Dinsdag 28/09/2021

Top Trum-Kim

Experts niet enthousiast over 'historisch akkoord': "Publiciteitsstunt vol vage beloftes"

Beide leiders maakten ook een wandeling door de tuin. Beeld REUTERS
Beide leiders maakten ook een wandeling door de tuin.Beeld REUTERS

De Amerikaanse president Donald Trump en de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un hadden er nog maar net hun krabbel onder gezet of het werd al als een 'historisch document' bestempeld. Experts zijn minder te spreken over de beloftes die beide leiders maken.

Beide heren leken heel erg tevreden met de inhoud van het document. "Een fantastische overeenkomst", verkondigde Trump meteen erna. "Een historische ontmoeting", aldus Kim Jong-un. Niet veel later lekte een foto van de tekst uit.

Die leert dat de Verenigde Staten en Noord-Korea elkaar vier beloftes maken. Zo gaan beide landen de lichamen van gevallen Amerikaanse soldaten (slachtoffers van de Koreaanse oorlog) repatriëren naar Amerika, gaan ze samenwerken aan een blijvende en stabiele vrede op het Koreaanse schiereiland en verbinden ze zich ertoe nieuwe relaties tussen beide landen te realiseren. De belangrijkste belofte is wellicht dat Noord-Korea stelt een 'complete denuclearisatie' na te streven en dat de VS hen veiligheidsgaranties biedt.

Noord-Korea-expert Sico van der Meer (Clingendael Instituut) is niet onder de indruk. "Het is heel erg algemeen en vaag. Er staat niet veel concreets in het document. Deze top is vooral een publiciteitsstunt voor beide leiders. Trump heeft iets waargemaakt wat vorige Amerikaanse presidenten nooit konden en Kim Jong-un is in plaats van de brute dictator van een klein ontwikkelingslandje opeens een gerespecteerd wereldleider. Dat is de winst voor beide heren."

Flop

De Nederlander is niet de enige die vindt dat het 'historisch akkoord' dun uitvalt. Op Twitter noemt Robert Kelly, professor politieke wetenschappen aan de universiteit van het Zuid-Koreaanse Busan, het akkoord ronduit "deprimerend". "Dit is zelfs dunner dan wat de meeste sceptici hadden voorspeld. Ik dacht dat Trump op zijn minst enkele raketten zou krijgen of de sluiting van een site. Iets concreets."

“We vermoedden al dat deze top een flop zou worden, maar hij is meer geflopt dan we vermoedden", voegt Andrei Lankov van de Korea Risk Group daar aan toe. "De Amerikanen hadden grote toegevingen kunnen verkrijgen. Maar het is niet gebeurd."

In het hele akkoord springt de term 'denuclearisatie' het meest in het oog. Mocht Noord-Korea daadwerkelijk zijn kernwapens ontmantelen, zou dat voor Trump een historische overwinning zijn. "Maar de vraag is: wat wordt er precies mee bedoeld?", zegt van der Meer. "Noord-Korea heeft in het verleden al wel vaker beloften gedaan over het ontmantelen van kernwapens. Maar die zijn nooit nagekomen. Omdat het verdrag anders werd geïnterpreteerd, omdat ze vonden dat de Amerikanen zich niet aan de afspraak hielden of omdat er ronduit vals werd gespeeld. Het verkondigen is één ding, het concreet uitwerken is iets anders."

Ook Chad O'Carrol van de Korea Risk Group betreurt dat er op het vlak van denuclearisatie geen concrete engagementen in de tekst staan. "Hoe zal Trump 'veiligheidsgaranties voor Noord-Korea' echt geloofwaardig maken? Want dat antwoord zal invloed hebben op de weg naar denuclearisatie."

Scheldpartijen

Op de persconferentie maakte Trump zich sterk dat die denuclearisatie er zal komen en dat hij met Kim Jong-un heeft besproken hoe dit in de praktijk moet gebeuren. "We zullen veel mensen ter plekke moeten hebben", zei hij. "We zullen het verifiëren." En ook nog: "Kim Jong-un wil hier echt werk van maken." Volgens hem zou de Noord-Koreaanse leider hem mondeling hebben beloofd om de grootste testlocatie voor het testen van raketten te slopen. Daarna benadrukte hij nog eens dat het wel degelijk om een allesomvattende overeenkomst gaat.

Of dit akkoord daadwerkelijk tot verandering zal leiden, zal de komende maanden moeten blijken. "Dat is moeilijk te voorspellen", zegt van der Meer. "Er wordt gewag gemaakt van verdere onderhandelingen. Maar hoe, wat en wanneer, dat is onduidelijk." Trump zelf liet weten dat hij "op het gepaste moment" de Noord-Koreaanse leider zal uitnodigen in het Witte Huis.

Of de samenkomst tussen beide leiders helemaal een maat voor niks was, wil de Clingendael-expert ook niet gezegd hebben. "Alles is beter dan militair conflict, dreigementen en scheldpartijen. Als het tot ontspanning kan leiden: prima. Maar of het daadwerkelijk vrede, denuclearisatie en mensenrechten zal brengen, is zeer de vraag."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234