Maandag 20/09/2021

NieuwsOnderwijs

Experts pleiten voor andere aanpak van drugpreventie in onderwijs: ‘Groepslessen zetten aan tot gebruik’

'De lessen rond drugspreventie doen soms uitschijnen dat middelen als cannabis of cocaïne courant zijn, terwijl het leeuwendeel van de jongeren er niet mee in contact komt', klinkt het. Beeld EPA
'De lessen rond drugspreventie doen soms uitschijnen dat middelen als cannabis of cocaïne courant zijn, terwijl het leeuwendeel van de jongeren er niet mee in contact komt', klinkt het.Beeld EPA

Een sensibiliserende groepsles, een getuigenis van een ex-verslaafde of een rollenspel: als het van het Vlaams Instituut Gezond Leven afhangt, gaat dat klassieke preventiebeleid rond illegale drugs op scholen op de schop. ‘Te veel aandacht besteden aan druggebruik kan leerlingen net nieuwsgierig maken.’

Wie vandaag schoolloopt, krijgt haast onvermijdelijk een keer les over de gevaren van druggebruik. 73 procent van de basisscholen en 81 procent van de middelbare scholen besteedt aandacht aan het onderwerp. Het Vlaams Instituut Gezond Leven stelt zich vragen bij die hoge cijfers: “Scholen die te veel en te vroeg aandacht aan de risico’s van druggebruik besteden, kunnen hun leerlingen net nieuwsgierig maken om met verboden middelen te experimenteren.”

De instelling voerde samen met het Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs (VAD) een onderzoek naar het preventief gezondheidsbeleid van scholen en stelt dat onderwijsinstellingen de jeugd anders over drugs moeten informeren.

Sociale norm

“De lessen rond drugspreventie doen soms uitschijnen dat middelen als cannabis of cocaïne courant zijn, terwijl het leeuwendeel van de jongeren er niet mee in contact komt”, zegt VAD-directeur Katleen Peleman. “Net omdat jonge mensen zo ontvankelijk voor de sociale norm zijn, kunnen de groepslessen over druggebruik ertoe leiden dat jongeren die geen illegale middelen gebruiken het gevoel krijgen dat ze ‘achterblijvers’ zijn.” Peleman pleit daarom voor een meer individuele aanpak, waarbij scholen zelf bepalen welke leerlingen extra waarschuwingen nodig hebben.

Het model dat de experts in de conclusie van hun onderzoek naar voren schuiven, veronderstelt een breuk met de huidige aanpak. “Vandaag trekken ex-drugsverslaafden soms naar scholen om over hun verleden te praten. Hun verhalen maken een sterke indruk op jongeren, maar tegelijk weten we dat zulke getuigenissen geen grote veranderingen in hun gedrag teweegbrengen.” Daarom ijvert het VAD voor lesmateriaal dat vanuit de leefwereld van de schoolgaande jeugd vertrekt.

Vertrouwensband

Pedagoog Pedro De Bruyckere is het voorstel van het Vlaams Instituut Gezond Leven niet ongenegen. “Vandaag lijkt het soms of jongeren massaal drugs gebruiken. Als de groepslessen over druggebruik daartoe bijdragen, kan het interessant zijn om na te gaan welke informatie precies aan welke leerlingen meegedeeld wordt. Tussen de opties om enkel groepslessen te geven en uitsluitend individuele sessies in te richten, is trouwens veel mogelijk.”

Dirk Kerckhoven, directeur van het technisch en beroepsinstituut Don Bosco in Sint-Pieters-Woluwe, is ook enthousiast over het plan. “Individuele begeleiding is belangrijk en kan helpen een vertrouwensband met leerlingen te scheppen. Ik geloof ook dat we jongeren met een verslavingsproblematiek sneller kunnen helpen met één-op-éénsessies, maar vraag me af waar we de middelen vandaan moeten halen om dat soort begeleiding mogelijk te maken.”

Volgens VAD-directeur Katleen Peleman is het niet de bedoeling om de jeugd minder over verboden middelen te informeren, maar om het anders te doen. Beeld rv
Volgens VAD-directeur Katleen Peleman is het niet de bedoeling om de jeugd minder over verboden middelen te informeren, maar om het anders te doen.Beeld rv

Daarnaast blijft de vraag of de focus op individuele sessies er niet toe zal leiden dat een groot deel van de jongeren straks minder over de gevaren van drugs geïnformeerd wordt. Volgens Peleman is het niet de bedoeling om de jeugd minder over verboden middelen te informeren, maar om het anders te doen. “Het blijft mogelijk om groepslessen te organiseren, maar dat hoeft niet langer de standaardmethode te zijn.”

De twee grootste onderwijskoepels in Vlaanderen houden de aanbevelingen van de experts in gedachten, maar bieden scholen de autonomie om een eigen aanpak uit te werken. “Educatie over verslavende middelen zit vervat in de nieuwe eindtermen en scholen mogen zelf bepalen hoe ze aan die doelen werken”, zegt Nathalie Jennes van het GO! onderwijs. Marijke Van Bogaert, woordvoerder van Katholiek Onderwijs Vlaanderen, sluit zich daarbij aan: “We ondersteunen scholen in de individuele uitwerking van hun gezondheidsbeleid en nemen de nieuwe adviezen daarbij ter harte.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234