminelen loont misdaad nog veel te vaak. “Als het gaat over phishing zie ik zelf heel veel dossiers, maar heel weinig resultaten”, zegt Byl. “Ik ben al blij als ik hoor dat het financieel rechercheren nu een prioriteit wordt. Dat vind ik al een belangrijke stap.” 

Financiële onderzoeken zijn noodzakelijk om bedrijven te pakken die hun milieubelasting ontduiken of sociale fraude plegen. Maar zeker in de strijd tegen de drugshandel laat het gebrek aan capaciteit of de juiste competenties zich voelen. 

De Mechelse onderzoeksrechter Theo Byl.
De Mechelse onderzoeksrechter Theo Byl. "Bij de politie werd het lang als een straf beschouwd om als speurder bij de financiële recherche te moeten werken."Beeld VIER

Voor het personeelskader van de federale gerechtelijke politie in Antwerpen staan nog meer dan honderd plaatsen open, zo kaartte directeur Yve Driesen onlangs aan in een interview met De Morgen. De Antwerpse speurders hebben ook een ‘plukteam’ dat zich met financiële onderzoeken bezighoudt. Maar in februari telde dat team slechts acht personeelsleden. “Zonder een financiële specialisatie”, schreef Knack

Het team heeft vorig jaar meer dan 10 miljoen euro in beslag genomen. Maar dat is een fractie van wat er in de haven aan drugsgeld wordt verdiend. 

“In die plukteams zijn er nog een paar mensen die de boel rechthouden”, zegt Byl. “Ook bij de ondersteuningsdiensten, die bijvoorbeeld de computers onderhouden, is het wachten tot de laatste het licht uitdoet. Bij de politie werd het lang als een straf beschouwd om als speurder bij de financiële recherche te moeten werken.” 

Mentaliteitswijziging

Er zijn de voorbije jaren al verschillende zaken op poten gezet om meer in te zetten op financiële onderzoeken. Het gerecht voert nu bijvoorbeeld strafuitvoeringsonderzoeken, waarin de politie en het parket het vermogen van een veroordeelde gaan opsporen. Maar in de praktijk leveren die volgens Byl nog weinig resultaat op. 

In ons land is er volgens Byl een beleid nodig dat een volledige mentaliteitswijziging inhoudt. In het buitenland zijn er goede voorbeelden om te bestuderen. De Nederlandse fiscus heeft zelfs een specifieke recherchedienst (FIOD), die zich richt op grootschalige fraude en geldstromen uit georganiseerde misdaad. 

“Telkens als speurders bij ons een misdaad onderzoeken, zou een expert ook de criminele geldstroom moeten bekijken”, zegt Byl. “Nu gebeurt dat amper.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234