Woensdag 16/10/2019

CO2-uitstoot

‘Extra klimaatbelastingen op energie? Het is nu al zo duur’

Irm De Smedt met haar twee jonge kinderen liet haar CO2-uitstoot berekenen door de UAntwerpen. Beeld Tim Dirven

De UAntwerpen bracht voor het eerst in kaart hoeveel CO2 de Belgische gezinnen uitstoten. Voor De Morgen deden de onderzoekers de oefening nog eens over voor drie huishoudens. 

Irm De Smedt (samenwonend, twee kinderen, Heist-op-den-Berg): ‘Groene inspanningen niet bestraffen’

Irm (35), moeder van twee jonge kinderen, staat milieubewust in het leven. Ze verhuisde een jaar geleden van Antwerpen naar Heist-op-den-Berg, naar een huis mét tuin. “We kweken onze groenten zelf”, zegt ze. Ze eet bewust, de kledij voor haar kroost koopt ze vaak tweedehands en de elektriciteit die ze verbruiken is groen. Toch is er één grote kostenpost die een piek veroorzaakt in de CO2-uitstoot van het huishouden, zo blijkt uit de berekeningen van de UAntwerpen: transport. Haar vriend Dries (31) werkt als vertegenwoordiger voor het Zweedse bedrijf Velove, dat klein vrachtvervoer per fiets organiseert. “Hij legt veel kilometers af, van Noord-Nederland tot Frankrijk, om zijn fietsen te gaan promoten”, vertelt ze. 

Op een totale voetafdruk van 6,6 ton CO2 per persoon per jaar komt er iets meer dan 4 ton uit het autoverbruik. “We hebben nochtans maar één auto en doen zoveel mogelijk met de fiets. Binnenkort schakelen we over op een hybride wagen, maar die gebruikt nog altijd elektriciteit.”

Het grote onderzoek van UAntwerpen dat de CO2-uitstoot van de gezinnen in beeld brengt, moet de invoering van een sociaal rechtvaardige klimaatbelasting voorbereiden. Dat brandstof of energie daarbij botweg geviseerd zou worden, komt voor Irm als onrechtvaardig over. “Het zou jammer zijn om mensen te bestraffen die hun best doen om zo groen mogelijk te leven”, zegt ze. “Dries kan ook niet zomaar van werk veranderen. Het is zijn droomjob en wil net bijdragen tot een meer duurzame samenleving.”

Meer en kleinere incentives vanuit de overheid zijn voor haar een deel van de oplossing. “We hebben momenteel geen budget om ons huis bijvoorbeeld beter te isoleren”, zegt ze. “Nu kun je enkel een isolatiepremie krijgen voor grotere projecten. Waarom ook niet voor kleine ingrepen?”

Thomas Buyse (samenwonend, Denderleeuw): ‘Budgettaire keuzes maken’

Thomas Buyse en zijn vriendin Lieselot. Beeld Tim Dirven

“Best confronterend”, zo noemt Thomas Buyse (28) de berekeningen die UAntwerpen maakte over hoeveel CO2 hij per jaar uitstoot. Bij hem zijn het vooral de uitgaven voor ‘goederen’ en ‘diensten’ die zijn cijfer opkrikken. Thomas gaat graag naar festivals, houdt van lekker eten en gaat één keer per jaar met het vliegtuig op reis. Die uitgaven zijn bij hem goed voor 2 ton CO2 per persoon per jaar, evenveel als de categorieën ‘energie’ en ‘transport’ samen. In totaal landt hij op 7,8 ton. “Ik was me er niet van bewust hoe groot die klimaatimpact van die ‘extraatjes’ was.”

Thomas kocht drie jaar geleden samen met zijn vriendin het huis van haar grootouders in Denderleeuw. Ze investeerden al in betere isolatie, maar ze verwarmen nog steeds met stookolie. Ook dat doet zijn CO2-uitstoot stijgen. “We zijn ons daarvan zeker bewust”, zegt hij. “We gaan die tank ook wegdoen. De vraag is alleen wanneer: onze ketel is nog in perfecte staat en we hebben ook een nieuwe badkamer nodig. We moeten budgettaire keuzes maken.”

De twee zijn erg met het klimaat begaan. Hun auto gebruiken ze bijvoorbeeld enkel in het weekend. Omdat hij en zijn vriendin Lieselot elke dag met de fiets gaan werken, is hun uitstoot in de categorie ‘transport’ erg laag.

Hoe een nieuwe CO2-taks er moet uitzien, daar is hij nog niet uit. Wel vindt hij dat vliegen extra belast mag worden. “Als student ben ik vaak genoeg op reis geweest met Ryanair. Maar die lage prijzen zijn onverantwoord. Ik ben bereid daar meer voor te betalen. Op die manier kies je bewuster je bestemming uit.”

Marie-Louise De Croock (56) (alleenstaand, Antwerpen): ‘Een stevige fiets is te duur’

Marie-Louise gaat heel bewust met haar uitgaven om. Maandelijks spendeert ze 120 euro aan eten en drinken. “Ik maak mijn potje klaar voor de hele week, zo moet ik niets weggooien.” Ze kocht anderhalf jaar geleden een nieuwe tv voor haar appartementje op het Kiel in Antwerpen, dit jaar een nieuw kastje. Maar voor de rest geen grote uitgaven voor haar. “Ik heb net genoeg om niet in armoede te leven.”

Ze werkt voor de armoedeorganisatie Sta-an. Aan transport geeft ze niets uit. Ze krijgt een tramabonnement als sociale tegemoetkoming. Toch zou ze graag een fiets hebben. “Maar door mijn diabetes ben ik aan de zware kant. Ik zou een heel stevige fiets nodig hebben, en die zijn te duur. Sinds ik schuldenvrij ben, wil ik er geen nieuwe meer maken.”

Door haar beperkte uitgaven blijft haar CO2-uitstoot ook klein. In totaal komt ze aan 4,3 ton CO2 per jaar. Meer dan de helft daarvan komt uit verwarming en elektriciteit (2,5 ton). Ze woont alleen in een sociale woning, die dertien jaar geleden werd gerenoveerd. “Ik ga er bewust mee om en zet de verwarming uit in de kamers waar ik niet ben. Niet alleen de overheid moet met het klimaat bezig zijn, ook de mensen zelf. Dat is maar normaal.”

Dat er een extra klimaattaks wordt opgelegd op elektriciteit of gas, ziet ze niet zitten. “Het is nu al zo duur. Ik betaal een sociaal tarief. Gelukkig maar, anders zou ik heel moeilijk rondkomen. Ik doe al mijn best om zuinig te zijn. Meer kunnen ze toch niet vragen van mij?”

De volledige studie kan u hier raadplegen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234