Maandag 18/10/2021

Experts zetten tanden in 'schadelijk' brood

Brood maakt dik, haalt je darmen overhoop en verhoogt de kans op hart- en vaatziekten. Tenminste, dat beweren een resem voedingsexperts. Enkele Nederlandse universiteiten gaan nu onderzoeken wat daar van aan is.

Op sociale media wemelt het van mensen die alle gluten, tarwe en graan uit het menu hebben gehaald. Sindsdien voelen ze zich pakken beter, getuigen ze. Geen opgeblazen gevoel meer, geen slapeloosheid en pakken extra energie. Wat dat betreft is brood hét hot topic binnen de voedingsindustrie. Met aan de ene kant de 'believers' die menen dat elke boterham schadelijk is voor de gezondheid, en aan de andere zijde diegenen die elke voedselintolerantie afdoen als flauwekul.

Uiteraard komt die 'War on Wheat' niet uit de lucht vallen. De Belg Kris Verburgh was met De voedselzandloper een van de eerste experts die brood, pasta en aardappelen grotendeels in het verdomhoekje duwde. Hij kreeg bijval van de Amerikaanse cardioloog William Davis, die in Broodbuik uitlegde waarom tarwe en gluten zo slecht zijn voor ons. En ook iemand als Pascale Naessens benadrukt dat brood "niet broodnodig" is. Hun stelling: brood zit tjokvol trage suikers, waardoor we telkens suikerpieken krijgen in ons bloed. Dat doet niet alleen de kilo's toenemen, op termijn zorgt dat ook voor allerlei gezondheidskwalen zoals diabetes type 2 en hart- en vaatziekten.

Proefvelden

Hoe logisch het allemaal ook klinkt, veel wetenschappelijke grond is er volgens Fred Brouns, emeritus hoogleraar gezonde voeding (Universiteit Maastricht) niet voor. Want wat gluten, tarwe en granen écht met ons lijf doen, is volgens hem nog nooit onderzocht. Samen met de Universiteit van Wageningen en het Nederlands Bakkerij Centrum wil hij daar nu verandering in brengen.

In een grootschalige studie, die 1,5 miljoen euro zal kosten, zullen zij voor het eerst onderzoeken wat de gezondheidseffecten zijn van granen. "Er is een angstcultuur rondom eten aan het ontstaan", zegt initiatiefnemer Brouns in de Volkskrant. "Daarom gaan wij het hele proces, van het telen van tarwe tot en met het bakken van het brood, onderzoeken."

De wetenschappers zullen allerlei soorten tarwe, graan en spelt zaaien op proefvelden. Op het ene veld wordt het graan biologisch gekweekt met organische mest, op het andere zullen ze pesticiden en kunstmest gebruiken. Van graankorrel tot meel, deeg en brood: alle stappen zullen de Nederlanders grondig bestuderen. Vervolgens krijgen negentig proefpersonen met het 'prikkelbaredarmsyndroom' die verschillende soorten brood te eten. Hoe zij daar precies op reageren, zullen de Nederlandse onderzoekers opvolgen en vergelijken met gezonde testpersonen.

Belangenvermenging

"Een goede zaak", vindt voedingsexpert Peter Deriemaeker (VUB). Ook hij zag hoe over brood de voorbije jaren allerlei mythes zijn ontstaan. "In die zin is het goed dat ze hier klaarheid over proberen te scheppen. Want er is geen enkel product dat zo levensnoodzakelijk is dat je het elke dag moet eten, net zoals ik niet inzie waarom je brood helemaal zou moeten schrappen. Elk dieet moet je combineren met een actieve levensstijl. Dát is het allerbelangrijkste. Ik eet elke dag boterhammen, maar ik beweeg ook minstens een uur. En ik voel me prima."

Al maakt hij zich weinig illusies dat de Nederlandse studie alle vragen zal beantwoorden. "Bij dit soort kwesties is er vooral nood aan longitudinale studies. Wil je echt weten welke impact voeding heeft op mensen, dan moet je dat over de generaties heen kunnen bestuderen."

Arts en onderzoeker Kris Verburgh (VUB) is sceptischer, temeer omdat het Nederlands Bakkerij Centrum aan de studie meewerkt. "Dat is alsof je Coca-Cola zou vragen om te onderzoeken of suikerhoudende dranken gezond zijn. Kijk, of brood ongezond is, kun je niet zomaar met nee of ja beantwoorden. Wel zien we dat sommige mensen, vooral als ze lijden aan overgewicht of type 2-diabetes, erbij gebaat zijn minder brood te eten. Bovendien vind ik het vreemd dat ze beweren dat hier nog nooit wetenschappelijk onderzoek naar is gebeurd. Er zijn studies die aantonen dat het vervangen van zetmeelproducten door groente heilzaam is voor de gezondheid."

De eerste resultaten van de Nederlandse studie worden binnen een jaar verwacht.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234