Vrijdag 27/05/2022

Expertengroep moet pensioenen redden

De regering-Di Rupo stelt twaalf experts aan, waaronder voormalig minister Frank Vandenbroucke (sp.a). Hun opdracht is even duidelijk als moeilijk: de vergrijzing betaalbaar houden.

"De pensioenhervorming die we bij het begin van deze regering hebben doorgevoerd, is zeer snel moeten gaan omdat er in de jaren voorheen veel minder gebeurd is. Maar als we het grootste probleem van ons land volledig willen oplossen, moet er voor de volgende ronde hervormingen een breed maatschappelijk draagvlak zijn", zei minister van Pensioenen Alexander De Croo (Open Vld) gisteren bij de voorstelling van de 'Expertencommissie Pensioenhervormingen 2020-2040' in de Brusselse Zuidertoren.

"We willen zo'n draagvlak creëren door twaalf academische autoriteiten te laten samenwerken. Zij moeten concrete oplossingen aanbieden tegen begin 2014. Daarna is het aan de sociale partners en de regering om hierover te debatteren en finaal te beslissen. Niet gemakkelijk, maar we moeten."

Aan ronkende namen ontbreekt het de expertengroep alvast niet. De bekendste is Frank Vandenbroucke, de ex-kopman van sp.a. Hij was pensioenminister van 1999 tot 2004. Vandaag werkt Vandenbroucke aan de KU Leuven. Daarnaast zetelen onder meer Bea Cantillon (directeur van het Centrum voor Sociaal Beleid), Ria Janvier (hoofd van onderzoeksgroep Management & Bestuur van de Universiteit Antwerpen) en Françoise Masai (voorzitter van de vergrijzingscommissie van de Hoge Raad van Financiën).

"De experts zullen autonoom en in beslotenheid werken", aldus De Croo. "De regering legt hen geen enkel uitgangspunt op. Ze moeten zelf toewerken naar een consensus die ons systeem overeind kan houden tussen 2020 en 2040." Een uitdaging, want terwijl ons land vandaag per gepensioneerde nog 2,5 actieven telt, zullen dat er in 2040 slechts 1,5 meer zijn. Tegen 2060 zouden de uitgaven ook stijgen van 9,9 tot 14,5 procent van het bbp. In 2060 heeft België 10 miljard euro meer nodig dan nu gebudgetteerd staat om de kosten van de vergrijzing op te vangen. Dat berekende de Europese Commissie eind 2012.

Vraag is of de expertengroep niet de zoveelste praatbarak wordt. De vergrijzingscommissie van de financiële waakhond, de Hoge Raad van Financien, legt immers sinds 2002 vuistdikke rapporten neer over de vergrijzingsproblematiek. De vorige pensioenminister, Michel Daerden (PS), stelde in 2010 een zogenaamd 'groenboek' op over de toekomst van het Belgische pensioensysteem. Zijn plannen zijn intussen afgevoerd. En het Zilverfonds, dat in 2001 werd opgericht om de meerkost van de vergrijzing te dragen, blijft eveneens een lege doos.

"De demarche van De Croo is redelijk vreemd", reageert Theo Peeters, professor emeritus van de KU Leuven en de voormalige voorzitter van de vergrijzingscommissie. "Hij geeft de indruk alsof alles nog moet gebeuren. Ik schreef mijn eerste rapport in 2002. Als de minister nu vertelt dat we de oplossingen in kaart moeten brengen, vraag ik: wat deden de politici in de tussentijd?"

"Er ligt al heel veel informatie op tafel, alleen moet de politiek wel beslissen", vervolgt Peeters. "De Croo blijft echter de kwestie voor zich uitschuiven via deze nieuwe expertengroep. Ze zullen hun conclusies neerleggen in het voorjaar van 2014, pal voor de verkiezingen dus. Gaat de minister dan nog lastige beslissingen nemen? Ik vrees ervoor. Zo dreigt alles weer te blijven liggen."

Langer werken

De Croo weerlegt de kritiek. "Zo'n grote hervorming moet op een beredeneerde en zorgvuldige manier. We kennen de analyse, van de experts verwachten we geen nieuwe doorlichting of een groenboek. Wel een reeks zeer concrete oplossingen. We hebben de kennis en moeten die ook durven gebruiken als politici. Dat is geen ontwijkings- of vertragingsmanoeuvre, want daarna zal het politieke debat volgen. We zullen hierop voortbouwen. Dat kan met mij als minister, maar dat kan ook daarna."

Langer werken lijkt in elk geval onvermijdelijk? "Er zijn al maatregelen in die zin getroffen. En er zullen er nog komen die in het verlengde liggen daarvan", antwoordt de liberaal. "Maar met deze oefening willen we net verder gaan. Dus ook kijken hoe we het werkbaar kunnen houden voor mensen, welke sociale veranderingen nodig zijn."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234