Donderdag 18/08/2022

InterviewLaurien Crump

Expert over mogelijke chemische aanval in Marioepol: ‘Waarom zou je in deze fase zo’n wapen gebruiken?’

. Beeld Reuters
.Beeld Reuters

Rusland zou een chemische aanval hebben uitgevoerd op Marioepol, een bewering die nog volop onderzocht wordt. Hoe geloofwaardig is zo’n aanval, en wat zou dat betekenen voor het verdere verloop van de oorlog? ‘Waarom zou je in deze fase zo’n wapen gebruiken?’, vraagt Laurien Crump, expert internationale betrekkingen aan de universiteit van Utrecht, zich af.

Dieter Bauwens

Hoe geloofwaardig is de bewering van het Oekraïense Azov-bataljon?

“Het is erg opvallend hoe aan alle kanten wordt benadrukt dat het nog onderzocht wordt. Zelfs Oekraïne zelf zegt het niet stellig, dat doet enkel dat Azov-bataljon. Ik heb er dus veel vraagtekens bij.

“Toch sluit ik het niet volledig uit. Poetin heeft met Aleksandr Dvornikov net een nieuwe bevelhebber aangesteld die wreedheid als strategie heeft. Als je het zo bekijkt, zou het passen in het straatje van alles op alles zetten om Marioepol in te nemen, om zo de Donbas te kunnen claimen.

“Anderzijds klinkt het de laatste dagen dat Marioepol niet lang meer standhoudt, dat Rusland de stad binnen enkele dagen in handen zou krijgen. Dan vraag ik me af waarom je in deze fase, als je de stad al bijna in handen hebt, nog dit wapen zou gebruiken. De Russen weten ook dat dit een enorme escalatie zou betekenen.”

Had Rusland zo’n aanval niet op voorhand aangekondigd?

“Er zijn inderdaad pro-Russische separatisten die daarom gevraagd hebben. Rusland heeft het over de ‘denazificatie’ van Oekraïne, wel: dat Azov-bataljon heeft een neonazistische oorsprong. Die willen ze heel graag uit het zadel helpen.

“Dan nog kan je hier heel veel vragen bij stellen. Er zouden amper drie leden van dat bataljon symptomen hebben. Als Rusland al zo gek is om chemische wapens te gebruiken – wat ik dus niet helemaal uitsluit – dan is dit toch heel gericht, terwijl Rusland er tot nu toe niet in geslaagd is om gericht militaire doelen aan te vallen.”

Hoe betrouwbaar is het Azov-bataljon als bron? Waarom zouden zij zoiets verspreiden als het niet waar blijkt?

“Het Westen zegt al langer dat als er chemische wapens gebruikt zouden worden in deze oorlog, er ‘een nieuw antwoord’ nodig is. Met dat gegeven in het achterhoofd zou je zo’n verhaal kunnen verspreiden, in de hoop dat de NAVO toch actief tussenbeide komt.”

Als dit verhaal klopt: wat betekent dat dan voor de oorlog?

“Er wordt wel gehint dat de NAVO militair betrokken zou worden, maar wat dat ‘nieuwe antwoord’ concreet betekent is niet duidelijk. Is dat meer militaire middelen sturen, of een boycot op Russische olie die dichterbij komt? De rechterhand van NAVO-baas Jens Stoltenberg heeft al gezegd dat dit ‘geen automatische trigger’ vormt voor directe inmenging van de NAVO.

“Daar is volgens mij meer voor nodig dan dit. Het is niet zo dat een hele stad is uitgeroeid met chemische wapens. Er zijn geen burgerslachtoffers. Vooralsnog gaat het om drie gewonden uit dat Azov-bataljon, wat toch een militair doelwit is.”

Is het gebruik van chemische wapens een rode lijn?

“Herinner je hoe voormalig Amerikaans president Barack Obama over Syrië zei dat chemische wapens de rode lijn waren. Wel, toen werden die wapens gebruikt en gebeurde er vervolgens niets. Daar zal de NAVO ook wel van geleerd hebben.”

Welke houding neemt het Westen best aan? Het Verenigd Koninkrijk kondigde meteen aan dat het de zaak zou onderzoeken. Is dat inderdaad het verstandigste?

“Dat denk ik wel. Je mag niet vergeten dat dit ook een informatieoorlog is. Je doet er dus goed aan om zulke claims eerst goed te verifiëren. Als we stappen zouden gaan zetten op basis van propaganda in plaats van feiten, verlagen we ons tot het Russische niveau.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234