Zaterdag 25/05/2019

Droogte

Experts hekelen laks waterbeleid: "Op is op"

Kinderen spelen in het water van Park Spoor Noord. Beeld bas bogaerts

Experts trekken aan de alarmbel over het watertekort in Vlaanderen. Met een sproeiverbod of de raad geen zwembadjes te vullen, gaan we er volgens hen niet komen. "Houdt deze droogte aan, dan komt er binnen anderhalve maand geen water meer uit onze kraan."

Dat de waterreserves in Vlaanderen niet oneindig zijn, wordt door de heersende droogte pijnlijk duidelijk. In tientallen gemeenten geldt inmiddels de waarschuwing om zuinig om te springen met drinkwater, het gras in de tuin niet te besproeien of geen auto's te wassen. 

Maar experts zijn niet onder de indruk. "Water mag je eigenlijk nooit verspillen", zegt professor waterbouwkunde Patrick Willems (KU Leuven). "Willen we ernstige waterschaarste vermijden, dan moeten we in actie schieten. Dan moeten we ervoor zorgen dat we water tijdens natte periodes beter kunnen stockeren, dat het water beter kan infiltreren in de grond en dat we beter inzetten op het hergebruik ervan."

"In Vlaanderen hebben we ongeveer 1.500 kubieke meter water per persoon per jaar beschikbaar", gaat Willems verder. "Dat cijfer wordt bepaald door de hoeveelheid water die we beschikbaar hebben – via de neerslag en deels via de waterlopen – en hoeveel water we nodig hebben, ook voor industrie en landbouw. Zit je onder de 1.000 kubieke meter, dan is er sprake van ernstig watertekort. Zoiets zie je bijvoorbeeld in Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Maar alles onder de 2.000 is eigenlijk problematisch."

Lees ook: "Niet onrealistisch dat er binnen anderhalve maand geen water meer uit de kraan komt"

Plensbuien

Dirk Van der Stede, CEO van het Vlaams Kenniscentrum Water (Vlakwa) is het eens met die analyse. "Er is dringend nood aan een geïntegreerde aanpak. Op een bepaald moment zal de overheid ook maatregelen moeten opdringen en boetes uitvaardigen. Dat lijkt me een logische stap. Want nu houden mensen te weinig rekening met die waarschuwingen."

Vlaams minister van Leefmilieu Joke Schauvliege (CD&V) benadrukt dat de oproep tot waakzaamheid wél loont. "Het drinkwaterverbruik blijft stabiel. Code geel wordt telkens voor één week afgekondigd, waarna de situatie geëvalueerd wordt."

Klimaatverandering werkt droogteperiodes zoals deze in de hand. Wetenschappers schatten dat de winters 30 procent natter worden, maar de zomers 50 procent droger. Regent het toch nog in de zomer, dan zijn dat van die intense plensbuien. Willems: "Maar die compenseren helaas het aantal regendagen niet."

Vorig jaar werd Vlaanderen met een gelijkaardige droogte geconfronteerd en vaardigde Schauvliege een sproeiverbod uit. Ook kwam de Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid op haar vraag met een crisisdraaiboek.  "Op dat moment schoot de regering eindelijk in actie" zegt Willems. "Maar wij waarschuwen hier al tien jaar voor. Ze reageren pas als het echt fout loopt." 

2021

Bovendien blijven de acties op lange termijn voorlopig uit. Zo'n plan komt er pas in 2021, als de stroomgebiedbeheersplannen worden vastgelegd. "Bovendien hebben we het gevoel dat dit met meer stakeholders zou moeten gebeuren dan nu het geval is", zegt Van der Stede. 

Ook zou de overheid burgers nog meer op hun verantwoordelijkheid moeten wijzen. De notoire waarschuwing dat het 'niet verstandig is om je auto te wassen' bij een hittegolf, is volgens experts onvoldoende. "Mensen denken dat ze thuis toch altijd water zullen hebben", zegt Willems. "Wel, als de huidige droogte nog anderhalve maand aanhoudt, dan is het niet onrealistisch dat er geen water meer uit de kraan komt. Als de waterreserves op zijn, zijn ze op."

Schauvliege geeft toe dat een volledig pakket maatregelen pas voorzien is voor 2021. "Maar het klopt niet dat er intussen geen langetermijnmaatregelen worden genomen" Zo verwijst naar het vergunningbeleid en het verplicht hergebruik van water, de gediversifieerde heffingen op het gebruik van grondwater en de projectsteun voor waterprojecten. Ook benadrukt ze dat er inmiddels heel wat stappen zijn ondernomen om iedereen er bewust van te maken dat je spaarzaam moet omgaan met water. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.