Maandag 17/02/2020

expo u Maarten Van Severen in Design museum Gent

Geniaal minimaal

Gent

Eigen berichtgeving

Nica Broucke

Zijn ontwerpen worden geproduceerd door Vitra (bekend van het gelijknamige museum in Weil am Rhein) en andere topbedrijven in de designwereld. En in de internationale designliteratuur wordt hij, samen met Horta en Van de Velde, opgevoerd als "meest baanbrekende" Belg. Toch ziet maarten Van Severen (zie ook DMMagazine, pagina 20) zichzelf niet als een designer. "Ik geef de dingen vorm", zegt hij. Over de manier waarop hij dat doet, loopt nu een boeiende tentoonstelling in het Gentse Design museum.

Aan de basis van dat 'vormgeven van dingen' ligt de schets. Daarin herken je de (ware) meester. Potlood of inkt op papier, niet, zoals gangbaar in de sector, cijfers en lijnen die worden ingegeven met een computerprogramma om vervolgens tot steriele 3D-concepten op maat van de industrie te komen. Van Severens schetsen zijn geniaal, soms zelfs grappig, zoals het tekeningetje van een golvend, vliegend tapijt, een "tapijt dat niet weet waar het moet gaan liggen". Samen met de boekjes die hij For Your Eyes Only doopte en die als smaakmaker of stijlboek voor de opdrachtgevers van zijn interieurprojecten dienen, worden ze nu voor het eerst op dergelijke schaal getoond.

De retrospectieve in het Design museum heeft immers niet alleen aandacht voor de (afgewerkte) ontwerpen, maar toont evenzeer de denkpistes, creatieprocessen en materiaalontwikkelingen in het fenomenale oeuvre (zeker als je het zo bij elkaar ziet staan) van Belgiës meest vooraanstaande créateur.

In primeur toont het museum het prototype van de LL04, een prachtige, erg artisanaal aandoende chaise longue in natuurleder, het interieur van de bibliotheek van Seattle en het bestek dat hij in opdracht van Alessi (nog zo'n klinkende naam in de designwereld) maakte. In de film die voor de tentoonstelling werd gerealiseerd, zie je hoe Van Severen via de spullen die hij overal verzamelde (een lederen etui met meeneembestek uit Spanje, een lepel vervaardigd uit een plastic fles, een aardappelmesje waarvan het heft met talloze elastiekjes werd hersteld) tot de uitgepuurde basisvormen van lepel, vork en mes komt.

Ook het 'jeugdwerk', met name de ijzeren vitrinekastjes die hij in 1986 voor een juwelier in Halle maakte en het prototype van zijn allereerste stoel (met lederen zitvlak), ontbreken niet. En er zijn natuurlijk de talloze klassiekers die uitblinken door hun tijdloze eenvoud (waaronder de LCP-zetel voor Kartell, geplooid uit een plaat transparante kunststof) tot de recentste ontwerpen: de A-tafel (prototype voor Vitra), een blauwzwart tapijt voor Vera Vermeersch en de relaxfauteuil voor Durlet, tijdens Interieur 2004 gepresenteerd in de wel erg atypische schapenvelversie.

Van Severen is een ontwerper pur sang. Tekenen, en vormgeven, zit in zijn genen: overgrootvader was smid, grootvader schilder en vader kunstenaar. Broer Fabiaan en zijn zonen hebben het ook overgeërfd. "Het is de aandacht voor het op een bepaalde manier naar de dingen kijken", verklaart Van Severen in de film die je (al dan niet gezeten op de beroemde Blue Bench) een blik gunt op het ontstaan van enkele recente projecten, waaronder het fenomenale nieuwbouwpaviljoen dat hij voor een traiteur in Deurle maakte.

Van Severens objecten en projecten krijgen eerst vorm in zijn hoofd en dan op papier, in een schets. De tekening op carbonpapier van de .O3-stoel bijvoorbeeld bestaat uit niet meer dan een afgeronde lijn in een hoekige lijn. Toch zit de .O3 er al helemaal in vervat. De verhoudingen zijn perfect, de functionaliteit primeert, het materiaal (onder meer een revolutionair veringssysteem) klopt. De stoel is een (internationale) hit. "Dat komt", zegt Vitra-topman Rolf Fehlbaum, "omdat het een zeer direct ontwerp is waarin het 'mysterie van de schoonheid' onmiskenbaar aanwezig is."

Voor zijn interieurprojecten hanteert Van Severen het principe dat het project ondergeschikt moet blijven aan de functie. In tijden waarin ontwerpers het sterrendom in worden gekapitteld (en zich na verloop van tijd ook zo beginnen te gedragen) getuigt dat van grote bescheidenheid. Voor de bibliotheek van het Van Abbemuseum in Eindhoven maakte hij rekken van geprofileerde staalplaten met een dikte van twee centimeter. "Een bibliotheek gaat over boeken, niet over kasten", zegt Van Severen daarover. "Ik streef ernaar de dingen te maken, alsof ze er bijna niet zijn. Maar door de lichtheid en de ruimte worden ze net heel bepalend." Voor de andere functies (het restaurant, het auditorium, de boekenwinkel en de educatieve ruimtes) hanteerde hij dezelfde transparantie en opvallend veel kleur. "De Belgische kleuren", grapt hij.

"Essentieel en juist", zo vat Moniek Bucqoye die de expo met de designer opbouwde, Van Severens werk samen. Het is minimalisme met een maximale impact.

Maarten Van Severen, dinsdag tot zondag, 10 tot 18 uur, Design museum Gent, Jan Breydelstraat 5, 9000 Gent, 09/267.99.99, www.designmuseumgent.be.

Zie ook DMMagazine,

pagina 20

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234