Woensdag 22/09/2021

Exitpolls: Cameron leidt, geen carte blanche

De spannendste Britse parlementsverkiezingen in jaren zijn volgens de exitpolls gewonnen door de conservatieve Tory’s van David Cameron. Toch haalt hij geen absolute meerderheid. Tot op het laatste moment hadden de Labourpartij van Gordon Brown en de Lib Dems van Nick Clegg hemel en aarde bewogen om Cameron zijn (totale) zege te ontzeggen. Dat hij premier wordt, is dan ook niet zeker.

In de 650 Britse kieskringen geldt niet het proportionele stelsel, maar gaat de grootste partij er telkens met de ene zetel aan de haal. De uitslag van gisteren belooft het debat over de hervorming van het kiesstelsel aan te zwengelen.

Volgens de eerste exitpolls, meteen na het sluiten van de stemlokalen, halen de Tory’s van David Cameron 307 zetels. Tweede wordt Labour van premier Gordon Brown, die er 255 van de 650 zou binnenrijven. Als derde partij zouden de Liberaal-Democraten van Nick Clegg op 59 zitjes kunnen rekenen. Als de exitpolls gelijk hebben, dan kan David Cameron zijn droom opbergen om met een absolute meerderheid aan het werk te gaan. Zoals de peilingen voorspeld hadden, stevent Groot-Brittannië op een hung parliament af, waarbij Cameron tot samenwerking met een of meerdere andere partijen gedwongen zal worden. Ook een Labourregering blijft mogelijk. Het ziet er dan ook naar uit dat Clegg ‘kingmaker’ zal worden - zij het in iets mindere mate dan voorspeld.

Uitgekeken werd er ook naar de uitslagen van de kleinere regionalistische partijen zoals de Scottish National Party (SNP) in Schotland en Plaid Cymru in Wales. In Noord-Ierland was de vraag hoe goed de Ulster Unionist Party (UUP) het zou doen, die als een potentiële coalitiepartner van de Tory’s geldt.

In totaal hadden ruim 44 miljoen Britse burgers zich als kiezer laten registreren en waarnemers en bookmakers gewaagden gisteravond van de hoogste opkomst in twintig jaar. “Er is een groot enthousiasme,” zei ook de conservatieve Londense burgemeester Boris Johnson.

De stembureaus waren om zeven uur ’s ochtends opengegaan en bleven dat tot tien uur gisteravond (elf uur Belgische tijd). Alles samen kon in 649 kiesdistricten gestemd worden en dienden zich 4.150 kandidaat-parlementsleden aan. In de kieskring Thirsk and Malton, in het Noord-Engelse Yorkshire, werd de stembusgang verdaagd tot 27 mei: een van de kandidaten is daar tijdens de campagne overleden.

Behalve een nieuw parlement werd ook een rist lokale raden gekozen. Dat was onder meer het geval in 32 boroughs in de hoofdstad Londen. Bij deze verkiezingen hadden de burgers de keuze tussen 15.785 kandidaten voor 4.222 plaatselijke zetels. In de gemeenten Hackney, Newham, Lewisham en Watford werden dan weer burgemeesters gekozen.

De ‘inbraak’ van Clegg en het feit dat Labour mogelijk minder hard zou verliezen dan enkele maanden geleden was voorspeld, maakte deze verkiezingen een stuk spannender dan verwacht. Als de afstand tussen de drie groten na het tellen van de stemmen te klein blijkt om een ervan (lees: de Tory’s) een absolute meerderheid op te leveren, wat gisteravond het geval bleek, dan is het niet uitgesloten dat Labour aan de macht blijft, misschien in coalitie met de Lib Dems.

In ieder geval voorspellen de exitpolls een hung parliament, waarin geen enkele partij het laatste woord heeft. In financieel-economische kringen was de voorbije dagen voor politieke instabiliteit gewaarschuwd als de kiezers geen duidelijke keuze maakten.

Maar wie straks ook premier wordt, hij zal de mouwen mogen opstropen: Groot-Brittannië zit met een begrotingstekort van 11 procent van het bruto binnenlands product, en na een reeks financiële schandalen vorig jaar klinkt de roep om een politieke en electorale hervorming luid.

Op de officiële en volledige uitslagen blijft het intussen wachten. In veel districten wordt vandaag pas met het tellen begonnen.

Overigens deed zich bij de kleinere partijen een bizar ongeluk voor met een sportvliegtuigje. Dat had EU-parlementslid Nigel Farage van de eurofobe UK Independence Party aan boord. Farage, berucht sinds hij onlangs EU-president Van Rompuy beledigde, werd met lichte verwondingen naar een ziekenhuis overgebracht. “Blij dat ik leef,” zei hij.

Hoe zijn partij deze stembusgang politiek overleefd heeft, leest hij op vandaag op het ziekbed.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234