Dinsdag 14/07/2020

Kater Lee

Expert hondsdolheid: ‘Katje Lee heeft geen rabiës’

Katje Lee.Beeld RV

De veelbesproken zaak rond katje Lee, die vanuit Peru naar ons land werd meegenomen door Selena Ali (23), heeft steun gekregen van Bernard Brochier, voormalig afdelingshoofd hondsdolheid bij het Belgisch wetenschappelijk instituut Sciensano. Ook de risico-analyses van praktijkdierenartsen Ellie De Grauwe en Yvan Beck wijzen uit dat quarantaine volstaat. ‘Als de kat rabiës zou hebben, zou hij nooit in België zijn geraakt’, aldus De Grauwe.

Mogelijk zal Selena Ali samen met katje Lee naar Peru terugkeren om daar drie maanden lang de quarantaine volgens de voorschriften van het Federaal Agentschap voor Voedselveiligheid (FAVV) in orde te brengen. Het FAVV had een euthanasiebevel uitgesproken voor de kat, omdat die mogelijk besmet zou zijn met hondsdolheid (rabiës). In dat debat mengden verschillende partijen zich. 

Anthony Godfroid, de raadsman van Selena Ali, is niet tevreden over alle negatieve reacties. “Ik betreur het ten zeerste dat allerlei opiniemakers hun mening verkopen over de kat Lee zonder de minste achtergrondkennis van de zaak. Ze oordelen over leven en dood zonder enige kennis. Ze schrijven liever uit de losse pols: Lee moet dood”, reageert hij op de kritiek. 

Geen symptomen 

Wat die criticasters volgens Godfroid niet weten, is dat er verschillende risico-analyses zijn uitgevoerd op Lee. Dat gebeurde door dierenartsen Ellie De Grauwe en Yvan Beck. Het uitgangspunt daarvoor vormde het idee dat Lee met een leeftijd van zes weken oud op 16 maart terecht kwam bij Selena Ali op het appartement in Cuzco (Peru), waar ze stage liep. Sindsdien zou de kat tot en met de dag van vandaag niet in aanraking zijn geweest met andere dieren. 

Beck, voormalig verantwoordelijke aan de afdeling virale ziektes bij gedomesticeerde carnivoren bij de dienst Virologie en Pathologie van virale ziekten aan de Universiteit Luik, onderzocht Lee op dinsdag 19 mei: “Ik verklaar hierbij dat er bij klinisch onderzoek geen ziektesymptomen of symptomen zijn die wijzen op een mogelijke besmetting met hondsdolheid.”

Nooit in België geraakt

Het onderzoek van De Grauwe op maandag 18 mei acht het risico op besmetting met hondsdolheid zeer laag in. Daarbij wijst ze er wel op dat het dier eigenlijk eerst gechipt en dan pas gevaccineerd moest worden. Bij het vaccineren had Lee geen bijtwonden. “En de kans op rabiës door een lik aan een wonde is praktisch zeer uitzonderlijk”, zegt De Grauwe. Ook maakt ze duidelijk dat hondsdolheid enkel bij een hersenbiopsie voor honderd procent zekerheid vastgesteld kan worden. 

Het klinisch onderzoek van De Grauwe wijst erop dat het dier veel antistoffen heeft aangemaakt. De hoge immuunrespons wijst er eerder op dat Lee gezond is. Volgens De Grauwe zou de incubatietijd bij een jong dier als Lee veel korter zijn dan twee maanden vanwege de groei van het zenuwstelsel. Via een wonde gaat het virus via een perifere zenuw naar het centrale zenuwstelsel. Daar zorgt het virus voor een besmetting. “Een jonge kitten heeft bij een effectieve besmetting maar een drie à vier tot maximaal tien dagen te leven. Een casus van een kitten uit Senegal beschreef acht dagen.” 

Worst case scenario 

Als het  virus via een onzichtbare wonde toch zou zijn binnen geraakt, dan zijn er twee scenario’s: een snel en traag verloop. In het geval van een traag verloop bleef het virus lange tijd aan de wonde en trad het net binnen vóór 14 april. Dat is het moment waarop de vaccinatie van 24 maart voldoende antistoffen ontwikkeld zou hebben om het trage virus buiten te houden. Zo hebben de antistoffen geen nut meer. In dat geval zou Lee na 6 à 12 dagen symptomen vertonen en na maximaal 15 dagen sterven. Dat leidt tot een maximale sterfdatum van 28 april. “Het snelle verloop is bij een kitten echter veel realistischer. Zelfs als ik de maximale waarden optrek, zou katje Lee in realiteit nooit in België zijn geraakt als hij besmet zou zijn met hondsdolheid.”

Lee vertoont na twee maanden in quarantaine momenteel nog steeds geen symptomen als koorts, lusteloosheid of agressie. “Na twee maanden zou bij zo’n jong dier de symptomen toch stilaan zichtbaar worden, als die al niet overleden is.” Mits brede marge komt De Grauwe tot het advies van een goede maand afzondering. “Zodat Lee in levenden lijve kan bewijzen of hij al dan niet besmet is! Want daarvoor dient quarantaine!” 

Selena Ali met katje Lee.Beeld RV

Radicaal en buitensporig

Verder liet ook Bernard Brochier op maandag 18 mei weten dat hij niet te vinden voor euthanasie. Als voordelig afdelingshoofd van het departement hondsdolheid bij Sciensano is hij expert in het rabiës-vraagstuk. “De beslissing om het dier te euthanaseren, lijkt me radicaal en buitensporig”, stelt hij. Daarvoor haalt hij verschillende argumenten aan. “De kat is gevaccineerd voor zijn introductie in de Europese Unie; werd opgesloten sinds de inbezitneming door de eigenaar; heeft geen enkel klinisch teken vertoond tot op de dag van vandaag; is op dit moment zeer goed beschermd tegen hondsdolheid met een antilichamen”, verduidelijkt Brochier. De antilichamenwaarde is daarbij meer dan dubbel zo hoog dan de drempel van bescherming.

Ondertussen heeft de decaan van de dierengeneeskundige faculteit van de Universidad Nacional Mayor de San Marcos uit Peru gereageerd. Hij liet op dinsdag 21 mei in een schrijven aan Godfroid weten dat de officiële rapporten van het Ministerie van Volksgezondheid geen enkel geval hebben gerapporteerd of actueel rapporteren van hondsdolheid bij katten of bij honden in de afgelopen tien jaar. In Cuzco zouden bij katten al dertig jaar geen rabiës meer hebben gehad. Dat meldt het ‘Colegio Médico del Péru, Consejo Nacional’ namens specialist Manuel Montoya Lizárraga. 

Brussel of Peru?

De raadsman van Ali vindt het vreemd dat het FAVV een risico-analyse doet zonder de kat nog maar één keer gezien te hebben of een medische check te kunnen hebben uitgevoerd. Volgens hem is het oordeel van Brochier, De Grauwe en Beck duidelijk: de kat kan geen rabiës hebben. Daarenboven wil hij dat de desinformatie stopt. 

Dat eist ook De Grauwe. “De burger heeft recht op de waarheid. Zo is er van gevaccineerde honden of katten nog maar één casus van een hond bekend die nadien nog gestorven is aan hondsdolheid. Van de 55.000 dodelijke slachtoffers als gevolg van hondsdolheid gebeuren die op 500 na allemaal in Afrika of Zuid-Azië. In Amerika werden er vorig jaar 150.000 mensen na een bijtincident behandeld. Slechts twee overleden. De hysterie om katje Lee is absurd. Waarom luistert het FAVV niet naar de wetenschap? Ali met Lee terug laten keren naar Peru is in tijden van corona onverantwoord. Dat komt voort uit puur machtsmisbruik. Waarom kan het gloednieuwe quarantainegebouw van het FAVV op Brussels Airport niet gebruikt worden?”, zucht De Grauwe.

Die piste van quarantaine in het ‘Brussels Airport Animal Care and Inspection Center’ stelt ook Vlaams Minister voor Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA) voor. “Lee zou daar in afzondering kunnen verblijven op kosten van Selena Ali. Waarom zou het FAVV deze uitweg, die het FAVV niets kost, perfect veilig is en mogelijk is gemaakt door minister Weyts, willen blokkeren?”, besluit Godfroid. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234